İran “endişe verici bir oranda” yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyum biriktiriyor

Washington ve Bağdat, İran'ın "kötü niyetli etkisini" azaltmayı görüşüyor

Kasım 2019'daki gaz pompalama operasyonu sırasında Natanz uranyum zenginleştirme tesisindeki altıncı nesil santrifüjler (IR-6) (Arşiv- İran Atom Enerjisi Kurumu)
Kasım 2019'daki gaz pompalama operasyonu sırasında Natanz uranyum zenginleştirme tesisindeki altıncı nesil santrifüjler (IR-6) (Arşiv- İran Atom Enerjisi Kurumu)
TT

İran “endişe verici bir oranda” yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyum biriktiriyor

Kasım 2019'daki gaz pompalama operasyonu sırasında Natanz uranyum zenginleştirme tesisindeki altıncı nesil santrifüjler (IR-6) (Arşiv- İran Atom Enerjisi Kurumu)
Kasım 2019'daki gaz pompalama operasyonu sırasında Natanz uranyum zenginleştirme tesisindeki altıncı nesil santrifüjler (IR-6) (Arşiv- İran Atom Enerjisi Kurumu)

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), İran'ın nükleer silah seviyesine yakın, yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyum biriktirmesinden duyduğu ciddi endişeyi dile getirdi.

UAEA Direktörü Rafael Grossi iki ayrı raporda, beyan edilmemiş sahalardaki uranyum izlerine ilişkin açıklama yapılmaması da dahil olmak üzere, çözüme kavuşturulmamış konularda ilerleme kaydedilmediğini vurguladı. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre raporlardan birinde İran'ın yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyum stokunun 274.4 kilogram olduğu ve bunun yüzde 90 oranında zenginleştirilmesi halinde altı nükleer bomba yapmaya yeteceği belirtildi. Grossi, “İran yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum üretimini ve stoklamasını arttırmaya devam ediyor ki bu, ciddi bir endişe kaynağıdır” ifadelerini kullandı.

Bu, ABD Başkanı Donald Trump'ın Tahran'ı bir anlaşmaya zorlamak için “maksimum baskı” politikasına geri dönmesinin ardından, UAEA'nın İran'la ilgili ilk raporu.

Diğer yandan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Başbakan Muhammed Şiya es Sudani ile yaptığı telefon görüşmesinde, “İran'ın kötücül etkisini engellemeyi” ele aldıklarını belirtti.



Yahudi yerleşimcilerin gözü Gazze’de: “İsrail ordusu da arkamızda”

İsrail ordusunun savaşın başından beri düzenlediği saldırılarda çoğu kadın ve çocuk 50 binden fazla Filistinli öldürüldü (Reuters)
İsrail ordusunun savaşın başından beri düzenlediği saldırılarda çoğu kadın ve çocuk 50 binden fazla Filistinli öldürüldü (Reuters)
TT

Yahudi yerleşimcilerin gözü Gazze’de: “İsrail ordusu da arkamızda”

İsrail ordusunun savaşın başından beri düzenlediği saldırılarda çoğu kadın ve çocuk 50 binden fazla Filistinli öldürüldü (Reuters)
İsrail ordusunun savaşın başından beri düzenlediği saldırılarda çoğu kadın ve çocuk 50 binden fazla Filistinli öldürüldü (Reuters)

Yahudi yerleşimciler, "Gazze Şeridi’ne dönüş" için sınır bölgelerine yakın yerlere taşınıyor.

ABD merkezli Yahudi Telgraf Ajansı’nın (JTA) haberinde, Yahudi yerleşimci örgütü Nachala’nın, Gazze sınırındaki Sa’ad bölgesinde Hamursuz Bayramı kutlaması yaptığı yazılıyor.

Bunun Yahudiler için bir “Gazze’ye dönüş” çağrısı anlamı taşıdığına dikkat çekilen haberde, yasadışı yerleşimcilerin bir haftalığına bölgede kamp kurduğu aktarılıyor. Analizde, İsrail’deki Nachala ve benzeri örgütlerin Hamursuz Bayramı’nı “hem sembolik bir kurtuluş hem de yeni yerleşim alanları kurmak için bir katalizör olarak gördüğü” yazılıyor.

Pesah ya da Fısıh diye de bilinen Yahudi bayramı, Mısır’da kölelikten kurtulan Antik İsraillilerin göç hikayesini anmak için genellikle bir hafta süren törenlerle kutlanıyor.

1968'de İsviçreli turist kılığına giren bazı Yahudi yerleşimciler, Batı Şeria’daki El Halil’de Hamursuz Bayramı kutlaması yapmış, daha sonra şehirden çıkmayarak bazı bölgeleri işgal etmeye başlamıştı.

1975'te de Gush Emunim adlı yerleşimci örgüt, Batı Şeria'nın kuzeyinde, daha sonra Nachala'nın kurucusu Daniella Weiss'ın belediye başkanlığı yaptığı Kedumim'e dönüşecek bölgede Hamursuz Bayramı kutlamıştı. Kedumim'de 5 bine yakın Yahudi yerleşimci bulunuyor.

Nachala’dan aktivist Arbel Zak, 7 Ekim 2023’te başlayan Gazze savaşından bu yana Batı Şeria’da yaklaşık 80 yerleşim yeri kurulduğunu söylüyor. Yerleşimcilerin bir sonraki hedefinin Gazze olduğunu belirtiyor.

Nachala üyelerinden Ben Kamon, eşi ve 4 çocuğuyla Batı Şeria'daki Eli yerleşim bölgesinden Gazze’ye daha yakın konumdaki Zimrat’a taşındığını söylüyor. Bölgede, Gazze’ye yerleşmek isteyen “öncüler” için hazırlanmış geçici konaklama yerleri var.

Aktivist Batel Moshe, sınırdaki geçici yerleşim kamplarında 30 ailenin konakladığını belirtiyor. Yerleşimci, 800 ailenin daha Gazze’ye yerleşmek için Nachala’ya kayıt yaptırdığını ifade ediyor ve ekliyor:

Bizi arayıp çocukları için Gazze’den daire almak isteyenler bile oldu.

Radikal sağcı Nachala aktivisti Ben Naeh, İsrail Savunma Kuvvetleri’nden (IDF) subayların geçici kampları ziyaret ettiğini, kendilerine destek verdiğini savunuyor:

Gazze’den çıkarken buraya geldiler ve bize oraya geri dönmemiz gerektiğini söylediler.

Independent Türkçe, Yahudi Telgraf Ajansı, Jewish Chronicle