Çin, ülke sınırlarının ötesindeki sularda okyanus araştırmalarının kapsamını hızla genişletiyor.
Wall Street Journal, Çin’in sivil gemilerle Hint Okyanusu’na kadar ilerleyip deniz tabanının haritasını çıkarmak amacıyla uzun araştırma görevleri düzenlediğini yazıyor.
Bu verilerin yeni gelişen derin deniz madenciliği de dahil birçok farklı alanda kullanılabileceğine dikkat çekiliyor.
Deniz tabanının detaylı şekilde taranmasının, deniz mayınlarının görünürlüğüne ve sonarların isabetli çalışmasına dair bilgiler sağlayabileceğine işaret ediliyor.
Benzer şekilde deniz tabanında sesin hareketlerinin incelenmesi, denizaltıların daha iyi gizlenmesine olanak tanıyacak ileri teknolojilerin geliştirilmesinde de önemli rol oynayabilir.
Washington merkezli Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS), Çin’deki kurumlar, kolluk kuvvetleri ve üniversiteler tarafından işletilen 64 araştırma ve inceleme gemisi üzerinde bir çalışma yaptı.
Araştırmada, gemilerin en az yüzde 80'inin “Pekin'in jeopolitik hedeflerini geliştirme” hedefine göre hareket ettiği, bazılarının da askeri limanlara yanaştığı savunuluyor.
CSIS’ten araştırmacı Matthew Funaiole şu yorumları paylaşıyor:
Bu verilerin Çin ordusu için bir değeri varsa ve bunlara erişmek istiyorlarsa, bunu yaparlar.
Hindistan’ın şikayetleri üzerine Sri Lanka, yabancı araştırma gemilerinin sularına girmesini yasaklamıştı fakat sözkonusu kararın süresi Aralık 2024’te sona erdi. Böyle bir kararın tekrar yürürlüğe konup konmayacağı henüz belli değil.
Hindistan donanması da 2019'da bir Çin araştırma gemisini uzaklaştırmıştı. Ancak geçen yıl Çin'in en gelişmiş araştırma gemilerinden ikisi, Şiang Yang Hong 01 ve daha yeni olan Dong Fang Hong 3, Hint Okyanusu'nun doğusundaki geniş bölgelerde farklı taramalar yapmıştı.
Hindistan ve Sri Lanka’ya ek olarak Japonya, ABD ve Yeni Zelanda da Çin’in araştırma faaliyetlerinden rahatsızlık duyduğunu bildirmişti. Pekin yönetimiyse deniz araştırma çalışmalarının, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'ne tamamen uygun olduğunu savunuyor.
Independent Türkçe, Wall Street Journal, Newsweek
