ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Başkan Donald Trump'ın yaklaşık bir hafta önce Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy'ye saldırmasını ve onu Rusya ile savaşı sona erdirmek için taviz vermemesi halinde Üçüncü Dünya Savaşı ile ‘kumar oynamakla’ suçlamasını yakından izledi.
Sözlü tartışma sırasında, daha önce Rusya karşıtı olarak başkanlığa adaylığını koyan Rubio, Oval Ofis'teki bir koltukta sessizce oturuyordu. ‘Çatık kaşlı’ Rubio’nun görüntüsü internette hızla viral oldu ve bir sosyal medya kullanıcısı onu ‘kanepedeki ceset’ olarak adlandırdı.
Şarku’l Avsat’ın The Guardian'dan aktardığına göre Rubio'nun olumsuz performansı, bir zamanlar Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e saldıran ve onu ‘gangster’, ‘haydut’ ve ‘savaş suçlusu’ olarak nitelendiren bir adamdan gelen ‘çarpıcı bir gösteriydi’.
Rubio'nun Dışişleri Bakanlığı'na yükselmesi, onu Trump'ın pozisyonlarını benimsemeye ve Ukrayna'ya uzun süredir verdiği desteği terk etmeye zorlamış gibi görünüyor. Guardian, Rubio'nun pozisyonunun ne kadar değiştiğini göstermek için Rusya ve Ukrayna ile ilgili geçmişteki sekiz yorumunu sıraladı:
Mart 2014: “Ukrayna halkına yardım etmeliyiz”
Rubio, 2010 yılında Florida Senatosu'ndaki koltuğunu kazandıktan sonra, özellikle Rusya'nın 2014 yılında Kırım'ı ilhak etmesinin ardından Ukrayna'nın açık sözlü bir savunucusu haline geldi. Rubio, Senato'da yaptığı bir konuşmada, “Bence yapmamız gereken ilk ve en önemli şey Ukrayna halkına ve Ukrayna'nın geçici hükümetine ülkelerinin egemenliğini korumalarında yardımcı olmaktır” dedi.
Ekim 2015: “Putin bir gangster ve bir haydut”
Rubio, 2015 yılında başkanlık kampanyasını başlattıktan sonra kendisini dış politika konusunda en güçlü aday olarak sundu ve Beyaz Saray'a geçtiğinde Putin'le doğrudan yüzleşeceği sözünü verdi. Rubio bir mitingi sırasında şunları söyledi: “Göreve geldiğimde Moskova üzerindeki baskıyı arttırmak için hızla harekete geçeceğim. Benim yönetimim altında Vladimir Putin'le görüşmek için ricada bulunulmayacak. Ona olduğu gibi davranılacak: bir gangster ve bir haydut.”
Ocak 2017: “Putin bir savaş suçlusu”
Trump 2016 seçimlerinde Hillary Clinton'ı mağlup ettikten sonra Exxon Mobil'in eski CEO'su Rex Tillerson'ı Dışişleri Bakanı olarak aday gösterdi. Tillerson'ın onay oturumu sırasında Rubio adaya Putin hakkındaki görüşlerini sordu: “Putin bir savaş suçlusu mu?” Tillerson cevap verdi: “Ben olsam bu terimi kullanmazdım.” Rubio şöyle dedi: “Vladimir Putin'in bir savaş suçlusu olduğunu söylemek zor olmamalı. Evrensel olarak kabul edildiğini düşündüğüm bu şeyi söyleyememeyi sinir bozucu buluyorum.”
Mart 2022: “Ukraynalılar savaşmak isterlerse onları destekleyeceğiz”
Rusya'nın Şubat 2022'de Ukrayna'yı geniş çaplı işgaline başlamasının ardından Rubio, Biden yönetimine Kiev'e verdiği destek konusunda güçlü bir mesaj göndermesi çağrısında bulundu. “Ne olursa olsun, her zaman ilişki içinde olduğumuz gerçek, meşru bir Ukrayna devleti olmalıdır. Savaşmaya istekli oldukları takdirde onları destekleyeceğimizi neden açıkça söylemeye başlayamıyoruz bilmiyorum” ifadelerini kullanan Rubio ayrıca Rusya'ya yönelik yaptırımları da övdü.
Mayıs 2024: Rubio, ‘diktatör’ Vladimir Putin'e saldırıyor
Trump'ın 2024'te yeniden Cumhuriyetçi başkan adaylığını garantilemesinin ardından Rubio dış politika konusundaki görüşlerini biraz değiştirmiş gibi göründü. Şubat 2024'te, Ukrayna için fon içeren bir dış yardım paketine karşı çıktı ve ABD'nin Kiev için daha fazla parayı onaylamadan önce güney sınırını güvence altına alması gerektiğini söyledi.
Bu değişime rağmen Rubio, Putin'i eleştirmeye devam etti ve Rusya Devlet Başkanı'nın mayıs ayındaki yemin töreninde sosyal medya üzerinden şu paylaşımı yaptı: “Seçimleri yine çalan diktatör Vladimir Putin, yemin törenini propaganda olarak kullanıyor. Otoriter bir diktatörün demokratik yollarla seçilmiş bir lider kılığına bürünmesinin bir başka örneği.”
Ocak 2025: “Ukrayna kabul etmek zorunda kalacak”
Trump'ın Rubio'nun Dışişleri Bakanı adaylığını açıklamasının ardından Rubio, Ukrayna'nın savaşı sona erdirmek için ‘tavizleri’ kabul etmesi gerektiğini vurguladı. Kongre'deki onay oturumu sırasında, “Rusya uzlaşmak zorunda kalacak ama Ukrayna da öyle” dedi.
Şubat 2025: Zelenskiy'nin zamanımızı boşa harcadığı için özür dilemesi gerektiğini düşünüyorum
Geçen hafta Trump'ın Zelenskiy ile görüşmesi sırasında gözle görülür bir şekilde rahatsız görünmesine rağmen Rubio, ABD Başkanı’nın davranışını savundu ve felaketle sonuçlanan görüşmeden saatler sonra Ukrayna liderini azarladı. Rubio CNN'e yaptığı açıklamada, “Zelenskiy'nin buraya gelip düşmanca davranmasına hiç gerek yoktu. Bence böyle bir toplantıda vaktimizi boşa harcadığı için özür dilemeli” ifadelerini kullandı.
CNN'den Kaitlan Collins, Rubio'ya bir zamanlar Putin'e ‘savaş suçlusu’ olarak saldırdığını hatırlattığında, Rubio şu cevabı verdi: “Şu anda dışişleri bakanı olarak benim görevim başkanla birlikte çalışarak barışı getirmek ve bu çatışmayı sona erdirmek... Bence öncelikli hedefi savaş başlatmak değil, savaşları önlemek ve sona erdirmek olan bir başkanımız olduğu için gurur duymalı ve çok mutlu olmalıyız.”
Mart 2025: Bu nükleer güçler arasında bir vekalet savaşı
Rubio çarşamba günü Fox News'e verdiği demeçte, Rusya'nın savaşla ilgili görüşlerine katıldığını ifade ederek, “Bu nükleer güçler arasında bir vekalet savaşı ve sona ermeli” dedi. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Rubio'nun yorumuna katılarak şunları söyledi: “Bu, başkanımız ve dışişleri bakanımız tarafından defalarca ifade edilen pozisyonla tamamen uyumludur.”
