İran: ABD'nin yaptırımlar konusundaki tutumunda henüz bir değişiklik görmedik

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi bu sabah düzenlediği basın toplantısında (IRNA)
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi bu sabah düzenlediği basın toplantısında (IRNA)
TT

İran: ABD'nin yaptırımlar konusundaki tutumunda henüz bir değişiklik görmedik

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi bu sabah düzenlediği basın toplantısında (IRNA)
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi bu sabah düzenlediği basın toplantısında (IRNA)

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi bugün yaptığı açıklamada, İran'ın ABD'nin yaptırımlar konusundaki tutumunda bir değişiklik olup olmadığını görmesi gerektiğini, ancak şimdiye kadar bir değişiklik görmediklerini söyledi.

Tahran'da düzenlenen haftalık basın toplantısında konuşan Bekayi, “Üzülerek belirtmek isterim ki ABD tarafı henüz bu konuya açıklık getirmeye istekli değil. Geçmişte yaşananların tekrarlanmaması için İran halkı üzerindeki haksız yaptırımların nasıl kaldırılacağı açıklığa kavuşturulmalıdır” ifadelerini kullandı.

İki ülke, İran'ın nükleer hedefleri konusunda on yıllardır süren anlaşmazlığı çözmek için bir anlaşma müzakere ediyor.

İran ile ABD Başkanı Donald Trump yönetimi arasında arabuluculuk yapan Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi, cumartesi günü Tahran'a yaptığı kısa ziyaret sırasında Tahran ile Washington arasında bir nükleer anlaşmaya yönelik ABD önerisini sundu.

Arakçi Kahire'de

Mısır Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi bugün Kahire'de Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Genel Direktörü Rafael Grossi ve Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati ile bir görüşme gerçekleştirdi.

Arakçi, Grossi ve Abdulati arasındaki görüşme, İran'ın askeri kullanım için gerekli olan yüzde 90 seviyesine yakın yüzde 60 zenginleştirilmiş uranyum üretimini hızlandırdığına dair UAEA raporunun ardından gerçekleşti.

İran, Washington’ın olası bir nükleer anlaşmaya ilişkin önerisinin ardından ABD'ye, ülke ekonomisini boğan yaptırımların kaldırılması konusunda ‘garanti’ vermesi çağrısında bulundu.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi Tahran'da düzenlediği haftalık basın toplantısında şunları söyledi: “Yaptırımların kaldırılması konusunda garanti istiyoruz. Şu ana kadar ABD tarafı bu konuya açıklık getirmeye yanaşmadı.”

Şarku’l Avsat’ın Tesnim haber ajansından aktardığına göre Arakçi, Kahire ziyareti sırasında Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi ile de bir araya geldi. Arakçi ayrıca bugün, Gazze Şeridi'ndeki savaş, Libya ve Sudan'daki krizler de dahil olmak üzere ‘bölgesel konular ve gelişmeler’ hakkında istişarelerde bulunmak üzere Lübnan'ı da ziyaret edecek.

UAEA'nın henüz yayınlanmamış bir raporuna göre, zenginleştirilmiş uranyum miktarı 2015 yılında İran ile büyük güçler arasında varılan anlaşma uyarınca izin verilen 92 bin 476 kilogramın 45 katını aşmış durumda.

UAEA raporunda bu miktardaki zenginleştirilmiş uranyumun ‘büyük endişelere yol açtığı’ belirtildi.

Tahran raporun bulgularını reddetti ve yaptığı açıklamada UAEA'yı ‘Siyonist rejim tarafından sağlanan yanıltıcı ve itibarsız bilgi kaynaklarına dayanmakla’ suçladı.

Batılı ülkeler ve İsrail, İran'ı atom bombası geliştirmeye çalışmakla suçluyor, İran ise bunu reddederek nükleer programının barışçıl olduğunu vurguluyor.

Arakçi, Avrupa ülkelerinin raporu ‘siyasi’ amaçlarla ‘istismar etmeleri’ halinde ülkesinin karşılık vereceği uyarısında bulundu.

İran Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre Arakçi dün Grossi ile yaptığı telefon görüşmesinde, İran'ın nükleer programının kıtanın güvenliğini tehdit etmesi halinde yaptırımları yeniden uygulayabilecekleri uyarısında bulunan Birleşik Krallık, Fransa ve Almanya'yı kastederek, ‘bazı taraflara’ raporu İran'a karşı ‘siyasi hedeflerine ulaşmak’ için kötüye kullanma fırsatı vermemesi çağrısında bulundu.

Rapor, Washington'un 2015 İran nükleer anlaşmasından çekilmesinin ardından Umman'ın arabuluculuğunda İran'ın nükleer programına ilişkin İran-ABD müzakerelerinin yapıldığı bir döneme denk geliyor. UAEA Yönetim Kurulu 9 Haziran'da Viyana'da yapacağı toplantıda İran'ın nükleer faaliyetlerini gözden geçirecek.



İranlı yetkili, ABD ile anlaşmazlık noktalarını açıkladı

Washington İran’dan yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunu terk etmesini talep ediyor. (Reuters)
Washington İran’dan yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunu terk etmesini talep ediyor. (Reuters)
TT

İranlı yetkili, ABD ile anlaşmazlık noktalarını açıkladı

Washington İran’dan yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunu terk etmesini talep ediyor. (Reuters)
Washington İran’dan yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunu terk etmesini talep ediyor. (Reuters)

 

Üst düzey bir İranlı yetkili dün Reuters’a yaptığı açıklamada, Tahran ile Washington arasında, ülkesinin nükleer programına kısıtlamalar getirilmesi karşılığında yaptırımların hafifletilmesi, askıya alınması ya da tamamen kaldırılmasının kapsamı ve yöntemi konusunda görüş ayrılıkları bulunduğunu söyledi. Yetkili, artan askeri çatışma endişeleri gölgesinde yeni görüşmelerin mart ayı başında yapılmasının planlandığını belirtti.

İran ile ABD, Tahran’ın nükleer programı konusunda onlarca yıldır süren anlaşmazlığı ele almak üzere bu ayın başında müzakerelere yeniden başlamıştı. Süreç, ABD’nin Ortadoğu’daki askeri kapasitesini artırmasıyla eş zamanlı yürürken, daha geniş çaplı bir savaş ihtimaline dair kaygıları da artırdı.

İran, ABD güçleri tarafından hedef alınması halinde Ortadoğu’daki Amerikan üslerini vurmakla tehdit ediyor.

Yetkili, “Son tur görüşmeler, yaptırımların hafifletilmesi, askıya alınması veya kaldırılmasının kapsamı ve yöntemi konusunda ABD’nin tutumunun İran’ın taleplerinden farklı olduğunu ortaya koydu. Tarafların yaptırımların kaldırılmasına ilişkin makul bir takvim üzerinde uzlaşması gerekiyor. Bu yol haritası makul ve ortak çıkarlara dayalı olmalı” ifadelerini kullandı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi cuma günü yaptığı açıklamada, birkaç gün içinde alternatif bir taslak hazırlanmasının beklendiğini belirtmişti. ABD Başkanı Donald Trump ise İran’a yönelik sınırlı askeri saldırı seçeneğini değerlendirdiğini ifade etmişti.

Taviz vermeye hazır olma

Tahran, önceki müzakerelerde büyük bir anlaşmazlık noktası olan ‘zenginleştirmenin tamamen durdurulması’ yönündeki ABD talebini reddetmesine rağmen, nükleer programına ilişkin bazı tavizler vermeye hazır olduğunu bildirdi.

Washington, İran topraklarında uranyum zenginleştirilmesini nükleer silah edinmeye giden potansiyel bir yol olarak değerlendiriyor. Tahran ise bu suçlamayı reddederek uranyumu barışçıl amaçlarla zenginleştirme hakkının tanınmasını talep ediyor.

ABD ayrıca, İran’dan yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokundan vazgeçmesini istiyor. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) geçen yıl, İran’ın yüzde 60 saflık düzeyine kadar zenginleştirilmiş 440 kilogramın üzerinde uranyum stokuna sahip olduğu tahmininde bulunmuştu. Bu oran, silah yapımında kullanılan yüzde 90 seviyesine oldukça yakın kabul ediliyor.

Şarku’l Avsat’ın Reuters’ten aktardığı habere göre İranlı yetkili, Tahran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunun bir bölümünü ihraç etmeyi, en yüksek zenginleştirme seviyesini düşürmeyi ve bölgesel bir uranyum zenginleştirme konsorsiyumu oluşturmayı içeren bir seçeneği ciddi biçimde değerlendirebileceğini söyledi. Ancak bunun karşılığında İran’a ‘barışçıl amaçlarla nükleer zenginleştirme’ hakkının tanınması gerektiğini vurguladı. Yetkili, “Müzakereler sürecek ve geçici bir anlaşmaya varılması mümkün” şeklinde konuştu.

Her iki taraf için de faydaları

İranlı yetkili, diplomatik bir çözümün hem Tahran hem de Washington için ekonomik faydalar sağlayacağını belirtti. Üst düzey İranlı yetkili, müzakere edilen ‘ekonomik paketin’ ABD’ye İran’ın petrol sektöründe ciddi yatırım fırsatları ve somut ekonomik çıkarlar sunmayı içerdiğini söyledi. Ancak Tahran’ın petrol ve maden kaynakları üzerindeki kontrolünden vazgeçmeyeceğini vurguladı.

Yetkili, “Nihayetinde ABD, İran için en fazla ekonomik bir ortak olabilir. Amerikan şirketleri her zaman İran’daki petrol ve gaz sahalarında yüklenici olarak yer alabilir” ifadelerini kullandı.


ABD ordusu liderliğindeki bir görev gücü, El Mencho'nun yakalanmasında Meksika'ya yardım etti.

El Mencho'nun öldürülmesinin ardından silahlı kişilerin arabaları ateşe verip otoyolları kapatmasıyla şiddet olaylarının yaşandığı bir yolu izleyen Meksikalı bir güvenlik görevlisi (AFP)
El Mencho'nun öldürülmesinin ardından silahlı kişilerin arabaları ateşe verip otoyolları kapatmasıyla şiddet olaylarının yaşandığı bir yolu izleyen Meksikalı bir güvenlik görevlisi (AFP)
TT

ABD ordusu liderliğindeki bir görev gücü, El Mencho'nun yakalanmasında Meksika'ya yardım etti.

El Mencho'nun öldürülmesinin ardından silahlı kişilerin arabaları ateşe verip otoyolları kapatmasıyla şiddet olaylarının yaşandığı bir yolu izleyen Meksikalı bir güvenlik görevlisi (AFP)
El Mencho'nun öldürülmesinin ardından silahlı kişilerin arabaları ateşe verip otoyolları kapatmasıyla şiddet olaylarının yaşandığı bir yolu izleyen Meksikalı bir güvenlik görevlisi (AFP)

ABD Savunma Bakanlığı’ndan (Pentagon) bir yetkili, Reuters'a yaptığı açıklamada, uyuşturucu çeteleri hakkında istihbarat toplama konusunda uzmanlaşmış, ABD ordusu liderliğindeki yeni bir görev gücünün, dün Meksika’daki Jalisco Yeni Nesil Karteli'nin (CJNG) lideri ‘El Mencho’ lakaplı Nemesio Oseguera Cervantes’i öldüren Meksika ordusunun baskınında rol oynadığını söyledi.

ABD’li yetkililer, uyuşturucu çeteleriyle mücadele için Washington’daki çeşitli resmi kurumların da dahil olduğu kurumlar arası görev gücünün, ABD-Meksika sınırının her iki tarafındaki uyuşturucu çetesi üyelerini tespit etmek amacıyla geçtiğimiz yılın sonlarında gizlice kurulduğunu açıkladı.

Kimliğinin gizli tutulmasını isteyen ABD’li yetkili, ABD ordusu liderliğindeki görev gücünün Meksika makamlarına sağladığı bilgiler hakkında daha fazla detay vermekten kaçındı. Yetkili, baskının Meksika ordusu tarafından gerçekleştirilen bir operasyon olduğunu vurguladı.

Meksika Savunma Bakanlığı, batıdaki Jalisco eyaletinde çıkan çatışmada Oseguera'nın ağır yaralandığını ve Mexico City'ye hava ambulansıyla nakledilirken hayatını kaybettiğini açıkladı. Bakanlık, ABD’li yetkililerin ‘ek bilgi’ sağladığını belirtti. Operasyon, silahlı kişilerin altı eyaletten fazlasında arabaları ateşe verip otoyolları kapattığı bir şiddet olayları dalgasına yol açtı.


Meksika'nın en büyük uyuşturucu kartellerinden birinin lideri El Mencho öldürüldü

Meksika'nın en büyük uyuşturucu kartellerinden birinin lideri El Mencho öldürüldü
TT

Meksika'nın en büyük uyuşturucu kartellerinden birinin lideri El Mencho öldürüldü

Meksika'nın en büyük uyuşturucu kartellerinden birinin lideri El Mencho öldürüldü

Meksika hükümeti dün ülkenin en çok aranan uyuşturucu baronunun öldürüldüğünü duyururken bunu suç örgütlerine karşı yeni kampanyasında büyük bir zafer olarak nitelendirdi.

Meksika'nın en güçlü kartellerinden biri olan Jalisco Yeni Nesil Karteli’nin (CJNG) en uzun süredir liderliğini yapan ‘El Mencho’ lakaplı Nemesio Oseguera Cervantes, ülkenin en azılı suçlularından biri olarak kabul ediliyordu. Son on yılda hızla büyüyen bir suç şebekesini yöneterek uyuşturucu üretimi ve satışı yaparken, yerel işletmeleri de gasp ediyordu. The New York Times'ın (NYT) haberine göre güvenlik güçlerine karşı cesur saldırılar düzenleyerek ve ülke çapında toplulukları terörize ederek de ün kazandı.

Kimliğinin gizli tutulması kaydıyla operasyonun ayrıntılarını açıklayan Meksika hükümetinden bir yetkiliye göre güvenlik güçleri El Mencho'yu, kartelin kurulduğu ve merkezinin bulunduğu ülkenin batısındaki Jalisco eyaletinin kıyı şeridinde bulunan, yaklaşık 20 bin nüfuslu Tapalapa kasabasında öldürdü. Meksika yetkilileri operasyonla ilgili daha fazla ayrıntı açıklamadı, ancak Pazar günü daha fazla bilgi vereceklerini taahhüt etti.

Oseguera'nın öldürülmesi Meksika genelinde şiddet olayları dalgasına yol açtı. Jalisco dahil en az beş eyaletteki sakinler ve yerel yetkililer, uyuşturucu çeteleri arasında yaygın bir uygulama olan yolları kapatmak için araçların ateşe verildiği olayları bildirdi. Jalisco eyaleti, bazı bölgelerde toplu taşımayı askıya aldığını duyurdu ve otellere konuklarından dışarı çıkmamalarını istemeyi tavsiye etti. Şiddet olaylarının bir kısmı eyaletin yönetim şehri ve bu yılki Dünya Kupası'nın ev sahibi şehirlerinden biri olan Guadalajara'da meydana geldi.

ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Christopher Landau, El Mencho'nun öldürülmesini ‘Meksika, ABD, Latin Amerika ve dünya için önemli bir gelişme’ olarak nitelendirdi.

Oseguera'nın liderliğindeki CJNG, Meksika'nın en öMexico City: Şarku’l Avsatnde gelen uyuşturucu kaçakçılığı örgütlerinden biri haline geldi ve birçok eyalette rakip gruplarla savaştı. Kartel, kokain ve metamfetamin gibi sentetik uyuşturucuları ve son yıllarda fentanili ABD'ye kaçak olarak sokmaya devam etti.

El Mencho'nun öldürülmesi, suç örgütü için büyük bir darbe olup, gruplar kontrol için rekabet ederken yeni iç çatışmalara ve şiddetin yeniden alevlenmesine yol açabilir.

Ayrıca, Meksika hükümetinin Washington ile ilişkilerinin iyileşmesine de katkıda bulunabilir. Zira ABD Başkanı Donald Trump daha önce Meksika'ya kartellere karşı daha sert önlemler alması için baskı uygulamış ve sonuçlardan memnun kalmazsa askeri saldırı tehdidinde bulunmuştu.

Meksika Cumhurbaşkanı Claudia Sheinbaum, bu tehditleri defalarca kez ve kesin bir şekilde reddederken herhangi bir ABD saldırısının Meksika'nın egemenliğini ihlal edeceğini belirtmişti.

Diğer taraftan hükümeti istihbarat alanı da dahil olmak üzere ABD’li güvenlik kurumlarıyla iş birliğini genişletti.