Washington dördüncü tur görüşmelerin ardından Tahran'a yeni yaptırımlar uyguluyor

Natanz Nükleer Tesisi’ndeki uranyum zenginleştirme salonunda bulunan santrifüjler (İran Atom Enerjisi Örgütü)
Natanz Nükleer Tesisi’ndeki uranyum zenginleştirme salonunda bulunan santrifüjler (İran Atom Enerjisi Örgütü)
TT

Washington dördüncü tur görüşmelerin ardından Tahran'a yeni yaptırımlar uyguluyor

Natanz Nükleer Tesisi’ndeki uranyum zenginleştirme salonunda bulunan santrifüjler (İran Atom Enerjisi Örgütü)
Natanz Nükleer Tesisi’ndeki uranyum zenginleştirme salonunda bulunan santrifüjler (İran Atom Enerjisi Örgütü)

ABD dün, iki ülke arasında hassas konu üzerinde devam eden müzakerelere rağmen, nükleer programı nedeniyle İran'a karşı yeni yaptırımlar açıkladı.

Son yaptırımlar üç İran vatandaşını ve Tahran'daki Savunma İnovasyon ve Araştırma Örgütü ile bağlantılı bir İran kuruluşunu hedef alıyor. ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada Bakan Marco Rubio'nun şu sözlerine yer verildi: “İran nükleer programını önemli ölçüde genişletmeye devam etmekte ve nükleer silahlar ve nükleer silah sevkiyat sistemlerine uygulanabilir çift kullanımlı araştırma ve geliştirme faaliyetleri yürütmektedir.” Rubio, İran'ın dünyada nükleer silaha sahip olmayan ve uranyumu yüzde 60 oranında zenginleştiren tek ülke olduğunu söyledi.

İran'ın nükleer programına ilişkin gerilim, ABD Başkanı Donald Trump'ın 2018'deki ilk döneminde ülkesini Tahran'ın 2015'te büyük güçlerle yaptığı anlaşmadan çekmesi ve İran'a yeniden yaptırım uygulamasından bu yana artıyor. Anlaşma uranyum zenginleştirmeyi yüzde 3,67 ile sınırlandırıyordu. Ancak İran halihazırda, askeri kullanım için gerekli olan yüzde 90'dan çok da uzak olmayan yüzde 60 düzeyinde zenginleştirme yapıyor.

Yeni yaptırımların açıklanması, ABD ile İran arasında dördüncü tur görüşmelerin tamamlanmasının ardından geldi. Görüşmelerde herhangi bir ilerleme kaydedilmediği açıklandı, ancak her iki taraf da ihtiyatlı bir iyimserlik dile getirdi. Geçen ay başlayan görüşmeler İran'ın nükleer silah edinmesini engelleyecek yeni bir anlaşmaya varılmasını amaçlıyor.

Aralarında ABD'nin de bulunduğu Batılı ülkeler uzun süredir İran'ı nükleer silah geliştirmeye çalışmakla suçluyor; Tahran ise bu iddiayı reddederek nükleer teknolojiye sahip olma hakkını ve programının tamamen barışçıl olduğunu savunuyor. Dün uygulamaya konulan yaptırımlar kapsamında, hedef alınan kişilerin ABD'de sahip olabilecekleri tüm mal varlıkları donduruldu ve bu kişilerle herhangi bir mali işlem yapılması yasaklandı.

ABD Dışişleri Bakanlığı'na göre yaptırımlar üç üst düzey İranlı nükleer program yetkilisini ve Savunma İnovasyon ve Araştırma Örgütü'nün bir yan kuruluşu olan Ideal Vacuum olarak da bilinen Voya Pars Prospective Technologies'i hedef alıyor. Bakanlık şirketi ‘yabancı tedarikçiler ya da yerel üretim yoluyla nükleer silahlarla ilgili araştırma ve geliştirmede kullanılabilecek ekipman üretmeye çalışmakla’ suçluyor.



Ukraynalı komutan, askerlerini cephede açlığa terk ettiği gerekçesiyle görevden alındı

Ukrayna askerleri (AP)
Ukrayna askerleri (AP)
TT

Ukraynalı komutan, askerlerini cephede açlığa terk ettiği gerekçesiyle görevden alındı

Ukrayna askerleri (AP)
Ukrayna askerleri (AP)

Ukrayna, bir askeri birliğin komutanını görevden aldığını duyurdu. Karar, cephede aylar boyunca yeterli yiyecek ve su sağlanmadan bırakılan askerlerin aşırı zayıflamış hâllerini gösteren fotoğrafların yayılmasının ardından ülke genelinde büyük tepkiye yol açtı.

Söz konusu birliğe bağlı bir askerin eşi olduğu düşünülen kadın, sakalları uzamış ve ciddi kilo kaybı yaşamış, kaburgaları belirginleşmiş üç askerin fotoğraflarını paylaştı.

Birliğin 25 Ağustos’tan bu yana ülkenin kuzeydoğusundaki Harkiv bölgesinde konuşlu olduğu belirtilirken, ikmalin “Allah’ın izniyle” ulaştığını yazan Anastasiya Silçuk, askerlerin yaklaşık 10 ila 15 günde bir yiyecek ve suya erişebildiğini ifade etti.

Silçuk, askerlerin yağmur suyunu içmek ve kış aylarında kar eritmek zorunda kaldıklarını belirtti.

Gelişme, askeri muhabirler ve Ukraynalı kamuoyu figürleri arasında büyük öfkeye yol açtı. Muhabir Anna Kalyujna sosyal medyada yaptığı paylaşımda, “Komutanlığımızın ordumuzu bu denli utanç verici bir duruma düşüreceğini asla hayal etmezdim. Askerlerimiz Rus esaretinden dönmüş gibi görünüyor” ifadelerini kullandı.

Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı, dün yaptığı açıklamada birliğin komutanının görevden alındığını ve “durumun gerçek boyutlarını gizlemekle” suçlandığını bildirdi.

Açıklamada, “Bazı mevziler kaybedildi ve askerlerin ikmaline ilişkin değerlendirmelerde hatalar yapıldı” denilerek, “Bir noktada gıda tedariki sorunu tespit edildiği” belirtildi.

Birliğin, Ukrayna’nın kuzeydoğusundaki Kupyansk bölgesinde Oskil Nehri çevresinde çatışmalara katıldığı ifade edildi.

Ukrayna, söz konusu cephedeki birliklere ikmalin, Rus ateşi altındaki su yolunu aşmak için insansız hava araçları (İHA) ve botlar aracılığıyla ulaştırıldığını açıkladı.

Ukrayna ordusu dün yaptığı açıklamada, birliğe gıda ulaştırıldığını duyururken, “Koşullar elverdiği takdirde birlikler derhal tahliye edilecek” bilgisini paylaştı.

Birliğin yeni komutanı Taras Maksimov’un göreve atanmasının ardından askerlerle çevrim içi bir görüşme gerçekleştirdiği ve askerlere, hava koşulları izin verir vermez görevden çekme sözü verdiği bildirildi.

Ukrayna medyasında yayımlanan görüşmede bir askerin, “Bizi buradan çekin, o zaman her şey yoluna girecek” dediği aktarıldı.


İran müzakereler için kapıyı yeniden açtı

ABD Merkez Komutanlığı tarafından yayınlanan fotoğrafta, Hürmüz Boğazı yakınlarında seyreden bir destroyer görülüyor.
ABD Merkez Komutanlığı tarafından yayınlanan fotoğrafta, Hürmüz Boğazı yakınlarında seyreden bir destroyer görülüyor.
TT

İran müzakereler için kapıyı yeniden açtı

ABD Merkez Komutanlığı tarafından yayınlanan fotoğrafta, Hürmüz Boğazı yakınlarında seyreden bir destroyer görülüyor.
ABD Merkez Komutanlığı tarafından yayınlanan fotoğrafta, Hürmüz Boğazı yakınlarında seyreden bir destroyer görülüyor.

İran, Pakistan üzerinden müzakere kapısını yeniden araladı. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Umman’ın başkenti Maskat ve Rusya’nın başkenti Moskova’yı da kapsayan turu kapsamında İslamabad’a giderken, Washington’un Hürmüz Boğazı’nda İran’ın kapasitesini hedef almaya yönelik planları değerlendirdiği ve deniz ablukasının “küresel ölçekte sürdüğü” mesajını verdiği bildirildi.

Beyaz Saray, ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner’in, İran temsilcileriyle görüşmek üzere Pakistan’a gideceğini açıkladı.

New York Times’ın İranlı yetkililere dayandırdığı habere göre, Arakçi’nin ABD’nin barış anlaşması önerisine yazılı yanıt taşıdığı belirtildi. Buna karşılık, Devrim Muhafızları’na yakınlığıyla bilinen Tesnim Haber Ajansı, ABD ile doğrudan müzakere yürütüldüğü iddialarını yalanlayarak, ziyaretin Pakistan ile savaşın sona erdirilmesine yönelik istişare amacı taşıdığını duyurdu.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın söz konusu tura katılmaması, ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance’in de heyet dışında kalmasına yol açtı. Ancak Vance’in, Arakçi’nin görüşmelerinde ilerleme sağlanması halinde sürece dahil olmaya hazır olduğu ifade edildi.

Şarku’l Avsat’ın CNN’den aktardığına göre, bir anlaşmaya varılamaması durumunda ABD’nin planları arasında İran’a ait hızlı botların, mayın döşeme gemilerinin, kıyı savunma füzelerinin ve kalan askeri kapasitenin yanı sıra çift kullanımlı altyapının hedef alınması da yer alıyor.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, yeni mayın döşeme faaliyetlerinin ateşkesi ihlal edeceğini belirterek, İran limanlarına yönelik ablukanın şu ana kadar 34 gemiyi kapsadığını ve küresel ölçekte sürdüğünü vurguladı.


Sri Lanka'da vurgun: Avustralya'ya ödenecek borç çalındı

Birleşik Krallık'tan bağımsızlığını kazandığı 1948'den bu yana en büyük ekonomik ve toplumsal krizini yaşayan Sri Lanka'da 2022'de hükümet karşıtı birçok protesto düzenlenmişti (AFP)
Birleşik Krallık'tan bağımsızlığını kazandığı 1948'den bu yana en büyük ekonomik ve toplumsal krizini yaşayan Sri Lanka'da 2022'de hükümet karşıtı birçok protesto düzenlenmişti (AFP)
TT

Sri Lanka'da vurgun: Avustralya'ya ödenecek borç çalındı

Birleşik Krallık'tan bağımsızlığını kazandığı 1948'den bu yana en büyük ekonomik ve toplumsal krizini yaşayan Sri Lanka'da 2022'de hükümet karşıtı birçok protesto düzenlenmişti (AFP)
Birleşik Krallık'tan bağımsızlığını kazandığı 1948'den bu yana en büyük ekonomik ve toplumsal krizini yaşayan Sri Lanka'da 2022'de hükümet karşıtı birçok protesto düzenlenmişti (AFP)

Bilgisayar korsanları, Sri Lanka Maliye Bakanlığı'nın sistemine girerek 2,5 milyon dolar çaldı.

BBC'nin aktardığına göre çalınan fonlar, Avustralya'ya yapılan borç ödemesinin bir parçasıydı. Yetkililer, ayrıntılar ancak ortaya çıkmaya başlasa da paranın ocak ayında çalındığını düşünüyor.

Sri Lanka yönetimi, Avustralya'nın borç ödemesinde sorun yaşandığına ilişkin şikayette bulunmasından sonra hırsızlık yapıldığını fark etmiş.

Maliye Bakanlığı Sekreteri Harshana Suriyapperuma, perşembe günü yaptığı açıklamada, "Sri Lanka ödemeleri zamanında yapmış olsa da, siber suçlular müdahale ederek parayı amaçlanan alıcı yerine başka banka hesaplarına aktardı" dedi.

Suriyapperuma, Maliye Bakanlığı'na bağlı Kamu Borç Yönetimi Ofisi'ndeki 4 üst düzey yetkilinin görevden uzaklaştırıldığını ve olayla ilgili inceleme başlatıldığını bildirdi.

Sekreter, ödeme bilgilerinin yer aldığı e-postaların tutulduğu sunucuya yapılan saldırılar sonucu paranın çalındığını düşündüklerini belirtti.

Avustralya'nın Sri Lanka Yüksek Komiseri Matthew Duckworth, X'teki açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

Sri Lanka yetkilileri olayla ilgili inceleme yürütüyor ve soruşturmaya destek veren Avustralyalı yetkililerle işbirliği içinde çalışıyor.

AFP'nin aktardığına göre bu, Sri Lanka'da bir devlet kurumundan bilgisayar korsanları tarafından çalınan en büyük miktar. Bilgisayar korsanlarının hırsızlığı, Güney Asya ülkesinin ciddi bir ekonomik krizden çıkmaya çalıştığı dönemde gerçekleşti.

Nisan 2022'de 83 milyar doları aşan borç yükü nedeniyle temerrüde düşen ülkede gıda, yakıt, ilaç kıtlığı ve elektrik kesintileri yaşanmıştı.

Kriz geniş çaplı protestolara yol açmış ve dönemin Devlet Başkanı Gotabaya Rajapaksa istifa ederek ülkeden ayrılmıştı.

Ülke, 2023'te IMF'yle 2,9 milyar dolarlık kurtarma paketi anlaşması imzalamış ve borç yapılandırma sürecini tamamladığını açıklamıştı.

IMF'den bu ayın başında yapılan açıklamada Sri Lanka'ya yönelik Genişletilmiş Fon Kolaylığı (EFF) kapsamında 700 milyon dolar finansman sağlanacağı duyurulmuştu.

Independent Türkçe, BBC, ABC