Danimarka Başbakanı Amerikalılara: “Başka bir ülkeyi ilhak edemezsiniz”

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen (AFP)
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen (AFP)
TT

Danimarka Başbakanı Amerikalılara: “Başka bir ülkeyi ilhak edemezsiniz”

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen (AFP)
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen (AFP)

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen Grönland'a yaptığı ziyaret sırasında, ABD'nin ilhak etmeye kararlı olduğu geniş adanın toprak bütünlüğünü bir kez daha teyit etti.

Başbakan, ABD Başkanı Donald Trump yönetimine hitaben yaptığı İngilizce açıklamada, “Başka bir ülkeyi ilhak edemezsiniz” diyerek Danimarka'nın boyun eğmeyeceğini vurguladı.

Şarku’l Avsat’ın AFP'den aktardığına göre Frederiksen, ABD'nin tehditleri karşısında destek ve birlik göstermeyi amaçlayan üç günlük bir ziyaret için çarşamba günü Grönland'a geldi.

Grönland'ın yeni Başbakanı Jens Fredrik Nielsen ve selefi Mute Egede ile birlikte bölgenin başkenti Nuuk'ta bir gezi yapmak üzere Danimarka donanmasına ait bir tekneye bindi.

Danimarka kamu yayın kuruluşu çok sayıda kişinin Frederiksen'i alkışlarla karşıladığını bildirdi.

Frederiksen adaya vardıktan sonra yaptığı açıklamada: “Amerikalıların egemenlik, sınırlar ve gelecek açısından Grönland'a uyguladığı baskı karşısında birlik olmamız gerektiği açıktır” ifadelerini kullandı.

Frederiksen'in ziyareti, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in geçen hafta Danimarka topraklarındaki bir ABD üssüne yaptığı ziyaretin ardından gerçekleşti.

Kopenhag'ı “Grönland halkı için en iyi olanı yapmamakla” suçlayan Vance'in ziyareti, ABD ile Danimarka arasındaki gerilimi arttırdı.

ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan dün yapılan ve Grönland'dan söz edilmeyen açıklamaya göre ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Danimarkalı mevkidaşı Lars Løkke Rasmussen'e iki ülke arasındaki “güçlü” ilişkiyi vurguladı.

Trump, ABD'nin ulusal güvenliği ile ilgili gerekçeleri öne sürerek, Grönland'ı “öyle ya da böyle” ilhak etmek istediğini söylüyor. Bu ise Danimarka'yı kızdıran bir tutum.



İskandinavların Tunç Çağı'nda dev kanolarla açık deniz yolculuğu yaptığı keşfedildi

MÖ 350'ye ait Hjortspring teknesinin kopyasıyla deniz testleri gerçekleştirildi (Knut Valbjørn)
MÖ 350'ye ait Hjortspring teknesinin kopyasıyla deniz testleri gerçekleştirildi (Knut Valbjørn)
TT

İskandinavların Tunç Çağı'nda dev kanolarla açık deniz yolculuğu yaptığı keşfedildi

MÖ 350'ye ait Hjortspring teknesinin kopyasıyla deniz testleri gerçekleştirildi (Knut Valbjørn)
MÖ 350'ye ait Hjortspring teknesinin kopyasıyla deniz testleri gerçekleştirildi (Knut Valbjørn)

Bilim insanları, Tunç Çağı İskandinavlarının büyük kanolarla Danimarka'dan Norveç'e doğrudan açık deniz üzerinden gitmiş olabileceğini söylüyor.

Bu dönemde Danimarka'nın kuzeyi ve Norveç'in güneybatısında yaşayan toplumların kültürleri, eserleri, gömü sistemleri ve mimarileri birbirine benziyordu.

Araştırmacılar bugüne kadar iki bölge arasındaki kültür alışverişinin muhtemelen belirli, uzun bir rota boyunca seyahat eden teknelerle mümkün olduğunu düşünüyordu.

Bu, İskandinavya kıyılarını takip ederek Danimarka'yı geçip İsveç kıyılarına kadar uzanan ve tekrar güneybatı Norveç'e inen 700 kilometrelik bir rotaydı.

Ancak yeni bir simülasyon, bu bölgelerdeki eski toplulukların açık okyanusta 100 kilometreden uzun bir mesafeyi aşarak doğrudan iki bölge arasında seyahat etmiş olabileceğini öne sürüyor.

Bilim insanları çalışmada, bir teknenin suda nasıl hareket ettiğine dair verilerle birlikte akıntı ve rüzgar gibi faktörleri değerlendiren bir bilgisayar programı geliştirdi.

MÖ 350 civarında kullanılan büyük bir kürekli kano olan Hjortspring teknesinin bir kopyasını kullanarak yolculukları taklit ettiler.

Araştırmacılar, Erken İskandinav Tunç Çağı'nda Yutland ve Norveç'in güneybatısı arasındaki doğrudan açık deniz yolculuklarıyla (110 km) "kıyıya yakın" (700 km) yolculukları karşılaştırdı.

Bilim insanları bu iki bölgenin Taş Devri'nin sonlarından Tunç Devri boyunca, MÖ 2350 ila MÖ 1500'de "yakından ilişkili" olduğunun bilindiğini söylüyor.

Son simülasyonlar, Tunç Çağı halklarının muhtemelen Danimarka'dan Norveç'e açık okyanus üzerinden doğrudan seyahat edebildiğini gösterdi.

Bilim insanları bu yolculukların, 1 metre yüksekliğe varan dalgalarda ve 10 knota varan rüzgarlarda yol alabilen bir teknenin yanı sıra iyi hava tahmini ve navigasyon becerileri gerektirdiğini ifade ediyor.

Araştırmacılar, kıyı şeridi boyunca uzanan uzun rotanın daha güvenli ve tüm yıl boyunca elverişli olmasına karşın, doğrudan açık okyanus geçişlerinin muhtemelen yaz aylarıyla sınırlı olduğunu belirtiyor.

Ayrıca daha uzun yolculukların tamamlanmasının da haftalar alacağını ve erzak stoklamak için sık sık mola verilmesi gerekeceğini dile getiriyorlar.

Araştırmacılar, "Bulgularımız, Hjortspring teknesine benzer teknelerle açık denizler boyunca uzun, sistematik ve düzenli geçişlerin mümkün olduğunu ve bu tür yolculukların MÖ 2300 civarında başlamış olabileceğini gösteriyor" diye yazıyor.

Yine de başarılı yolculuklar için kapsamlı bir denizcilik bilgisine ve becerilerine sahip mürettebat gerekiyordu.

Bilim insanları çalışmada geliştirilen modelin, teknelerinin şekli ve özellikleri hakkında yeterli bilgi sağlandığında diğer denizci kültürlerini incelemek için de uyarlanabileceğini söylüyor.

Araştırmacılar şöyle yazıyor:

Bu araç, tarih öncesi navigasyon ve denizcilik yeteneklerini değerlendirmek için yeni bir yol sunarken, aynı zamanda farklı tip gemilerle gemi yapılandırması, navigasyon becerileri ve itici güç arasında doğrudan karşılaştırma yapılmasına imkan tanıyor.

Independent Türkçe