Pezeşkiyan Trump'a meydan okudu: Baskılar İran'a diz çöktürmeyecek

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan bugün Tahran'ın merkezindeki Azadi Meydanı'nda 1979 Devrimi’nin yıldönümü münasebetiyle düzenlenen törende bir konuşma yaptı. (İran Cumhurbaşkanlığı)
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan bugün Tahran'ın merkezindeki Azadi Meydanı'nda 1979 Devrimi’nin yıldönümü münasebetiyle düzenlenen törende bir konuşma yaptı. (İran Cumhurbaşkanlığı)
TT

Pezeşkiyan Trump'a meydan okudu: Baskılar İran'a diz çöktürmeyecek

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan bugün Tahran'ın merkezindeki Azadi Meydanı'nda 1979 Devrimi’nin yıldönümü münasebetiyle düzenlenen törende bir konuşma yaptı. (İran Cumhurbaşkanlığı)
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan bugün Tahran'ın merkezindeki Azadi Meydanı'nda 1979 Devrimi’nin yıldönümü münasebetiyle düzenlenen törende bir konuşma yaptı. (İran Cumhurbaşkanlığı)

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan 1979 Devrimi’nin yıldönümünde yaptığı konuşmada, ABD'ye en sert ifadelerle yüklendi. Pezeşkiyan, ülkesinin muhaliflerini İran'a diz çöktürmeye çalışmakla ve askeri bir saldırı başlatmak için İran'ın zayıf olduğu fikrini güçlendirmekle suçladı.

Pezeşkiyan, ABD Başkanı Donald Trump tarafından imzalanan ve petrol yaptırımlarının sıkılaştırılması da dahil olmak üzere İran'a yönelik ‘maksimum baskı’ stratejisini yeniden uygulamaya koyan memorandumun ayrıntılarını yorumladı.

Pezeşkiyan, “Kamuoyunda İran'ın zayıf olduğu ve onu vurmak için en iyi zamanın bu olduğu fikrini pekiştirmek istiyorlar... Ama hayallerini de kendileriyle beraber mezara götürecekler... İran Dini Lideri'nin liderliği ve İran halkının arenadaki varlığı sayesinde bu yanılsamalar sona erecek” ifadelerini kullandı.

İran Cumhurbaşkanı ayrıca, ülkesinin düşmanlarını, ‘bilim adamlarını tespit etmeye ve onlara suikast düzenlemeye’ çalışmakla suçladı.

Pezeşkiyan, “Bilim adamlarımızı hedef alıyorlar, onları tespit edip öldürmek istiyorlar. Çünkü bu ülkede özgür bir insanın varlığına tahammül edemiyorlar. Ya bu beyinleri satın alıyorlar ya da onlara suikast düzenliyorlar, planları bu. Ülkemizdeki bazı zihinleri İran'ın artık kendileri için olmadığını hissettirmek için programlıyorlar ve sanki Batı sınır ötesine göç etmeleri için onlara kırmızı halı sermiş gibi gösteriyorlar” şeklinde konuştu.

Trump geçtiğimiz salı günü, Tahran'ın nükleer silah edinmesini önlemek için petrol ihracatını durma noktasına gelene kadar kesmeyi de içeren İran'a yönelik ‘maksimum baskı’ kampanyasını yeniden başlattı.

Trump söz konusu adımı ‘sert’ olarak nitelendirdi ve bu adımı atma konusunda isteksiz olduğunu söyledi. Trump, İran ile bir anlaşmaya varmaya açık olduğunu ve Pezeşkiyan ile konuşmaya istekli olduğunu ifade etti.

Pezeşkiyan, “Trump İran'la müzakere etme arzusundan bahsediyor ama aynı zamanda düşmanca kararları imzalayarak bize karşı planlarını ortaya koyuyor. Bölgeyi istikrarsızlaştıranın İran olduğunu iddia ediyor, oysa gerçek şu ki Filistin, Lübnan, Suriye, Gazze ve hatta İran'da masum insanları öldüren ve istediği her yeri bombalayan ABD'nin destek verdiği İsrail'dir” dedi.

Pezeşkiyan sözlerini şöyle sürdürdü: “ABD, İran halkı arasında ayrılıkları körükleyerek onları dize getirebileceğini düşünüyor. Müzakere etmek istediklerini söylüyorlar… Peki ya bu eylemlere ne demeli? Gerilimi artırmak istemediklerini söylüyorlar ama ilaç, gıda ve su dahil tüm yolları kapatıyorlar. Amcak bilmiyor ki bu politikalar bizim için hiçbir zaman işe yaramadı… Biz onlarca yıldır bunlara alıştık.”

Pezeşkiyan, Hamas lideri İsmail Heniyye'nin temmuz sonunda Tahran'da öldürülmesini, ‘İranlıların birlik ve beraberliğinden korktukları için’ İran içinde ‘rejimin ve devrimin düşmanlarının bölünme tohumları ekme ve çatışmaları kışkırtma’ girişimi olarak nitelendirdi.

İranlılara birlik olma çağrısında bulunan Pezeşkiyan sözlerini şöyle noktaladı: “Birlik olursak tüm sorunları çözebileceğimize hiç şüphe yok. Size söz veriyorum, birlik ve beraberlik sayesinde tüm engelleri ortadan kaldırabileceğiz. Ancak düşman, bu iç birliği sağlamamızı engellemek için çok çalışıyor. Tüm planları İranlılar arasında bölünmeler yaratarak kötü niyetli hedeflerine ulaşmak için durumu istismar etmeye yöneliktir, ancak İran Dini Lideri’nin rehberliği sayesinde bunu yapmalarına izin vermeyeceğiz. Liderimiz güçlü bir şekilde ilerleyeceğimizi ve komşularımızla karşılıklı saygıya dayalı kardeşçe ilişkiler kurmak için çalışacağımızı kanıtlamıştır.”



Uydu görüntülerinin analizi, savaşın başlangıcından bu yana İran’da meydana gelen hasarın boyutunu ortaya koyuyor

Uydudan çekilen bir fotoğraf, İran’ın Bender Abbas kentindeki Hafadarya Hava Üssü’ne düzenlenen hava saldırılarının ardından hasar gören binaları gösteriyor. (AP)
Uydudan çekilen bir fotoğraf, İran’ın Bender Abbas kentindeki Hafadarya Hava Üssü’ne düzenlenen hava saldırılarının ardından hasar gören binaları gösteriyor. (AP)
TT

Uydu görüntülerinin analizi, savaşın başlangıcından bu yana İran’da meydana gelen hasarın boyutunu ortaya koyuyor

Uydudan çekilen bir fotoğraf, İran’ın Bender Abbas kentindeki Hafadarya Hava Üssü’ne düzenlenen hava saldırılarının ardından hasar gören binaları gösteriyor. (AP)
Uydudan çekilen bir fotoğraf, İran’ın Bender Abbas kentindeki Hafadarya Hava Üssü’ne düzenlenen hava saldırılarının ardından hasar gören binaları gösteriyor. (AP)

İran içinde bilgi akışına yönelik artan kısıtlamalar ve ülkenin geniş bölgelerinde internetin kesilmesi nedeniyle, uydu görüntüleri sahadaki durumu anlamak ve askeri saldırıların yol açtığı zararları tahmin etmek için temel bir araç haline geldi.

Bu çerçevede yeni bir uydu verisi analizi, yaklaşık iki hafta önce başlayan ABD-İsrail saldırılarından bu yana İran’ın farklı bölgelerindeki tesislerde meydana gelen zararların geniş kapsamlı bir ön görünümünü ortaya koydu.

Şarku’l Avsat’ın Washington Post’tan aktardığına göre, Oregon Eyalet Üniversitesi’nden araştırmacılar tarafından dün yayımlanan analiz, saldırıların başlangıcından bu yana ülkedeki çeşitli tesislerde oluşan yıkımın boyutuna dair şimdiye kadar yayımlanan en kapsamlı tablolardan birini sunuyor.

Çalışmanın sonuçları, zararların geniş çaplı olduğunu ve özellikle nüfus açısından İran’ın en büyük şehri olan başkent Tahran ile ülkenin güney-orta kesimindeki Şiraz şehrinde yoğunlaştığını ortaya koyuyor. Veriler ayrıca, sahil kenti Bender Abbas’ta 40’tan fazla tesisin zarar gördüğünü gösteriyor.

Stratejik açıdan büyük öneme sahip Bender Abbas, İran’ın ana deniz üslerinden birine ev sahipliği yapıyor ve Hürmüz Boğazı’na yakın konumda bulunuyor. Bu boğaz, dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği kritik bir su yolu olarak öne çıkıyor. Mevcut askeri gerilimler nedeniyle bölgede petrol yüklü gemiler birikmiş durumda ve İran tarafından olası saldırılar nedeniyle deniz trafiği konusunda endişeler artıyor.

Analizi, Oregon Eyalet Üniversitesi’ne bağlı Çatışma Ekolojisi Araştırmaları Laboratuvarı’ndan Corey Scher ve Jamon Van den Hoek yürüttü. Araştırmacılar, çalışmalarında daha önce dünyanın farklı bölgelerindeki silahlı çatışmaların etkilerini inceleyen veri analiz tekniklerini kullandı.

Uydudan çekilen bir fotoğraf, İran’daki Havarşehr Askeri Üssü’nü hedef alan hava saldırıları sonucu hasar gören binaları gösteriyor. (AP)Uydudan çekilen bir fotoğraf, İran’daki Havarşehr Askeri Üssü’nü hedef alan hava saldırıları sonucu hasar gören binaları gösteriyor. (AP)

Van den Hoek, gözlemlenen hasar desenlerinin geleneksel bir cepheye odaklanmayan saldırıların doğasını yansıttığını belirterek, “Şu anda belirli bir cephe yok; çünkü hasar çok kısa bir zaman diliminde İran’ın farklı bölgelerinde meydana geliyor” dedi.

Araştırmacılar, çalışmalarında 28 Şubat’ta başlayan saldırı öncesi Sentinel-1 uydusundan alınan verileri, 2-10 Mart tarihleri arasında toplanan verilerle karşılaştırdı.

Sentinel-1 uydusu, yeryüzündeki değişimleri izlemek için radar teknolojisi kullanıyor. Bu sayede binalar ve tesislerde meydana gelen hasar veya yıkım gözlemlenebiliyor. Ancak bu analiz türü, tarım alanları, yoğun bitki örtüsüne sahip bölgeler ve gelişmemiş alanlardaki hasarları tespit edemiyor.

Araştırmacılar, bu teknolojinin İran’daki geniş arazi alanlarındaki değişimleri izlemek için eşsiz bir fırsat sunduğunu belirtirken, bazı küçük veya sınırlı hasarları tespit edemeyebileceğini vurguladı.

İran'ın Hark Adası'nın uydu görüntüsü (AFP)İran'ın Hark Adası'nın uydu görüntüsü (AFP)

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth dün Pentagon’da düzenlediği basın toplantısında, ABD-İsrail saldırılarının çatışmanın başından bu yana 15 binden fazla hedefi vurduğunu açıkladı.

Gerginliği artıran bir başka gelişmede ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki gemilere yönelik saldırılarını durdurmaması halinde, İran’a bağlı Hark Adası’ndaki petrol altyapısına yönelik saldırı düzenleyebileceği uyarısında bulundu. Bu açıklama, küresel enerji piyasalarının benzeri görülmemiş bir tedarik sıkıntısı yaşadığı dönemde yapıldı.

Trump, bu uyarıyı sosyal medyada yaptığı bir paylaşımla da destekleyerek, ABD’nin Hark Adası’ndaki askeri hedefleri ‘tamamen yok ettiğini’ duyurdu. Ada, İran’ın petrol ihracatında kritik bir nokta; ülkenin petrol sevkiyatlarının yaklaşık yüzde 90’ı buradan geçiyor ve Hürmüz Boğazı’nın yaklaşık 500 kilometre kuzeybatısında yer alıyor.

Buna rağmen Trump, bugüne kadar ABD saldırılarının ada üzerindeki petrol altyapısını hedef almadığını belirtti ve “Ancak İran veya başka herhangi bir taraf, Hürmüz Boğazı’ndan gemilerin güvenli ve serbest geçişini engelleyecek bir eylemde bulunursa, bu kararı derhal gözden geçiririm” ifadesini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump, (Arşiv-AFP)ABD Başkanı Donald Trump, (Arşiv-AFP)

Trump, İran’ın ABD saldırılarına karşı koyma kapasitesinin bulunmadığını belirterek, “İran ordusu ve bu terörist rejimdeki diğer tüm taraflar silahlarını bırakıp ülkelerinde kalanları kurtarmak için akıllıca davranmalıdır; kalan çok fazla bir şey yok” dedi.

Daha sonra yaptığı bir paylaşımda Trump, medyayı eleştirerek, ‘yalan haber medyası’ olarak nitelendirdiği kuruluşların ABD’nin İran’a yönelik askeri operasyonlarındaki başarıları görmezden geldiğini savundu. Trump ayrıca, İran’ın ‘tamamen yenildiğini’ ve bir anlaşma


Amsterdam'da bir Yahudi okulundaki patlama hasara yol açtı

Amsterdam (Reuters)
Amsterdam (Reuters)
TT

Amsterdam'da bir Yahudi okulundaki patlama hasara yol açtı

Amsterdam (Reuters)
Amsterdam (Reuters)

Amsterdam'da bir Yahudi okulunda bu sabah meydana gelen patlama hasara yol açtı. Şehrin belediye başkanı olayı "Yahudilere yönelik kasıtlı bir saldırı" olarak nitelendirdi. Reuters'ın haberine göre, Belediye Başkanı Femke Halsema yaptığı basın açıklamasında, Amsterdam'ın güney tarafındaki lüks bir yerleşim bölgesinde bulunan okulda meydana gelen patlamanın yalnızca küçük hasara neden olduğunu ve polis ile itfaiye ekiplerinin olay yerine hızla ulaştığını belirtti. Herhangi bir yaralanma bildirilmedi.

Hollanda'da yetkililer, dün Rotterdam'ın merkezindeki bir sinagoga düzenlenen kundaklama saldırısının ardından başkentteki sinagoglar ve Yahudi kurumlarında güvenlik önlemlerini sıkılaştırdı. Komşu Belçika'da ise pazartesi günü Liège'deki bir sinagogda patlama sonucu yangın çıktı. Halsema, "Bu, Yahudi topluluğuna karşı korkakça bir saldırı eylemidir" diyerek, "Amsterdam'daki Yahudiler artan antisemitizmle karşı karşıya. Bu kabul edilemez" ifadelerini kullandı.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından dünya genelinde Yahudilere yönelik saldırı korkuları arttı.


Beyaz Saray yetkilisi: İran savaşında zafer ilan edip çekilmeliyiz

Beyaz Saray'ın kripto para birimleri ve yapay zeka danışmanı David Sachs (Reuters)
Beyaz Saray'ın kripto para birimleri ve yapay zeka danışmanı David Sachs (Reuters)
TT

Beyaz Saray yetkilisi: İran savaşında zafer ilan edip çekilmeliyiz

Beyaz Saray'ın kripto para birimleri ve yapay zeka danışmanı David Sachs (Reuters)
Beyaz Saray'ın kripto para birimleri ve yapay zeka danışmanı David Sachs (Reuters)

Beyaz Saray'ın kripto para birimleri ve yapay zeka danışmanı David Sachs, ABD'nin İran'la olan savaşından "zafer ilan edip çekilmesi" gerektiğini açıkladı. Bu, ABD Başkanı Donald Trump'ın yönetimindeki üst düzey bir yetkiliden, çatışmadan çıkış çağrısı yapan nadir bir duruş oldu.

Sachs dün bir podcast yayınında, "zafer ilan edip geri çekilmek için iyi bir zaman" ifadesini kullandı.

Ayrıca ABD'nin İran'ın askeri yeteneklerini zayıflattığını da ifade etti.

"Bir çıkış yolu bulmaya çalışmalıyız" diye düşündüğünü belirterek, "Eğer tırmanma olumlu sonuçlar vermezse, gerilimi azaltmanın bir yolunu düşünmeliyiz. Ve bence gerilimi azaltmak, İran ile bir tür ateşkes anlaşmasına veya müzakere edilmiş bir çözüme ulaşmayı içeriyor" İfadelerini kullandı.