Trump Musk'a olan güvenini yineledi: ‘Yüz milyarlarca dolarlık dolandırıcılığın’ ortaya çıkarılmasına yardımcı olacak

ABD Başkanı Donald Trump ve milyarder Elon Musk (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump ve milyarder Elon Musk (AFP)
TT

Trump Musk'a olan güvenini yineledi: ‘Yüz milyarlarca dolarlık dolandırıcılığın’ ortaya çıkarılmasına yardımcı olacak

ABD Başkanı Donald Trump ve milyarder Elon Musk (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump ve milyarder Elon Musk (AFP)

ABD Başkanı Donald Trump, federal harcamaları kısma görevi verdiği Elon Musk'a güveninin tam olduğunu yineleyerek, milyarder müttefikinin usulsüz harcandığına inandığı ‘yüz milyarlarca doların’ ortaya çıkarılmasına yardımcı olacağını vurguladı.

Trump, Fox News'e verdiği demeçte, “Milyarlarca, yüz milyarlarca dolarlık sahtekarlık ve suistimal bulacağız… Biliyorsunuz ki insanlar beni bunun için seçti” dedi.

Musk, Trump'ın yakın danışmanı olduktan sonra federal harcamaları gözden geçirmek ve büyük ölçüde azaltmak için bir ‘verimlilik’ komisyonuna liderlik etmeye başladı.

ABD Başkanı görevde bulunduğu üç hafta içinde, federal harcamaları kısmayı amaçlayan bir dizi kararname imzaladı.

Ancak yönetim, Trump'ın sonlandırılması ya da küçültülmesi gerektiğine inandığı pek çok hükümet projesinin altını çizerken, yaygın bir sahtekarlığa dair herhangi bir kanıt sunulmadı.

Musk, ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı'nı (USAID) kapatmak için benzeri görülmemiş adımlar atarak binlerce kişinin işten çıkarılmasına yol açtı. Ekibine, Hazine Bakanlığı aracılığıyla milyonlarca Amerikalının kişisel ve finansal verilerine erişim izni verilmesinin ardından da eleştiriler arttı.

Bir federal yargıç, yönetimin 2 bin 200 USAID çalışanını ücretli izne çıkarma planını askıya alan bir emir yayınladı. Ertesi gün başka bir yargıç Musk'ın komitesinin Hazine Bakanlığı'nın Amerikalıların hassas verilerini içeren ödeme sistemlerine erişimini engelleyen acil bir emir yayınladı.

Fox News'e konuşan Trump, yargı kararını eleştirerek ‘buna yüzde 100 karşı olduğunu’ söyledi. USAID'i yanlış yapmakla suçlayan Trump, “Dolandırıcılık, israf, suiistimal ve hükümete sokulan her şeyi çözmek zorundayız. Gitmemesi gereken yerlere giden yüz milyonlarca dolar paradan bahsediyoruz” ifadelerini kullandı.

Fox News'e verdiği demeçte Trump, Cumhuriyetçilerin sürekli eleştirdiği Eğitim Bakanlığı bütçesinin incelenmesi için bir iki gün içinde Musk'a talimat vereceğini söyledi. Şarku’l Avsat’ın AFP'den aktardığına göre Trump, 2025 bütçesi yaklaşık 850 milyar dolar olan ABD Savunma Bakanlığı’ndaki (Pentagon) harcamaları gözden geçirme sözünü yineleyerek, “Daha sonra orduya yöneleceğim” dedi.

Diğer yandan Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı Mike Waltz NBC'ye yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: “Pentagon'un tedarik süreçlerinde köklü reformlar yapmak için iş dünyası liderlerine ihtiyacımız var. Mevcut mekanizmalar çok pahalı ve zaman alıcı.”

Demokrat Temsilci Mark Pocan'a göre Elon Musk'ın rolü, şirketlerinin ABD hükümetiyle 20 milyar dolardan fazla olmak üzere milyarlarca dolarlık sözleşmesi olması nedeniyle eleştiriliyor.

Öte yandan Trump Kanada'yı ilhak etme fikrinin ciddi bir fikir olduğunu yineledi. “Kanada 51. ABD eyaleti olsa iyi olur, çünkü yılda 200 milyar dolar kaybediyoruz” dedi.

Dış denetçi

Musk'ın mali israfı adil bir şekilde durdurma becerisine güvenip güvenmediği sorulduğunda Trump, zengin iş adamının ve şirketlerinin yönettiği komisyondan mali olarak fayda sağlamadığını teyit ederek “Hiçbir şey kazanmıyor” dedi.

‘Anayasaya saldırı’ uyarısında bulunan ve ABD Başkanı’nın yaklaşımının ‘hükümetin milyarderler tarafından ele geçirilmesine’ yol açacağını söyleyen Senatör Chris Murphy de dahil olmak üzere Demokratlar Trump'ın çabalarını eleştirdi. Murphy, ABC News'in ‘Bu Hafta’ programında şunları söyledi: “Başkan paranın nasıl ve nereye harcanacağını belirleyebilmek istiyor ki, böylece siyasi dostlarını ödüllendirip siyasi düşmanlarını cezalandırabilsin.”

Ancak Kongre'deki en kıdemli Cumhuriyetçi olan Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, Trump'ın yetkisini aşacağı ya da USAID gibi kurumlar da dahil olmak üzere federal hükümeti elden geçirmek için acele edeceği yönündeki korkuları küçümsedi. Super Bowl'u Trump'la birlikte New Orleans stadyumundaki bir locada izleyecek olan Johnson, Elon Musk'ı, ‘kamu maliyesinin inanılmaz suiistimallerini’ ortaya çıkaran bir ‘dış denetçi’ olarak tanımladı.



İsrail Beyrut’un merkezini hedef alırken İran’dan protestoculara uyarı

TT

İsrail Beyrut’un merkezini hedef alırken İran’dan protestoculara uyarı

İsrail Beyrut’un merkezini hedef alırken İran’dan protestoculara uyarı

İsrail hava saldırısıyla bugün (Çarşamba) Beyrut’un merkezinde bulunan bir apartman dairesini hedef aldı. Söz konusu saldırı, ABD ile İsrail’in İran’a karşı başlattığı ve Lübnan’daki Hizbullah’ın da dahil olduğu savaşın başlamasından bu yana, başkentin merkezine yönelik ikinci saldırı oldu.

İran Emniyet Gücü Genel Müdürü Tuğgeneral Ahmed Rıza Radan  hükümet karşıtı gösterilere ilişkin açıklamasında, düşman ülkelerin tutumlarını desteklediği değerlendirilen kişilere karşı sert tedbirler alınacağını söyledi. Radan, “Eğer biri düşmanın istekleri doğrultusunda hareket ederse artık ona yalnızca bir protestocu olarak bakmayacağız; onu düşman olarak değerlendireceğiz. Güçlerimiz tam hazırlık halinde ve tetikte bekliyor; devrimi savunmaya hazırdır” ifadelerini kullandı.

Öte yandan İran Cumhurbaşkanı’nın oğlu, savaş sırasında yaralandığına dair çıkan haberlere rağmen yeni dini lider Mücteba Hamaney’in “iyi durumda” olduğunu söyledi.

Reuters’a konuşan üst düzey İranlı kaynaklar ise Mücteba Hamaney’in yeni dini lider olarak seçilmesinin İran Devrim Muhafızları’nın etkisiyle gerçekleştiğini ifade etti.

 


İran'a açılan savaş, ABD içinde önemli bir savaşı kaybettiriyor

ABD Başkanı Donald Trump, Yokosuka Deniz Üssü'nde USS George Washington uçak gemisinde bulunan Donanma personeline hitap ederken, 28 Ekim 2025 (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump, Yokosuka Deniz Üssü'nde USS George Washington uçak gemisinde bulunan Donanma personeline hitap ederken, 28 Ekim 2025 (AFP)
TT

İran'a açılan savaş, ABD içinde önemli bir savaşı kaybettiriyor

ABD Başkanı Donald Trump, Yokosuka Deniz Üssü'nde USS George Washington uçak gemisinde bulunan Donanma personeline hitap ederken, 28 Ekim 2025 (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump, Yokosuka Deniz Üssü'nde USS George Washington uçak gemisinde bulunan Donanma personeline hitap ederken, 28 Ekim 2025 (AFP)

Brian Katulis

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a karşı savaşın yakında sona erebileceğini ima etti. Trump, ABD'nin planlanandan çok daha ileride olduğunu ve ABD-İsrail ortak askeri operasyonlarının tamamlanmak üzere olduğunu söyledi. Ancak ABD Savaş Başakanlığı (Pentagon) aynı gün, sosyal medya üzerinden ‘Merhamet yok’ ve ‘Savaş daha yeni başladı’ başlıklı iki güçlü açıklama yayınlayarak tamamen farklı bir mesaj verdi.

Trump yönetiminin İran ile savaş hakkındaki mesajları belirsiz ve kafa karıştırıcı görünüyorsa, bunun kasıtlı olarak yapıldığını aklımızdan çıkarmamalıyız. Karışık mesajlar ve çelişkili üslup, sadece kafa karışıklığı veya yetersizliğin sonucu değil, kasıtlı bir tutumdur.

Herkesi, tüm dünyayı, müttefikleri ve düşmanları da dahil olmak üzere, tahminlerde bulunmaya zorlayarak, çelişkili mesajlarla herkesi kafa karıştırıp, tüm dikkatleri sadece kendisine çekerek avantaj elde etmek Trump tarzı stratejik iletişimin temel bir özelliğidir.

Bu yaklaşım, hesaplanmış bir kaos gibi görünse de Trump'ın ekibinin savaş öncesindeki haftalarda benimsediği modelle uyumlu. Ekip, rejim değişikliği, İran halkını koruma, nükleer programla başa çıkma ve balistik füze tehdidine karşı koyma gibi çok çeşitli gerekçeler öne sürmüştü. Ancak bu yaklaşımın birikimli bir maliyeti vardı. Çünkü operasyonun birleştirici bir hedefi ve net bir merkezi mesajı olmadığından yönetimin askeri harekat için sağlam bir Amerikan desteği oluşturması zorlaştı. Kamuoyunun desteği, Washington'ın bu çatışmada tüketilen silahları yenilemesi için ihtiyaç duyduğu ek fonu elde etmesi için Kongre'nin onayını almasında gerekiyor.

İran'a karşı savaşın ilk günlerinde ABD halkının zayıf desteği

Savaş ikinci haftasına girerken, Amerikalıların çoğu Trump'ın savaşı yönetme şeklini eleştiriyor. NPR, PBS News ve Marist tarafından yapılan son ankete göre Amerikalıların yüzde 56'sı İran'a karşı savaşa karşı çıkarken, yüzde 44'ü savaşı destekliyor. Amerikalıların sadece yüzde 36'sı Trump'ın İran'a karşı tutumunu onaylıyor.

Bu rakamlar, askeri operasyonların başlangıcında Amerikan kamuoyunun görüşleri ile karşılaştırıldığında geçmişe kıyasla oldukça düşük. 2000’lerin ilk on yılında Irak ve Afganistan'da yürütülen savaşlar ile ikinci on yılda DEAŞ’a karşı yürütülen savaş, başlangıçta Amerikalıların çoğunluğunun desteğini almıştı. Ancak bu savaşların Amerikalıların hayatları ve vergi mükelleflerinin parası açısından maliyeti arttıkça bu destek zamanla azaldı.

ABD başkanları genellikle savaş zamanlarında ülkeyi birleştiren ulusal bir konsensüs oluşturmaya çalışırlar, ancak Trump bu şekilde davranmıyor. Geçtiğimiz ay ‘Birliğin Durumu’ konuşmasını gerçekleştiren Trump, uzun konuşmasının sonunda İran'dan sadece kısaca bahsederken bunu çok çeşitli iç ve dış politika konularında ülke içindeki bölünmeleri derinleştirmek için kullandı.

gthy
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD'nin Florida eyaletindeki Palm Beach'te bulunan Trump'ın Mar-a-Lago kulübünde yapılan görüşmenin ardından düzenledikleri basın toplantısında, 29 Aralık 2025 (Reuters)

ABD başkanları genellikle savaş zamanlarında ülkeyi birleştiren ulusal bir konsensüs oluşturmaya çalışırlar, ancak Trump bu şekilde davranmıyor.

Bunun yanında ABD’nin herhangi bir çatışmaya ilk günlerinde girmesi, her zaman ‘tek bayrak etrafında toplanma’ olarak bilinen bir eğilim yaratmıştır. Bu eğilim, Amerikalıların ABD ordusu tehlikeyle karşı karşıya kaldıklarında onları desteklemeleri şeklinde olur.

Ancak İran ile savaşın ilk günlerinde böyle bir durum yaşanmadı. Başkan Trump ve ekibinin savaşı bir an önce sona erdirmek istediklerini belirtmelerinin nedenlerinden biri bu olabilir. Ara seçimlere dokuz aydan kısa bir süre kala, Trump yönetiminin en son istediği şey, bu popüler olmayan savaş başlamadan önce bile en düşük seviyelere gerileyen Başkanın popülaritesinin daha da azalması olacaktır. On Amerikalıdan altısı, başkanın genel performansından memnun olmadığını belirtiyor.

Bu savaşın Trump’a yükleyebileceği potansiyel bir siyasi yük, İran'a karşı savaşın neden olduğu yakıt fiyatlarındaki artışın, Amerikalıların onun ekonomi ve enflasyonu kontrol altına alma konusundaki tutumuna ilişkin görüşlerini daha da zayıflatma riski. Bu iki konu, Amerikan seçmenlerin en çok önem verdiği konular arasında yer alıyor. Reuters ve Ipsos tarafından geçtiğimiz hafta yapılan bir ortak anket, Amerikalıların yüzde 67'sinin İran'a yönelik saldırıların ardından yakıt fiyatlarının artmasını beklediğini gösterdi. Bu savaşın bir başka zayıf noktası da daha fazla Amerikan askerinin çatışmalarda hayatını kaybetme olasılığı.

Ancak Trump'ın İran'ı çevreleyen iç siyasi denklemde lehine çalışan bir faktör var. O da sağlam siyasi tabanı savaşa girme kararını destekliyor. Savaşın ilk haftasında yayınlanan bir başka ankette, Trump seçmenlerinin yüzde 84'ü, kendilerini ‘MAGA’ (Make America Great Again/Amerikayı Yeniden Harika Yap) destekçisi olarak tanımlayan muhafazakarların yüzde 94'ü dahil olmak üzere, Başkan Trump'ın İran'a karşı ABD saldırısı emri verme kararını desteklediğini belirtti.

vgrt
İran'ın başkenti Tahran'daki bir petrol deposunda çıkan yangın (AFP)

Savaşa girme kararının halkın desteğini alamaması, Başkan Trump ve ekibinin savaşı bir an önce sona erdirmek istediklerini belirtmelerinin nedenlerinden biri olabilir.

Şarku’l Avsat’ın Al Majalla’dan aktardığı habere Trump'ın siyasi tabanındaki bu sadakat, destekçilerinin diğer çoğu konuda da onu destekleme şeklini yansıtıyor. Ancak, daha geniş bir bakış açısıyla, bu desteğin yoğunluğu, Amerikalıların çoğunluğunun İran'a yönelik yaklaşımını ve diğer birçok konuyu reddettiği daha kapsamlı bir görüşü gölgelediği için, zıt bir gerçeklik üzerinde durmak gerekir. Demokratlara gelince bu savaşa karşı büyük ölçüde birleşmiş olsalar da çoğunlukla açık stratejik alternatifler sunmadan eleştirmekle yetindiler.

Bu iç siyasi bağlamda, Trump'ın geniş bir kamuoyu konsensüsü oluşturmak için önemli bir çaba sarf etmeden İsrail ile birlikte İran'a savaş açma kararı riskli bir kumar gibi görünüyor. Bu karar, diğer bölgesel ortaklarla, özellikle de Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Mısır ve Ürdün gibi Washington'ın önemli Arap müttefikleriyle yakın iş birliği veya yeterli destek olmadan İsrail ile koordineli olarak savaşı başlatma kararının bir uzantısıdır. Nihayetinde, İran'a karşı savaş konusunda Amerikan kamuoyunun görüşü, sahada yaşananlara göre şekillenecek.

İlk gün İran rejiminin üst düzey liderlerinin ortadan kaldırılmasıyla savaş alanında elde edilen taktiksel başarılar, Trump yönetimi Amerikalılara bu savaşın nihai hedefi konusunda daha net bir bilgi vermedikçe, elde edilebilecek en büyük başarı olarak kalabilir. Savaş ne kadar uzun sürerse, Trump için siyasi maliyeti de ve riskleri de bir o kadar artacak.


Pezeşkiyan’ın oğlu: İran'ın yeni Yüksek Lideri, savaşta yaralanmasına rağmen "iyi durumda"

İran'ın yeni Yüksek Lideri Mücteba Hameney, 31 Mayıs 2019'da Tahran'da düzenlenen bir mitingde (Reuters)
İran'ın yeni Yüksek Lideri Mücteba Hameney, 31 Mayıs 2019'da Tahran'da düzenlenen bir mitingde (Reuters)
TT

Pezeşkiyan’ın oğlu: İran'ın yeni Yüksek Lideri, savaşta yaralanmasına rağmen "iyi durumda"

İran'ın yeni Yüksek Lideri Mücteba Hameney, 31 Mayıs 2019'da Tahran'da düzenlenen bir mitingde (Reuters)
İran'ın yeni Yüksek Lideri Mücteba Hameney, 31 Mayıs 2019'da Tahran'da düzenlenen bir mitingde (Reuters)

İran cumhurbaşkanının oğlu bugün yaptığı açıklamada, yeni Dini Lider Mücteba Hamaney'in İsrail ve ABD ile savaşta yaralandığına dair haberlere rağmen “iyi” olduğunu vurguladı.

Hükümet danışmanı Yusuf Pezeşkiyan, Telegram kanalında yaptığı paylaşımda, “Mücteba Hamaney'in yaralandığı haberini duydum. Geniş bir bağlantı ağına sahip bazı arkadaşlarıma sordum. Allah’a şükür, iyi olduğunu söylediler” ifadelerini kullandı.Şarku'l Avsat'ın basında yer alan bazı haberlerden edindiği bilgiye göre yeni lider babasına yapılan saldırıda ayağından yaralandı ve iyileşme sürecinde.

Mücteba Hamaney'in, 28 Şubat'ta savaşın ilk gününde öldürülen babası Ali Hamaney'in halefi olarak seçildiğinin açıklanmasının ardından, devlet televizyonu onun hayatının önemli anlarını anlatan bir haber yayınladı ve “Ramazan savaşında yaralandığını” ifade etti.