AB yanlısı Bükreş Belediye Başkanı, Romanya cumhurbaşkanlığı seçimini kazandı

Bükreş Belediye Başkanı Nicuşor Dan, Romanya cumhurbaşkanlığı seçimini kazandı. (EPA)
Bükreş Belediye Başkanı Nicuşor Dan, Romanya cumhurbaşkanlığı seçimini kazandı. (EPA)
TT

AB yanlısı Bükreş Belediye Başkanı, Romanya cumhurbaşkanlığı seçimini kazandı

Bükreş Belediye Başkanı Nicuşor Dan, Romanya cumhurbaşkanlığı seçimini kazandı. (EPA)
Bükreş Belediye Başkanı Nicuşor Dan, Romanya cumhurbaşkanlığı seçimini kazandı. (EPA)

Bükreş Belediye Başkanı Nicuşor Dan, Rusya'nın müdahalesi şüpheleriyle gölgelenen bir önceki seçimin iptal edilmesinden beş ay sonra yapılan seçimde Romanya'da cumhurbaşkanlığını kazandı.

55 yaşındaki Dan, neredeyse tüm sandıkların sayıldığı seçimde oyların yaklaşık yüzde 54'ünü aldı.

Avrupa'ya övgü ve Rusya'ya yergi sloganları arasında destekçilerine seslenen Dan, “Bu, Romanya'nın doğru yönde ilerleyebileceğine inanan binlerce insanın zaferidir” dedi.

Şarku’l Avsat’ın AFP'den aktardığına göre, kendisine oy vermeyenlere de seslenen Dan, onları ‘çalışmaya başlamaya’ ve ‘birleşik bir Romanya inşa etmeye’ çağırdı.

sdfrgty67
Romanya cumhurbaşkanlığı seçiminin galibi Nicuşor Dan, Bükreş'te destekçilerini selamladı. (AP)

Uluslararası toplum Romanya'daki cumhurbaşkanlığı seçimlerini takip etti. İkinci tur sonuçlarının ardından Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen Rumenlerin ‘güçlü bir Avrupa’ tercihini överken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ‘demokrasinin çeşitli manipülasyon girişimlerine rağmen’ zafer kazandığını söyledi.

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ise Romanya'daki seçimlerin sonucunu ‘tarihi’ bir başarı olarak değerlendirdi ve ‘Romanya'nın güvenilir bir ortak olarak önemini’ hatırlattı.

‘Manipülasyon’

Rusya'nın müdahalesi şüpheleriyle gölgelenen kasım ayındaki seçimlerin iptal edilmesinden yaklaşık beş ay sonra Romanya şimdi bu çalkantılı sayfayı kapatmayı umuyor.

dfrgthy
Romanya'da cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanan Nicuşor Dan'ın bir destekçisi, Bükreş'te Dan'ın afişini tutuyor. (AP)

Ancak ayrışmalar çok derin. Başlangıçta yenilgiyi kabul etmeyi reddeden ve sonuçların ‘manipüle edildiğini’ kınayan sağcı milliyetçi aday George Simion, rakibini tebrik etti ancak ‘mücadeleye devam etme’ sözü verdi.

ABD Başkanı Donald Trump'a hayranlık duyan ve AB'nin yaşayabilirliği konusunda şüpheci olan Simion, rakibinin iki katı olan yaklaşık yüzde 41'lik oy oranıyla ilk turu açık ara önde tamamladı.

Ancak pek çok Romanyalı, Rusya'nın müdahalesi şüphesiyle nadiren iptal edilen bir seçimden beş ay sonra, Ukrayna'ya komşu ülkenin geleceği için hayati önem taşıyan bir seçimde gidişatı değiştirmek için çabalarını iki katına çıkardı.

İlk turda yüzde 53 olan katılım oranı, ikinci turda yüzde 65 gibi yüksek bir oranda gerçekleşti.

thyu
Romanya'da cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanan Nicuşor Dan'ın bir destekçisi Dan’ın afişini tutuyor. (EPA)

19 milyon nüfuslu Romanya, AB üyesi ve Ukrayna'nın komşusu olup Rusya'nın 2022'de başlayan işgalinden bu yana NATO'da giderek önem kazanan bir ülke.

Romanya, aşırı sağcı Calin Georgescu'nun kasım ayında yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ilk turundaki sürpriz zaferinden bu yana belirsizlik içinde. Muhalifleri, Georgescu'yu Kremlin yanlısı olmakla suçluyor.

57 yaşındaki Berca, Bükreş'te AFP'ye yaptığı açıklamada, “Daha iyi bir yaşam için, başa dönmeyi reddederek Avrupa yolunda kalmak için oy verdim” dedi. Simion, AB'nin ‘saçma politikalarını’ sık sık eleştiriyor.

AB ve Kiev yanlısı Nicuşor Dan, Transilvanya'nın Vagaras kasabasında oyunu kullanırken “Bu bir dönüm noktası, belirleyici bir seçim… Romanya geleceğini seçiyor; sadece önümüzdeki beş yıl için değil, çok daha uzun bir süre için” ifadelerini kullandı.

efrty6u
Romanya'da cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanan Nicuşor Dan'ın bir destekçisi Bükreş'te AB bayrağını kaldırıyor. (AP)

Ukrayna'ya yapılan askeri yardımların durdurulması, şimdiye kadar yapılanlar için ‘mali tazminat’ ödenmesi ve ‘tarafsızlık’ çağrısı yapan Simion, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in dostu olduğunu savunuyor.

İkinci sınıf

Dün başkent yakınlarındaki Mogosoaia'da oyunu kullanırken mesajını tekrarlayan Simion, ‘adaletsizliğe’, insanların aşağılanmasına ve hepimizi hor görenlere karşı olduğunu vurguladı. Simion, ‘ülkenin geleceğinin sadece Rumenler tarafından ve Rumenler için belirlenmesini’ istediğini söyledi. Bu tür sloganlar, kendilerini AB'de ikinci sınıf vatandaş olarak gören pek çok seçmene hitap ediyor.

frgtyh56u
Romanya cumhurbaşkanı adayı George Simion (sağda) eski cumhurbaşkanı adayı Calin Georgescu ile birlikte (AFP)

Simion, Moskova'ya yakınlığı konusunda şüpheler uyandıran büyük bir TikTok kampanyasının ardından 24 Kasım seçimlerinde birinci gelerek herkesi şaşırtan Calin Georgescu'ya desteğini yineledi.

O tarihten sonra eski üst düzey yetkili hakkında dava açıldı ve tekrar aday olması yasaklandı. Bu da büyük protestolara yol açtı.

Sosyal medyada da aktif olan Simion, cumartesi günü propaganda yasağı nedeniyle geçici olarak kapattığı Facebook ve TikTok hesaplarını dün yeniden açtı.

Romanya'daki aşırı sağ, özellikle kırsal kesimde yaşayan halkın, 1989'dan beri iktidarda olan ‘hırsız politikacılara’ karşı duyduğu hayal kırıklığını istismar ediyor ve AB'nin en yoksul ülkelerinden birinin içinde bulunduğu ekonomik zorlukları fırsata çeviriyor.

Telegram'ın kurucusu Pavel Durov dün, isim vermeden Fransa'yı, bazı paylaşımların silinmesini talep ederek Romanya cumhurbaşkanlığı seçimlerine müdahale etmeye çalışmakla suçladı. Fransız hükümeti ise bu iddiaları kesin bir dille yalanladı.

Romanya hükümeti, sosyal medya platformlarında, özellikle de Telegram'da dolaşan ve ‘seçim sürecini etkilemeyi’ amaçladığını ve ‘bir kez daha Rus müdahalesinin parmak izlerini’ taşıdığını söylediği bilgilerin geçerliliğini reddetti.



YouTube'tan canlı yayında reklama kısıtlama

YouTube'un bir dizi yenilikle canlı yayın yapan kullanıcıları desteklemeyi amaçladığı anlaşılıyor (Reuters)
YouTube'un bir dizi yenilikle canlı yayın yapan kullanıcıları desteklemeyi amaçladığı anlaşılıyor (Reuters)
TT

YouTube'tan canlı yayında reklama kısıtlama

YouTube'un bir dizi yenilikle canlı yayın yapan kullanıcıları desteklemeyi amaçladığı anlaşılıyor (Reuters)
YouTube'un bir dizi yenilikle canlı yayın yapan kullanıcıları desteklemeyi amaçladığı anlaşılıyor (Reuters)

YouTube, canlı yayınlarda sohbet etkileşimi arttığı zaman bütün izleyiciler için reklamları durduracağını açıkladı.

Google'a ait video platformunda reklamlardan tamamen kaçınmanın yolu ücretli abonelikten geçiyor. Ayrıca bazı kullanıcılar reklam engelleyici eklentilerle de kesintisiz video izleme deneyimi yaşamaya çalışıyor.

YouTube, 13 Nisan Pazartesi günü yayımladığı blog yazısında canlı yayınlarda reklam gösterimine getireceği istisnaları paylaştı.

Blog yazısında "Tüm sohbetin enerjiyle dolup taştığı anlar var. Bu kolektif enerjiyi korumak için sistemimiz artık Canlı Sohbet etkileşiminin en yüksek olduğu anları algılayarak reklamları herkes için otomatik olarak engelliyor" ifadelerine yer verildi.

Bu sayede içerik üreticilerinin, reklam kesintisi olmadan yayındaki ivmeyi koruması amaçlanıyor.

Bunun yanı sıra Süper Chat, Süper Etiketler ve hediyeler gibi yollarla yayıncıya destek olan izleyiciler, satın alma işleminden hemen sonra kendilerine özel reklamsız bir pencereyle ödüllendirilecek.

Süper Chat ve Süper Etiketler, kullanıcıların sohbetteki mesajlarının öne çıkması için satın aldığı özellikler.

Şirket artık daha fazla ülkedeki içerik üreticisinin canlı yayınlarda hediye alabileceğini belirtirken, listeye Kanada, Güney Kore, Endonezya, Tayland, Avustralya ve Yeni Zelanda eklendi. Bu uygulama Türkiye'de henüz mevcut değil.

Canlı yayınları öne çıkarmayı amaçladığı anlaşılan YouTube'un bir diğer yeniliği de içerik üreticilerinin, artık aynı anda hem dikey hem de yatay formatlarda yayın yapma imkanı olması.

Platform, 2025'te ABD'deki canlı yayın izleme süresinin yüzde 30'undan fazlasının televizyonlardan geldiğini ve bu nedenle yayıncılara içeriklerini her türlü ekrana göre ayarlama imkanı vermek istediğini belirtiyor.

YouTube içerik üreticilerine daha fazla yaratıcı kontrol kazandıracak canlı yayın özelliklerini gelecek aylarda çıkarmayı planladığını ifade ediyor.

Independent Türkçe, TechCrunch, Gizmodo, YouTube


Avrupa’dan ABD’siz Hürmüz Boğazı planı: Neler hedefleniyor?

Trump'ın Hürmüz'ü ablukaya alma talimatıyla petrol fiyatları yeniden fırlamıştı (Reuters)
Trump'ın Hürmüz'ü ablukaya alma talimatıyla petrol fiyatları yeniden fırlamıştı (Reuters)
TT

Avrupa’dan ABD’siz Hürmüz Boğazı planı: Neler hedefleniyor?

Trump'ın Hürmüz'ü ablukaya alma talimatıyla petrol fiyatları yeniden fırlamıştı (Reuters)
Trump'ın Hürmüz'ü ablukaya alma talimatıyla petrol fiyatları yeniden fırlamıştı (Reuters)

Birleşik Krallık (BK) ve Fransa önderliğinde Avrupa ülkeleri, savaş sonrası dönemde ABD olmadan Hürmüz Boğazı'nı açmak için plan yapıyor.

Adlarının paylaşılmaması şartıyla Wall Street Journal'a (WSJ) konuşan kaynaklar, planda ABD, İsrail ve İran'ın yer almayacağını söylüyor.

Hürmüz'ün açılmasına yönelik plana BK'nin yanı sıra Almanya'nın da katılabileceğini ifade ediyorlar.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve BK Başbakanı Keir Starmer, savaş sonrası dönemde Hürmüz Boğazı'nın güvenliğinin sağlanmasına ilişkin planları Paris'te cuma günü düzenleyecekleri toplantıda görüşecek. Diğer ülkelerin de videokonferans yoluyla katılacağı etkinlik için Çin ve Hindistan'a da davet gönderildiği fakat bu ülkelerin katılımının henüz kesinleşmediği aktarılıyor.

Kaynaklara göre Fransa yönetimi, Tahran'ın plana yanaşmamasına yol açacağı için ABD'nin sürece dahil edilmesini istemiyor. BK yönetimiyse Washington'ın planda yer almamasının operasyonun kapsamını sınırlandırabileceğini savunuyor.

Avrupa'nın üzerinde çalıştığı planın üç genel hedefi var. Birincisi, halihazırda Hürmüz'de mahsur kalmış yüzlerce geminin bölgeden ayrılmasını sağlamak için gerekli lojistik altyapıyı oluşturmak. Ardından gemilerin boğazın daha geniş bir bölümünü kullanabilmesi için mayın temizleme çalışması yürütülmesi öngörülüyor. Devrim Muhafızları, ABD-İsrail saldırılarıyla 28 Şubat'ta başlayan savaşta Hürmüz'ün bazı bölgelerine mayın döşemişti.

Analistlere göre Avrupa, mayın temizleme operasyonları için ABD'den çok daha fazla kaynağa sahip. ABD mayın temizleme filosunu büyük ölçüde hizmet dışı bırakmışken, Avrupa güçlerinin 150'den fazla gemisi var.

Planın nihai amacıysa nakliye şirketlerine Hürmüz'den geçmenin güvenli olduğuna dair teminat vermek. Bunun için fırkateyn ve muhripler aracılığıyla düzenli askeri eskort ve gözetim sağlanması öngörülüyor.

Washington ve Tahran heyetleri arasında 11-12 Nisan'da yapılan görüşmelerde sonuç elde edilememesi üzerine ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nın ablukaya alınması talimatını vermişti.

Trump, dünkü açıklamasında İran'la müzakerelerin iki güne tekrar başlayabileceğini öne sürerken, Beyaz Saray ablukayı daha da sıkılaştırıyor.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ablukayla İran'ın ekonomik faaliyetlerinin yüzde 90'ının durdurulduğunu savundu.

Trump, Amerikan donanmasının Hürmüz Boğazı'nı bloke etmesine NATO ve Körfez ülkelerinin de destek vereceğini iddia etmişti.

Ancak başta BK ve Fransa olmak üzere NATO müttefikleri, ablukaya destek vererek çatışmalara dahil olmayacaklarını bildirmişti.

Starmer, "Ablukayı desteklemiyoruz" derken, Macron Hürmüz'deki durumun normale dönmesini sağlamak amacıyla "çok uluslu bir misyon" kurulacağını duyurmuştu.

Independent Türkçe, Wall Street Journal, DW


Trump’ın Hürmüz ablukası, ABD-Çin ilişkilerini nasıl etkileyecek?

ABD ve Çin arasında geçen yıl patlak veren ticaret savaşı da piyasaları sarsmıştı (AFP)
ABD ve Çin arasında geçen yıl patlak veren ticaret savaşı da piyasaları sarsmıştı (AFP)
TT

Trump’ın Hürmüz ablukası, ABD-Çin ilişkilerini nasıl etkileyecek?

ABD ve Çin arasında geçen yıl patlak veren ticaret savaşı da piyasaları sarsmıştı (AFP)
ABD ve Çin arasında geçen yıl patlak veren ticaret savaşı da piyasaları sarsmıştı (AFP)

ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda uyguladığı abluka, Çin'le gerginliği düşürme stratejisinde sorun yaratabilir.

ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda pazartesi günü uygulamaya başladığı abluka, savaş öncesi dönemde İran petrolünün yüzde 80'inden fazlasını satın alan Çin'le ilişkilerde gerginliğe yol açabilir.

Donald Trump, nisanda yapmayı planladığı Çin ziyaretini İran savaşı nedeniyle mayısa ertelemişti. New York Times'a (NYT) konuşan kaynaklar, Hürmüz Boğazı'ndaki abluka sürse bile Trump'ın Pekin'de Çin lideri Şi Cinping'le görüşmeyi tekrar ertelemeyeceğini savunuyor.

Diğer yandan Çin Dışişleri Bakanlığı'ndan pazartesi günü yapılan açıklamada, Beyaz Saray'ın abluka kararı "sorumsuzca ve tehlikeli" diye nitelenmişti.

Şi de salı günkü İspanya ziyaretinde, Pekin ve Madrid yönetimlerinin "dünyanın orman kanunlarına geri dönmesini engellemek için birlikte çalışacağını" söyledi.

ABD'nin ablukasına rağmen yaptırımlara tabi Çin menşeli "Rich Starry" gemisinin boğazdan geçmesi de dikkat çekmişti.

NYT'ye göre Trump, Şi yönetimine karşı tavrını yumuşak tutmaya çalışırken, İran savaşı Pekin'le ilişkilerinde elini zora sokuyor.

Joe Biden döneminde görev yapmış ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Kurt Campbell, şunları söylüyor:

Başkan Trump, en önemli iki hedefinin birbiriyle doğrudan çeliştiği bir durum yarattı. Bunlardan biri, Çin'inkiler de dahil Hürmüz Boğazı'ndan geçen tüm yük gemilerinin takibe alınması ve kontrol edilmesi. Diğeriyse Pekin'e yapacağı ziyaretin açıkça olumlu geçmesi yönündeki isteği.

Analize göre, yaklaşık bir ay sonra gerçekleşecek toplantı öncesinde ABD'nin ocak ayında Venezuela'ya baskın düzenleyip Nicolas Maduro'yu kaçırması ve Hürmüz Boğazı'nda uyguladığı abluka gibi kritik konuların nasıl bir çerçevede tartışılacağı henüz belirlenmedi.

Ayrıca iki liderin görüşmesinde büyük ihtimalle Tayvan meselesi, Çin'in nükleer silah cephaneliği ve Pekin'İn Güney Çin Denizi'ndeki askeri faaliyetleri gibi başlıklar da gündeme gelecek.

Georgetown Üniversitesi'nden Rush Doshi de "İran'daki durum, ABD ve Çin arasındaki gerginliği azaltma ortamını bozabilir" diyor.

Diğer yandan ABD merkezli Pew Araştırma Merkezi'nin salı günü yayımladığı anket sonuçlarına göre 2023 itibarıyla Amerikalıların yalnızca yüzde 14'ü Çin'e olumlu bakıyordu.

Ancak bu oranın son çalışmada yüzde 27'ye çıktığı görülüyor. Özellikle Demokratlar ve gençler arasında Çin'e yönelik tutumun değiştiğine dikkat çekiliyor.

Amerikalıların yüzde 17'si, Şi'nin dünyadaki sorunlarla ilgili doğru adımlar atacağına güven duyduğunu belirtiyor. Bu oran da 2023'tekine kıyasla iki kat arttı.

Öte yandan, halkın Trump'ın Çin hakkında doğru politika kararları alacağına duyduğu inanç azalıyor. Trump'a duyulan güven oranı yüzde 39'a gerileyerek geçen yıla göre 6 puan düştü.

Independent Türkçe, CNN, New York Times, Global Times, BBC