Washington, İsrail’in bilgisi dahilide Hamas ile doğrudan görüşmeler yapıldığını doğruladı

İngiltere, Almanya ve Fransa’dan Tel Aviv'e Gazze Şeridi'ne insani yardımların girişine izin vermesi çağrısı

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters
TT

Washington, İsrail’in bilgisi dahilide Hamas ile doğrudan görüşmeler yapıldığını doğruladı

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters

ABD, İsrail’in bilgisi dahilinde Hamas Hareketi ile doğrudan ve gizli görüşmeler gerçekleştirdi. Beyaz Saray sözcüsü Caroline Leavitt, ilk olarak Amerikan Axios haber platformu tarafından ortaya çıkarılan bu doğrudan görüşmeler sorulduğunda ABD’nin Rehine İşleri Özel Temsilcisi Adam Boehler'in ‘müzakerelere katıldığını ve herkesle konuşma yetkisine sahip olduğunu’ yanıtı verdi. “Bu konuda İsrail'e danışıldı” diyen Leavitt, görüşmelerin ayrıntılarını vermekten kaçındı.

İsrail, Hamas ile doğrudan görüşmeler yapılması konusundaki görüşünü ifade etti

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisinden yapılan kısa açıklamada, ABD ile yapılan görüşmeler sırasında İsrail’in Hamas ile doğrudan görüşmeler yapılması yönündeki görüşünü dile getirdiği belirtildi.

Hamas’tan bir yetkili de Boehler’in doğrudan görüşmeler yapıldığını teyit etti.

ABD Başkanı Donald Trump yönetimi Amerikalı rehinelerin serbest bırakılmasını doğrudan Hamas ile görüştü.

Şarku’l Avsat’ın Axios’tan aktardığı habere göre ABD’li kaynaklar Washington Hamas'la gizlice doğrudan görüşmeler yaptığını belirtiyor. Axios’a konuşan iki ABD’li kaynak, Donald Trump yönetiminin Hamas’la Gazze’de tutulan Amerikalı tutsakların serbest bırakılmasını ve 1997 yılından bu yana ABD tarafından terör örgütü olarak tanımlanan hareketle İsrail arasındaki savaşı sona erdirecek daha geniş bir anlaşma olasılığını doğrudan görüştüğünü söyledi. ABD’nin Rehine İşleri Özel Temsilcisi Adam Boehler, geçtiğimiz haftalarda Doha’da hareketle görüşmelerde bulunmuş ancak herhangi bir sonuç alamamıştı.

Aynı zamanda İsrail, yenilmez Hamas Hareketi’ne karşı savaşmaya devam etme sözü veren yeni bir genelkurmay başkanı atadı. Kahire’deki Olağanüstü Arap Birliği Zirvesi’nde Gazze Şeridi için Tel Aviv ve Washington tarafından kabul edilmeyen bir erken toparlanma ve yeniden inşa planının açıklanmasından bir gün sonra Başbakan Binyamin Netanyahu ülkesinin ‘sonuçları nesilleri etkileyecek’ bir savaşı kazanmaya kararlı olduğunu söyledi.

Öte yandan Gazze Şeridi'nde savaşın yeniden başlamasından endişe eden Almanya, İngiltere ve Fransa’nın dışişleri bakanları dün yaptıkları ortak açıklamada, İsrail'e Gazze'ye insani yardımların ulaştırılması için uluslararası yükümlülüklerini yerine getirmesi çağrısında bulundular. Gazze'ye emtia ve insani yardım girişinin durdurulmasının uluslararası insancıl hukukun ihlali anlamına gelebileceği konusunda uyaran üç ülkenin dışişleri bakanları, insani yardımların Gazze’ye ulaştırılmasının ateşkes koşuluna bağlanamayacağını ve siyasi amaçlar için istismar edilemeyeceğini vurguladılar.

Öte yandan BM Dünya Gıda Programı (WFP), Gazze'de gıda fiyatlarının hızla arttığını ve İsrail'in geçtiğimiz Pazar gününden bu yana gıda yardımlarının Gazze’ye girişini engellemesinin ardından daha önce gönderilen gıda yardımlarının yakında tükenebileceğini açıkladı. Un ve sebze fiyatlarının Gazze Şeridi’nin bazı bölgelerinde iki katına çıktığını bildiren WFP, İsrail’n insani yardımların girişinin engellemeye devam etmesi halinde en az 80 aşevinin gıda stoklarının ve yaklaşık 500 bin kişiyi destekleyecek miktardaki geriye kalan gıda yardımlarının yakında tükenebileceğini kaydetti.

Güney Afrika Dışişleri Bakanlığı tarafından dün yapılan açıklamada, geçtiğimiz pazar gününden bu yana Gazze Şeridi'ne insani yardım girişini engelleyen İsrail'in Gazze'de ‘açlığı bir savaş silahı olarak kullandığı’ belirtildi. Güney Afrika'nın İsrail'e karşı Uluslararası Adalet Divanı (UCM) nezdinde açtığı davaya atıfta bulunulan açıklamada, İsrail'in Gazze'ye gıda girişini engelleyerek, UCM’nin Filistin halkına karşı olası bir soykırım olduğuna hükmettiği mevcut süreçte açlığı bir savaş silahı olarak kullanmaya devam ettiği ifade edildi.

Gazze Şeridi'nin geleceği

İsrail'in Gazze Şeridi'nde yürüttüğü savaşın başladığı 7 Ekim 2023 tarihinden bu yana Gazze’deki ölü sayısı 48 bin 440'a, yaralı sayısı ise 111 bin 845'e yükseldi. Sağlık kaynakları son 24 saat içinde Gazze'deki hastanelere 35 cenazenin getirildiğini, bunlardan 30'unun enkaz altından çıkarıldığını ve birinin daha önce aldığı yaralar sebebiyle hayatını kaybettiğini belirttiler. Kaynaklar, kısa bir süre önce dört kişinin daha öldürüldüğünü, 10 kişinin de yaralandığını bildirdiler.

Diğer taraftan Arap Birliği Genel Sekreteri Ahmed Ebu Gayt, Al Arabiya televizyonuna yaptığı açıklamada, Gazze'nin Yeniden İnşası Fonu'nun Dünya Bankası tarafından yönetilmesi konusunda yakında uzlaşıya varabileceklerini açıkladı. Ancak Ebu Gayt, ABD'nin Gazze Şeridi'nin yeniden inşasına yönelik Mısır tarafından sunulan planı reddetmesi nedeniyle ‘müzakerelerin zorlu geçeceğinin’ altını çizdi. Ayrıca Gazze’de yabancı askerlerin konuşlandırılmasına ilişkin herhangi bir ayrıntı bulunmadığını, fakat BM askerlerinin yıllarca Gazze'de kalabileceğini ifade eden Ebu Gayt, Gazze'nin yeniden inşasının ancak tam bir ateşkesin sağlanmasının ardından başlayabileceğini vurguladı.



Trump İran’la savaşa doğru ilerliyor... Danışmanları ekonomiye odaklanmasını tavsiye ediyor

 ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
TT

Trump İran’la savaşa doğru ilerliyor... Danışmanları ekonomiye odaklanmasını tavsiye ediyor

 ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
ABD Başkanı Donald Trump (EPA)

ABD Başkanı Donald Trump dün yaptığı açıklamada, İran’a sınırlı bir askeri saldırı düzenlemeyi düşündüğünü söyledi. Pentagon ise İran’a yönelik haftalar sürebilecek bir operasyon için hazırlıklarını sürdürüyor; operasyonun güvenlik tesislerinin yanı sıra nükleer altyapıyı da hedef alabileceği belirtiliyor.

Reuters’ın analizine göre, olası saldırı haberleri, Trump’ın danışmanlarının ekonomik kaygılara odaklanması için baskı yaptığı bir döneme denk geliyor. Bu durum, bu yıl yapılacak ara seçimler öncesinde herhangi bir askeri tırmanışın siyasi risklerini öne çıkarıyor.

Trump, Ortadoğu’daki Amerikan birliklerinin yoğun şekilde takviye edilmesini ve İran’a olası bir hava saldırısına hazırlanılmasını emretti; operasyonun haftalar sürebileceği belirtilse de detay verilmedi.

Uzmanlar, Trump’ın İran’a odaklanmasını, ikinci döneminin ilk 13 ayında dış politikanın -özellikle askeri gücün geniş kullanımının- iç politika konularının önüne geçtiğinin en somut göstergesi olarak değerlendiriyor. Bu dönemde ABD halkının çoğunluğunun önceliği olan yaşam maliyeti gibi iç meseleler büyük ölçüde gölgede kaldı.

Trump’ın danışmanları, seçim öncesinde ekonomiye odaklanılması çağrısında bulundu

Beyaz Saray’dan üst düzey bir yetkili, Trump’ın agresif söylemine rağmen yönetim içinde İran’a saldırı konusunda henüz ‘destek’ bulunmadığını açıkladı. Kimliği açıklanmayan yetkili, Trump’ın danışmanlarının, kararsız seçmenlere ‘karışık mesajlar’ vermekten kaçınmanın ve ekonomiye öncelik vermenin önemini de fark ettiklerini belirtti.

Beyaz Saray danışmanları ve Cumhuriyetçi Parti kampanya yetkilileri, Trump’ın ekonomik konulara odaklanmasını istiyor. Geçen hafta bazı kabine üyeleriyle yapılan özel bir brifingde de bu konunun kampanyanın en önemli meselesi olduğu vurgulandı; toplantıya Trump katılmadı, ancak kaynak toplantıya katılanlardan biri olarak bilgi verdi.

Şarku'l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre başka bir Beyaz Saray yetkilisi yaptığı açıklamada, Trump’ın dış politika gündeminin ‘doğrudan Amerikan halkı için kazançlar’ sağladığını söyledi. Yetkili, “Başkanın tüm adımları (ister dünyayı daha güvenli hale getirmek, ister ülkemiz için ekonomik kazanımlar sağlamak olsun) ABD’yi önceliklendiriyor” dedi.

Kasım ayında yapılacak seçimler, Trump’ın mensubu olduğu Cumhuriyetçi Parti’nin Kongre’nin her iki kanadındaki kontrolünü koruyup koruyamayacağını belirleyecek. Demokratların bir veya her iki meclisi kazanması, Trump için kalan başkanlık döneminde ciddi bir siyasi engel oluşturabilir.

Cumhuriyetçi stratejist Rob Godfrey, İran ile uzun süreli bir çatışmanın Trump ve Cumhuriyetçiler için büyük bir siyasi tehdit oluşturacağını söyledi. Godfrey, “Başkan, üç kez art arda Cumhuriyetçi Parti’den aday olmasını sağlayan siyasi tabanı göz önünde bulundurmalı; bu taban dış politikaya şüpheyle bakıyor ve dış çatışmalara karışılmasına karşı; çünkü ‘sonsuz savaşları bitirme’ vaat edilmiş açık bir seçim taahhüdüydü” dedi.

Cumhuriyetçiler, seçim kampanyasında geçen yıl Kongre tarafından onaylanan vergi indirimleri ile konut maliyetlerini ve reçeteli bazı ilaçları düşürmeye yönelik programları öne çıkarmayı planlıyor.

Venezuela’dan daha güçlü bir düşman

Bazı muhalif seslere rağmen, Trump’ın izoleci yaklaşımını savunan MAGA (Amerika’yı Yeniden Büyük Yap) hareketinin destekçileri, geçen ay Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu görevden alan ani müdahaleyi destekledi. Ancak ABD, İran ile bir savaşa girerse Trump daha güçlü bir direnişle karşılaşabilir.

Trump, İran’ın nükleer programıyla ilgili bir anlaşmaya varılmaması durumunda ülkeyi bombalamakla defalarca tehdit etti. Dün de uyarısını tekrarlayarak, “Onlar için adil bir anlaşma yapmaları en iyisi” dedi.

İran Dini Lideri Ali Hamaney (AFP)İran Dini Lideri Ali Hamaney (AFP)

ABD, geçtiğimiz haziran ayında İran’daki nükleer tesisleri hedef aldı ve Tahran’ı, tekrar bir saldırıya uğraması durumunda sert bir yanıt vermekle tehdit etti.

Trump destekçileri ‘kararlı ve sınırlı önlemleri’ destekliyor

Trump, 2024 yılında ikinci başkanlık dönemini kazanırken büyük ölçüde ‘Önce Amerika’ yaklaşımına dayandı; bu yaklaşım yüksek enflasyonu düşürme ve maliyetli dış çatışmalardan kaçınma taahhütlerini içeriyordu. Ancak anketler, yüksek fiyatları düşürme konusunda Amerikan halkını ikna etmekte zorlandığını gösteriyor.

Buna karşın Cumhuriyetçi stratejist Lauren Kole, Trump’ın destekçilerinin, eylem belirleyici ve sınırlı olduğu takdirde İran’a karşı askeri adımları destekleyebileceğini söyledi. Kole, “Beyaz Saray, atılacak her adımı Amerikan güvenliği ve iç ekonomik istikrarla açık şekilde ilişkilendirmeli” dedi.

Ancak anketler, halkın başka bir dış savaşa girme konusunda isteksiz olduğunu gösteriyor. Trump’ın seçmenlerin ekonomik kaygılarını tamamen çözme vaadini yerine getirmedeki zorlukları göz önüne alındığında, İran ile olası bir tırmanış, başkan için ciddi riskler taşıyor. Trump, Reuters ile yaptığı son röportajda, partisinin ara seçimlerde zorluklarla karşılaşabileceğini kabul etmişti.

Savaşın çeşitli nedenleri

Tarih boyunca dış politika nadiren ara seçimlerde seçmenler için belirleyici bir konu olmuştur. Ancak Trump, Ortadoğu’ya iki uçak gemisi, savaş gemileri ve savaş uçaklarını içeren büyük bir güç sevk edince, İran önemli tavizler vermediği sürece askeri bir harekât gerçekleştirmekten başka seçeneği kalmamış olabilir. Aksi takdirde uluslararası alanda zayıf görünme riskiyle karşı karşıya.

Trump’ın olası bir saldırı için sunduğu gerekçeler ise belirsiz ve çeşitli. Ocak ayında, İran hükümetinin ülke genelindeki halk protestolarını bastırma kampanyasına yanıt olarak saldırı tehdidinde bulundu, ancak daha sonra geri adım attı.

"Abraham Lincoln" uçak gemisi, 8 Ocak'ta rotasını Ortadoğu'ya çevirmeden önce Pasifik Okyanusu'nda seyrediyor (ABD ordusu)"Abraham Lincoln" uçak gemisi, 8 Ocak'ta rotasını Ortadoğu'ya çevirmeden önce Pasifik Okyanusu'nda seyrediyor (ABD ordusu)

Son dönemde ise askeri tehditlerini İran’ın nükleer programını sona erdirme talepleriyle ilişkilendirdi ve ‘rejim değişikliği’ fikrini gündeme getirdi. Ancak kendisi ve yardımcıları, hava saldırılarının bunu nasıl gerçekleştireceğini açıklamadı.

Beyaz Saray’daki ikinci yetkili, Trump’ın ‘her zaman diplomasiyi tercih ettiğinin ve İran’ın geç olmadan anlaşmaya varması gerektiğinin’ açık olduğunu söyledi. Yetkili, başkanın ayrıca İran’ın ‘nükleer silaha sahip olamayacağını, üretim kapasitesi bulunamayacağını ve uranyum zenginleştiremeyeceğini’ vurguladığını bildirdi.

Birçok gözlemci, Trump’ın bu belirsizliğini, Başkan George W. Bush’ın 2003’te Irak’ı işgal etme gerekçesiyle ortaya koyduğu net hedeflerle karşılaştırıyor.

Bush, ülkenin kitle imha silahlarını yok etmeyi amaçladığını açıkça belirtmişti; ancak bu hedeflerin daha sonra yanlış istihbarat ve asılsız iddialara dayandığı ortaya çıkmıştı.

Godfrey, ara seçimlerde belirleyici rol oynayan bağımsız seçmenlerin, Trump’ın İran ile nasıl başa çıktığını yakından izleyeceğini söyledi. Godfrey, “Seçmenler ve başkanın tabanı, Trump’ın argümanlarını sunmasını bekleyecek” dedi.


Doğu Pasifik Okyanusu'nda bir tekneye düzenlenen ABD bombardımanında üç kişi hayatını kaybetti

Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)
Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)
TT

Doğu Pasifik Okyanusu'nda bir tekneye düzenlenen ABD bombardımanında üç kişi hayatını kaybetti

Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)
Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)

ABD ordusu, son aylarda yaşanan benzer olayların sonuncusu olarak, Doğu Pasifik'te bir tekneyi bombaladığını ve üç mürettebatın öldüğünü açıkladı.

Trump yönetimi, bölgede uyuşturucu kaçakçılığı şüphesiyle imha edilen gemilerin başarısını övüyor. ABD ordusu, X platformunda yaptığı bir paylaşımda, teknenin "uyuşturucu kaçakçılığı operasyonlarına karıştığını" belirtti.


Rodriguez: Daha demokratik, adil ve özgür bir Venezuela inşa ediyoruz

Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)
Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)
TT

Rodriguez: Daha demokratik, adil ve özgür bir Venezuela inşa ediyoruz

Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)
Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)

Venezuela'nın geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez, devlet televizyonunda dün yayınlanan konuşmasında, "daha demokratik, daha adil ve daha özgür bir Venezuela" inşa etmek için çalıştığını söyledi.

Rodriguez, yüzlerce siyasi mahkumu serbest bırakacak tarihi af yasasının kabul edilmesinden bir gün sonra, dün yaptığı açıklamada, "Bugün daha demokratik, daha adil ve özgür bir Venezuela inşa ediyoruz ve bu herkesin çabasıyla yapılmalıdır" ifadelerini kullandı.