İspanya, Devrim Muhafızları komutanının ETA suikastları iddiaları konusunda tereddütlü

İspanya Dışişleri Bakanlığı'nın internet sitesinde Madrid'deki merkezden yayınlanan bir kare
İspanya Dışişleri Bakanlığı'nın internet sitesinde Madrid'deki merkezden yayınlanan bir kare
TT

İspanya, Devrim Muhafızları komutanının ETA suikastları iddiaları konusunda tereddütlü

İspanya Dışişleri Bakanlığı'nın internet sitesinde Madrid'deki merkezden yayınlanan bir kare
İspanya Dışişleri Bakanlığı'nın internet sitesinde Madrid'deki merkezden yayınlanan bir kare

İspanyol hükümeti, eski Devrim Muhafızları komutanı Muhsin Refik Dost'un, örgütün geçen yüzyılda Avrupa'daki bir dizi siyasi suikasta karıştığına dair yaptığı açıklamalarla ilgili yorum yapmaktan “şimdilik” kaçındı. Özellikle de eski İran Başbakanı Şahpur Bakhtiar'ın 1991 yılında Paris'te evinde bıçaklanarak öldürüldüğü suikastla ilgili.

Şarku’l Avsat'ın dün öğleden sonra görüştüğü İspanya İçişleri Bakanlığı'ndan üst düzey bir yetkili, hükümetin yetkili kurumlarla istişare ettikten sonra bu açıklamalarla ilgili bir bildiri yayınlayacağını belirterek, söz konusu suikastların birden fazla Avrupa ülkesinde meydana geldiği göz önüne alındığında, konuyla ilgili olarak Avrupa'daki muadil kurumlarla temaslarda bulunulduğunu kaydetti.

Artık resmi bir görevi bulunmayan Muhsin Refik Dost, dün yaptığı açıklamada, İran Devrim Muhafızları ile İspanyol diktatör Francisco Franco'nun ilk günlerinden bu yana kuzey Bask bölgesinin İspanya'dan ayrılmasını isteyen Bask terör örgütü ETA arasındaki iş birliğinin doruk noktası olarak nitelendirdiği operasyonu bizzat yönettiğini doğruladı.

csdvfgtrhy
Eski İran Başbakanı Şahpur Bahtiyar, 18 Temmuz 1980'de Neuilly-sur-Seine'deki evinde saldırıya uğradıktan sonra Paris'teki Dışişleri Bakanlığı'na geldi. (Getty)

Kuruluşundan bu yana geçen altmış yıl içinde, resmi olarak feshedildiğini ve siyasete katıldığını açıklamadan önce, ETA 850'den fazla askeri personel ve sivili öldürdü, 2 bin 500'den fazla kişiyi yaraladı (bu yazar dahil) ve 90 kişiyi kaçırdı.

İspanyol ve Avrupa medyasında daha önce ETA ile İran Devrim Muhafızları ve İrlanda Kurtuluş Ordusu arasında askeri ve lojistik iş birliği olduğuna dair haberler yer almış, ancak bu iş birliğiyle ilgili somut bir kanıt ortaya çıkmamıştır.

İspanyol yetkili, eski DMO komutanının açıklamalarının bu dosyayı yeniden açabileceğini, ancak şu anda bu konu hakkında konuşmanın erken olduğunu belirterek, İran hükümetinin, İran yanlısı medya kuruluşları aracılığıyla, geçen hafta sonunda yayınlanmasından bu yana siyasi çevrelerde ve sosyal medya platformlarında geniş bir tartışma ve yorum dalgasına yol açan Refik Dost'un açıklamalarını yalanlamakta hızlı davrandığına dikkat çekti.

Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre 2023 yılında muhafazakâr İspanyol siyasetçi Alejo Vidal Cuadras, o yıl Madrid'in merkezinde kendisine karşı düzenlenen suikast girişiminin arkasında İran'ın olduğunu iddia etmişti.

dfgrthy
Refik Dost, 24 Şubat 2025 tarihinde onuruna düzenlenen tören sırasında askeri üniforma giyiyor ve Muhsin Rızai'ye doğru bakıyor (Mehr)

Şu anda 85 yaşında olan ve bir zamanlar DMO'nun feshedilen bakanlığını yöneten Refik Dost, açıklamalarında “suikastların komutanı” olarak dört İranlı muhalifin öldürülmesi için ETA ile iş birliği yaptığını ve anlaşmanın Almanya'daki Mısırlı bir din adamı aracılığıyla gerçekleştiğini iddia etti.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, salı akşamı yaptığı resmî açıklamada, Refik Dost tarafından yapılan açıklamaları kesin bir dille yalanladı.

Bu gelişme, özellikle de sağlık nedenleriyle emekli edildikten sonra geçen ayın sonlarında resmi olarak onurlandırıldığı için onu bu açıklamaları yapmaya iten nedenler hakkında birçok soruyu gündeme getirmektedir.

Bu bağlam, Almanya ve Fransa gibi bazı Avrupa ülkelerinin, İran'ın nükleer programının Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK) tarafından izleme, gözetim ve denetim faaliyetlerine tabi tutulması konusundaki tutumunu sertleştirmeye devam etmesinin ardından, DMO'nun terör örgütü olarak tanımlanması için Avrupa Birliği'ne teklif sunmaya hazır olduklarını belirtmeleri çerçevesinde özellikle önemlidir.

“Refik Dost, Devrim Muhafızları'nda herhangi bir güvenlik ya da istihbarat sorumluluğu üstlenmemiştir” denilen Devrim Muhafızları açıklamasında, bu ifadelerin ‘tamamen kişisel görüşler’ olduğu belirtildi. Dost'un ofisi de bir açıklama yayınlayarak, Dost'un yakın zamanda geçirdiği ve komplikasyonlarla sonuçlanan karmaşık bir beyin ameliyatı nedeniyle “başka birinin hikayesini aktardığı” ifade edildi.



Beyaz Saray, Trump'ı neden GTA kahramanı gibi gösterdi?

Beyaz Saray, uzun süredir beklenen video oyununun piyasaya sürülmesinden birkaç saat önce ABD Başkanı Donald Trump'ın GTA tarzı bir montajını paylaşması nedeniyle eleştirilere maruz kaldı (Beyaz Saray)
Beyaz Saray, uzun süredir beklenen video oyununun piyasaya sürülmesinden birkaç saat önce ABD Başkanı Donald Trump'ın GTA tarzı bir montajını paylaşması nedeniyle eleştirilere maruz kaldı (Beyaz Saray)
TT

Beyaz Saray, Trump'ı neden GTA kahramanı gibi gösterdi?

Beyaz Saray, uzun süredir beklenen video oyununun piyasaya sürülmesinden birkaç saat önce ABD Başkanı Donald Trump'ın GTA tarzı bir montajını paylaşması nedeniyle eleştirilere maruz kaldı (Beyaz Saray)
Beyaz Saray, uzun süredir beklenen video oyununun piyasaya sürülmesinden birkaç saat önce ABD Başkanı Donald Trump'ın GTA tarzı bir montajını paylaşması nedeniyle eleştirilere maruz kaldı (Beyaz Saray)

Beyaz Saray, ABD Başkanı Donald Trump'ın Grand Theft Auto (GTA) tarzında hazırlanmış bir montaj videosunu paylaşması nedeniyle eleştiri yağmuruna tutulurken, internet kullanıcıları bu videoyu "utanç verici" ve "biraz bayat" diye niteledi.

30 saniyelik video, son yılların en çok beklenen video oyunlarından GTA VI'nın dünya çapında piyasaya sürülmesinden bir gün önce, çarşamba günü Beyaz Saray'ın resmi X hesabında, "MAGA CITY XLVII'YE HOŞ GELDİNİZ" sözleriyle paylaşıldı.

Video, popüler aksiyon-macera oyunuyla aynı yazı tipinde "Altın çağ" ve "47" yazan bir çizimle başlıyor.

Trump'ın arka plandaki sesi "İki yıldan kısa süre önce Amerikan halkı bize Amerika'yı kurtarma görevi verdi" diyor. 

Ve 19 ayda, verdiğim her bir sözü yerine getirdim.

Ardından 80 yaşındaki başkanın savaş uçaklarının yanında yürüdüğü, başkanlık limuzininde seyahat ettiği ve destekçilerinden oluşan kalabalığa seslendiği görüntülerden oluşan bir montaj başlıyor. Arka planda rock grubu Dire Straits'in Money for Nothing şarkısı çınlıyor.

Video 700 bin kez izlendi ve binin üzerinde yorum aldı. Yorumların birçoğunda parodiye yönelik olumsuz tepkiler öne çıktı.

Bir kullanıcı, "Çok utanç verici" yazarken, bir diğeri de "Bu saçmalık artık tutmuyor" diye ekledi.

Üçüncü bir kişiyse, "Bunlar ciddi insanlar değil ve artık biraz bayatlamaya başladı" yorumunu yaptı.

Trump yönetimi, halkla ilişkilerde popüler kültüre uzun zamandır başvuruyor. Önceki aylarda Tetris tarzı "Build The Wall" (Duvar Ör) oyununu tanıtmıştı. Geçen yıl ise viral bir sosyal medya trendini fırsat bilen yönetim, gözaltına alınmış bir göçmenin Studio Ghibli tarzı bir illüstrasyonunu paylaşmış ve ICE (ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza) ajanlarını Örümcek Adam'a benzeten bir video yayımlamıştı.

Diğer kullanıcılar ise Beyaz Saray'dan seçmenlerin endişelerine odaklanmasını istedi.

Bir kişi, "Biz sadece sağlık hizmeti, uygun fiyatlı gıda, benzin, mazot…… vb. istiyoruz. Ama siz ortaokul seviyesindeki saçma sapan tweet'lerinize devam edin" diye yazdı.

dsfvb
Son yılların en büyük coşkuyla beklenen video oyunlarından Grand Theft Auto VI, perşembe çıktı (Reuters)

"Hayal dünyasında yaşıyor" diye ekleyen bir başka kullanıcı, ABD Başkanı'nın düşük onay oranına dikkat çekti. 

Altın Çağ falan yok ortada.

Bu paylaşım, İran savaşı, hayat pahalılığı ve diğer meseleler nedeniyle seçmenlerin hayal kırıklığı yaşadığı bir ortamda, Demokratların bir dizi Cumhuriyetçi eyalette ezici bir zafer kazanarak Temsilciler Meclisi ve Senato'nun kontrolünü geri aldığı ara seçimlerin hemen ardından geldi.

Başkanın en sevdiği kanal Fox News da bu hafta sonu GTA VI'ya değinerek bunu bir kültür savaşı meselesi olarak sunmuştu.

Fox & Friends programının sunucularından Rachel Campos-Duffy, oyuncuların kendilerini suç dünyasında bulduğu oyuna ayrılan bir kısımda, "Buna biraz itiraz edeceğim" demişti. Campos-Duffy, "Bunun kültürümüz için iyi bir şey olduğunu düşünmüyorum" diye konuşmuştu. Ardından kadın karakterlerden birinin "hayat kadını" olup olmadığını yüksek sesle sorgulamıştı.

Oyun dün (19 Kasım) dünya çapında piyasaya çıktı ve oyuncular kendi yerel saatlerine göre gece yarısından itibaren oyuna erişebildi.

Independent Türkçe


Eric Trump'ın desteklediği askeri robot şirketi neden gündemde?

Eric, Trump Organization'ın Başkan Yardımcısı olarak görev yapıyor (Reuters)
Eric, Trump Organization'ın Başkan Yardımcısı olarak görev yapıyor (Reuters)
TT

Eric Trump'ın desteklediği askeri robot şirketi neden gündemde?

Eric, Trump Organization'ın Başkan Yardımcısı olarak görev yapıyor (Reuters)
Eric, Trump Organization'ın Başkan Yardımcısı olarak görev yapıyor (Reuters)

Güney Koreli Base Group holdingi, ABD Başkanı Donald Trump'ın oğlu Eric Trump'ın desteklediği şirkete 150 milyon dolarlık yatırım planlıyor.

Reuters'ın haberine göre Seul merkezli Base Group, Eric Trump'ın danışmanlığını yaptığı silahlı insansı robot üreten Foundation Future Industries'e yatırım yapmaya hazırlanıyor.

Ajansın incelediği şirket içi e-postalara göre Foundation Future Industries mali sıkıntılar nedeniyle son haftalarda çalışanlarına maaş ödeyemiyor.

Şirketin CEO'su Sankaet Pathak, 8 Kasım'daki e-postasında maaş ödemelerindeki aksaklıkların "zamanlama sorunu" olduğunu savundu. Base Group'un yatırımıyla robotlar için alüminyum, bataryalar için lityum sağlayacak ortak bir girişim kurulacağını da çalışanlarına bildirdi.

CNBC'nin 14 Kasım'daki haberinde, Pathak'ın Kaliforniya'da bir ev satın almak için şirketten 4,6 milyon dolarlık borç aldığı bildirilmişti. CEO ise çalışanlarına gönderdiği e-postada, bu işlemin Ağustos 2025'te onaylandığını ve "mevcut nakit durumuyla hiçbir ilgisi olmadığını" savundu.

Eric Trump, nisanda Fox News'e yaptığı açıklamada ABD'nin insansı robot teknolojisinde Çin'i geride bırakmasını sağlamak için Foundation Future Industries'e dahil olduğunu söylemişti.

Güney Koreli firmanın "can simidi" yatırımı, Base Group'la Trump ailesi arasındaki ticari ilişkileri de derinleştirecek.

Holding, Trump Organization'la en az 2017'den beri işbirliği yapıyor. Base Group'un iştiraklerinden biri, aynı yıl Trump ailesine ait Trump Winery'le şarap ithalatı için anlaşma imzalamıştı. Şirket, bu yıl şubatta Eric Trump'ı ABD-Güney Kore iş ortaklıklarını ele alan bir zirve için Seul'de ağırlamıştı. Ağustosta ise Trump Organization, Base Group ortaklığıyla Güney Kore'de bir golf sahası inşa edeceğini duyurmuştu.

Demokrat Senatörler, Güney Koreli şirkete Trump ailesiyle iş ilişkilerini detaylandırması için ağustosta açık mektup göndermişti. Firmanın 2025'te Trump Organization'a yaptığı 2 milyon dolarlık ödemenin, ABD'nin uyguladığı alüminyum tarifelerinde muafiyet elde etme girişimi olup olmadığı sorulmuştu. Senatörler, böyle bir karşılıklı çıkar ilişkisinin "Trump yönetiminde ciddi bir yolsuzluk örneği oluşturacağı" uyarısında bulunmuştu.

Firma, Reuters'a gönderdiği açıklamada Demokrat Senatörlerin bilgi talebine ilişkin yorum yapmadı. Ancak "insansı robotik alanının uzun vadeli değeri ve büyüme potansiyeli göz önüne alınarak" yatırım değerlendirmesi yapıldığı doğrulandı.

ABD'de 3 Kasım'daki ara seçimlerde hem Temsilciler Meclisi'nde hem de Senato'da çoğunluğu kazanan Demokratlar, Trump ailesinin Güney Koreli iş firmasıyla ilişkilerini daha yakın merceğe alabilir.

Independent Türkçe, CNBC, Reuters


Trump'ın gözü petrol zengini Esequibo'da

Venezuela Dışişleri Bakanlığı'ndaki haritada, Esequibo da ülke sınırları içinde gösterilmişti (AP)
Venezuela Dışişleri Bakanlığı'ndaki haritada, Esequibo da ülke sınırları içinde gösterilmişti (AP)
TT

Trump'ın gözü petrol zengini Esequibo'da

Venezuela Dışişleri Bakanlığı'ndaki haritada, Esequibo da ülke sınırları içinde gösterilmişti (AP)
Venezuela Dışişleri Bakanlığı'ndaki haritada, Esequibo da ülke sınırları içinde gösterilmişti (AP)

Donald Trump yönetimi, Guyana'dan ihtilaflı Esequibo bölgesinin bir kısmını Venezuela'ya vermesini istemiş.

Reuters'ın aktardığına göre sözkonusu talep, eski ABD Dışişleri Bakanlığı Politika Planlama Direktörü Jeremy Lewin'in eylülde Washington'da Guyana Dışişleri Bakanı Robert Persaud'la yaptığı görüşmede gündeme geldi.

Adlarının paylaşılmasını istemeyen kaynaklara göre Lewin, ihtilaflı Esequibo bölgesi hakkında Venezuela ve Guyana arasında arabuluculuk yapmaya hazır olduklarını söyledi.

Geçen ay Dışişleri Bakanlığı'ndaki görevinden ayrılan Lewin, görüşmede Karakas'ın Esequibo bölgesinin bir kısmının yönetimini devralma ihtimalini de gündeme getirmiş.

Lewin, Reuters'a açıklamasında Guyana ve Venezuela arasında süren toprak anlaşmazlığı konusunda her iki ülkeyle "ön görüşme" yaptığını belirtti. Tamamen Beyaz Saray tarafından yönlendirildiğini savunduğu görüşmelerin, Venezuela'nın geçici lideri Delcy Rodriguez'in mayısta Trump'a gönderdiği mektuptaki talepleri üzerine gerçekleştirildiğini ifade etti. Ayrıca temmuzda Karakas'ta Rodriguez'le yaptığı görüşmede de konunun gündeme geldiğini ekledi.  

Lewin'in mayısta Reuters'la paylaştığı mektupta Rodriguez, Esequibo'nun statüsü hakkında Guyana yönetimiyle görüşmelerin kolaylaştırılması için ABD'den arabuluculuk talep etmişti. Ancak ajans mektubun gerçekliğinin bağımsız olarak doğrulanamadığını belirtiyor.

Reuters'ın analizine göre Esequibo meselesiyle ilgili görüşmeler, Trump ve Rodriguez yönetimleri arasındaki işbirliğinin derinleştiğine işaret ediyor. Rodriguez, Amerikan özel harekatçılarının ocak ayında Karakas'a baskın düzenleyip Nicolas Maduro ve eşi Cilia Flores'i kaçırmasının ardından ülkenin başına geçmişti.

Diğer yandan Guyana merkezli haber sitesi News Source Guyana, Georgetown yönetiminin Washington'ın Esequibo'yla ilgili toprak tavizi önerisini "net şekilde reddettiğini" aktarıyor.

Guyana hükümetinden üst düzey yetkililer, itirazın ABD Dışişleri Bakanlığı'na resmi olarak iletildiğini söylüyor. Ayrıca Beyaz Saray'ın Venezuela'yla yaşanan Esequibo ihtilafında Guyana'ya desteğinin değişmediğine dair güvence verdiğini belirtiyorlar.

Esequibo ihtilafı

Venezuela'yla Guyana arasındaki Esequibo anlaşmazlığı, Guyana'nın 1831-1966'da Birleşik Krallık sömürgesi olduğu döneme dayanıyor. Anlaşmazlık, ABD'li enerji devi ExxonMobil'in 2015'te bölge açıklarında büyük petrol rezervleri keşfetmesinin ardından yeniden gündeme gelmişti.

Guyana, 2018'de meseleyi Lahey'deki Uluslararası Adalet Divanı'na (UAD) taşımıştı. Georgetown yönetimi, 1899'da Britanya Guyanası'yla Venezuela arasında yapılan tahkimle belirlenen sınırın yeniden teyit edilmesini istiyor. Karakas ise mahkemenin konuyla ilgili yetkisi olmadığını savunarak bölge üzerindeki tarihsel hak iddiasını sürdürüyor.

Diğer yandan Pentagon'a bağlı ABD Güney Komutanlığı'nın Guyana'da Güvenlik İşbirliği Ofisi bulunuyor. Guyana Savunma Kuvvetleri'yle birlikte çalışan bu birim, ülkenin ordusuna askeri destek ve eğitim sağlıyor. Maduro, 2024'teki açıklamasında Washington'ın bölgede CIA'e ait gizli üsler inşa ettiğini öne sürmüştü. Guyana ise iddiaları reddetmişti.

Venezuela'nın Aralık 2023'te düzenlediği referandumda katılımcıların büyük çoğunluğunun Esequibo'nun ülke topraklarına katılmasına destek verdiği açıklanmıştı. Ancak Karakas'ın paylaştığı rakamların doğruluğu tartışma konusu olmuştu.

Referandumun ardından Venezuela Ulusal Meclisi, Esequibo'yu ülkenin yeni eyaleti ilan eden yasayı Mart 2024'te kabul etmişti. Mayıs 2025'te Venezuela genelindeki seçimlerle birlikte Guayana Esequiba eyaleti için de vali ve milletvekili seçimi düzenlenmişti ancak Karakas'ın bölge üzerinde fiili bir egemenliği yok.

Birleşmiş Milletler'in yargı organı UAD, nihai karar açıklanana kadar Guyana'nın yönettiği tartışmalı bölgeyle ilgili Venezuela'nın seçim yapmaması yönündeki tedbir kararını Mayıs 2025'te duyurmuştu. Mahkemenin ihtilafla ilgili hükmünü 2027 başlarında açıklaması bekleniyor.

Independent Türkçe, Reuters, Modern Diplomacy, News Source Guyana