Güney Sudan'da artan şiddet ve siyasi anlaşmazlıkların ülkenin kırılgan barış sürecini tehdit ettiğini belirten BM insan hakları kuruluşu, ülkenin başkan yardımcısına bağlı bir dizi yetkilinin tutuklanmasından günler sonra dün bir açıklama yaptı.
Şarku’l Avsat’ın Reuters'ten aktardığına göre bu ayın başlarında Devlet Başkanı Salva Kiir'e bağlı güvenlik güçleri Riek Machar'a bağlı iki bakanı ve birçok üst düzey askeri yetkiliyi tutukladı.
Tutuklamalar, Kiir ve Machar'a bağlı güçler arasında beş yıl süren ve yaklaşık 400 bin kişinin ölümüne neden olan iç savaşı sona erdiren 2018 barış anlaşmasının geleceğine ilişkin endişeleri arttırdı.
Güney Sudan'daki BM İnsan Hakları Komisyonu Başkanı Yasmin Sooka yaptığı açıklamada, “Bölünme ve çatışmayı körüklemekten ziyade, yıllarca zorlukla kazanılan ilerlemeyi silecek endişe verici bir gerilemeye tanık oluyoruz. Liderler acilen barış sürecine yeniden odaklanmalı, Güney Sudan vatandaşlarının insan haklarını korumalı ve demokrasiye yumuşak bir geçiş sağlamalıdır” ifadelerini kullandı.
Gözaltılar, geçtiğimiz haftalarda kuzeydeki stratejik Nasır kasabasında ulusal güçler ile mensuplarının çoğu Machar'ın Nuer kabilesinden örgütsüz bir grup olan “Beyaz Ordu” milisleri arasında yaşanan şiddetli çatışmaların ardından geldi.
Hükümet sözcüsü Michael Makuei, gözaltıların Machar'a sadık yetkililerin “yasaları çiğnemeleri” nedeniyle yapıldığını söyledi
"I have said it time and again that our country will not go back to war. Let no one take law into their own hands, and I assure you that the govt, which I lead will handle this crisis. We will remain steadfast in the path of peace." — President Kiir
📄7th March 2025 #SouthSudan pic.twitter.com/xnsV43GSwR
— South Sudan Government (@SouthSudanGov) March 8, 2025
Makuei, Machar'a bağlı güçleri “beyaz ordu” ile iş birliği yapmak ve 4 Mart'ta Nasır kasabası yakınlarındaki bir askeri kışlaya saldırmakla suçladı. Machar'ın partisi suçlamaları reddetti.
Ulusal Güvenlik Ajansı'na (NSA) bağlı istihbarat teşkilatı dün yaptığı açıklamada, Nasır'da ve yakındaki başka bir kasabada “askeri çatışmayla bağlantısı olduğu doğrulanan” birkaç kişiyi tutukladığını duyurdu. Ajans gözaltına alınanların toplam sayısından ya da kimliklerinden bahsetmedi.
Güney Sudan hükümeti, bir BM helikopterinin Nasır'dan tahliye edilmeye çalışılırken cuma günü saldırıya uğraması sonucu, bir general ve onlarca askerin öldüğünü açıkladı.
İran polisi (Arşiv- Reuters)
