İsrail’in önemli isimleri alışılmışın dışına çıkarak İran'a yönelik saldırıların durdurulmasını istedi

Ehud Barak: Bu savaş İran'ın nükleer projesini ortadan kaldırmayacak, aksine Tahran'ı bu konuda çabalarını ikiye katlamaya itecek

Tel Aviv'in güneyindeki Bat Yam'da dün İran'ın füze saldırısı sonucu yıkılan konutların enkazı altında kayıp kişileri arayan İsrail askerleri (AP)
Tel Aviv'in güneyindeki Bat Yam'da dün İran'ın füze saldırısı sonucu yıkılan konutların enkazı altında kayıp kişileri arayan İsrail askerleri (AP)
TT

İsrail’in önemli isimleri alışılmışın dışına çıkarak İran'a yönelik saldırıların durdurulmasını istedi

Tel Aviv'in güneyindeki Bat Yam'da dün İran'ın füze saldırısı sonucu yıkılan konutların enkazı altında kayıp kişileri arayan İsrail askerleri (AP)
Tel Aviv'in güneyindeki Bat Yam'da dün İran'ın füze saldırısı sonucu yıkılan konutların enkazı altında kayıp kişileri arayan İsrail askerleri (AP)

İsrail toplumunda Başbakan Binyamin Netanyahu'nun İran'a karşı başlattığı savaşı destekleyenler arasında neredeyse tam bir fikir birliği olmasına ve muhalefet partilerinin de bu savaşı desteklemesine rağmen, savaşın devam etmemesi konusunda uyarıda bulunan farklı sesler de çıkmaya başladı. Bu sesler, ABD'den savaşa katılmasını talep etmek yerine, savaşı sona erdirmek için bir yol bulmasını istiyor.

Bu seslerin başında gelenlerden biri de eski Başbakan Ehud Barak oldu. İsrail’de savunma bakanlığı, içişleri bakanlığı ve dışişleri bakanlığı gibi birçok önemli görevde bulunan Barak, ordunun genelkurmay başkanlığı görevini de üstlenmişti.

Şarku’l Avsat’ın Haaretz gazetesinden aktardığına göre Barak açıklamasında, “Bu savaş, ABD katılsa bile İran'ın nükleer programını ortadan kaldıramayacak, aksine Tahran'ı bu konuda çabalarını ikiye katlamaya itecek” değerlendirmesinde bulundu.

Sokaklarda, televizyon programlarında ve Netanyahu'nun İran'ın nükleer tehdidini ortadan kaldıracağına dair açıklamasında ‘coşkulu bir hava’ olmasını eleştiren Barak, “Bu kutlama zamansız ve gerçeklerden uzak” dedi.

fgtyuı
Dün Tel Aviv'in merkezinde sirenlerin çalmasının ardından otoyolda beton parçalarının arkasına sığınan İsrailliler (Reuters)

Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir'in ‘kibirden kaçınılması ve gerçeklerin gerektirdiği alçakgönüllülüğün korunması gerektiği’ şeklindeki sözlerine övgüde bulunan Barak, “Biz gerçekten ağır, uzun ve acı verici bir sınavla karşı karşıyayız ve hepimiz bunu göğüslemeliyiz” ifadelerini kullandı.

Barak, İsrailli liderlerden ‘bu sınavı yönetirken mantıklı davranmalarını ve sorumluluklarını üstlenmelerini’ istedi.

ABD Başkanı Donald Trump, 2018 yılında, İsrail'in etkisiyle önceki nükleer anlaşmadan çekildiğinde, İran’ın nükleer silah geliştirmesine yaklaşık 18 ay kalmıştı.

Barak, sözlerini şöyle sürdürdü:

“İran’ın nükleer tesislerini hedef aldık ve diğer tesisleri ve üsleri de hedef alacağız. Ancak İran'ın nükleer silaha ulaşma kapasitesini birkaç haftadan fazla ertelemedik ve ertelemeyeceğiz. Çünkü ellerinde yaklaşık on bomba yapmak için gerekli ayrışmış madde var ve bunları nasıl kullanacaklarını biliyorlar. Yeni nesil tesisler yerin 800 metre derinliğinde inşa edildi.

‘Yıpratma savaşı’ uyarısı

Haaretz gazetesi, başyazısında savaşın devam etmesi ve bir yıpratma savaşına dönüşmesi, hedeflerinin değiştirilmesi ve rejimin devrilmesi düşüncesinin ortaya çıkması konusunda uyardı.

Söz konusu yazıda şu ifadeler yer aldı:

“İsrail, siyasi kazançlarının ne olduğunu kendisi belirlemeli. Stratejik hedef, Tahran'daki rejimi devirmek değil, İsrail sınırlarını korumaktır. Gazze'de acı verici bir savaşın devam ettiğini, Gazze'deki rehinelerin kaybolduğunu ve insani durumun kötüye gittiğini unutmamalıyız. Savaşlar bir amaç değildir ve daha geniş çaplı bir savaşa ya da uzun süreli bir yıpratma savaşına sürüklenmemeliyiz. İran halen askeri güce sahip ve savaşı bölgesel bir boyuta taşıyabilir.”

o90
Kudüs'te sirenlerin çalmasının ardından dün yer altı otoparkına sığınan İsrailliler (AP)

Öte yandan Hamas tarafından alıkonulan İsrailli rehinelerin aileleri de yakınlarının davasını gölgeleyen İran ile savaşın devam etmemesini istedi.

Cumartesi akşamı yaklaşık bin kişinin katıldığı, internet üzerinden yapılan toplantıda, geçtiğimiz hafta cenazeleri geri getirilen iki rehinenin anısına meşaleler yakıldı.

İç Cephe Komutanlığı'nın güvenlik talimatları nedeniyle haftalık toplantılarını bu kez video konferans şeklinde gerçekleştiren katılımcılar, rehineler arasındaki yakınlarının genel gündemden dışlanmasını reddettiklerini açıkladı.

Rehineler ve Kayıp Aileler Forumu'nun 7 Ekim saldırılarında öldürüldüğünü ve cesedinin Gazze'ye götürüldüğünü duyurduğu Lior Rudaeff’in kızı Noam Katz Rudaeff, “Sadece biz rehine ve kayıp aileleri değil, tüm ülke 617 gündür bilinmezlik karşısında korku içindeyiz” dedi.

Noam Katz Rudaeff, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Rehineleri kamuoyunun gündeminde tutmak şimdi her zamankinden daha zor. Ekranlar manşetlerle dolu, ancak onların yüzleri neredeyse hiç görünmüyor.”

Rehinelerden biri olan Omri Miran'ın eşi Lishay Miran, ‘en cesur kararı alarak tüm rehineleri geri getirecek bir anlaşma imzalama’ çağrısında bulundu. Lishay Miran, “Başka cepheler olsa bile, dramatik ve belki de tarihi savaşlar olsa bile, kalplerimiz (sevdiklerimiz için) endişelenmekten vazgeçmiyor” ifadelerini kullandı.



Savaş İran ekonomisine yük bindiriyor: İşsiz kalanların sayısı 1 milyonu geçti

Savaş nedeniyle işten çıkarılan birçok İranlı, ciddi bir geçim endişesi içinde (Reuters)
Savaş nedeniyle işten çıkarılan birçok İranlı, ciddi bir geçim endişesi içinde (Reuters)
TT

Savaş İran ekonomisine yük bindiriyor: İşsiz kalanların sayısı 1 milyonu geçti

Savaş nedeniyle işten çıkarılan birçok İranlı, ciddi bir geçim endişesi içinde (Reuters)
Savaş nedeniyle işten çıkarılan birçok İranlı, ciddi bir geçim endişesi içinde (Reuters)

İran'da savaşla birlikte milyonlarca kişi daha işsizlikle karşı karşıya. Diğer yandan abluka nedeniyle satılamayan petroller emekliye ayrılmış depolara gönderiliyor.

ABD-İsrail'in 28 Şubat'taki saldırılarıyla başlayan savaş, halihazırda zor durumdaki İran ekonomisine daha da yük bindirdi.

CNN'in haberine göre petrol rafinerisi çalışanlarından tekstil işçilerine, kamyon şoförlerinden uçuş görevlilerine kadar pek çok sektörde iş kayıpları yaşanıyor.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı'na (UNDP) göre, çatışma nedeniyle 4,1 milyona yakın kişi yoksulluğa sürüklenebilir.

Savaşta düzenlenen saldırılarda 23 binden fazla fabrika ve şirketin binalarının zarar gördüğü ya da oluşan hasar nedeniyle faaliyetlerinin aksadığı belirtiliyor.

İran Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Gülam Hüseyin Muhammedi, bunun sonucunda 1 milyon kişinin işini kaybettiğini söylüyor. İranlı medya kuruluşu Etemad Online'ın tahminlerine göre, bu durumun dolaylı etkileri nedeniyle ek olarak 1 milyon kişi daha işsiz kaldı.

Amerikan düşünce kuruluşu Quincy Institute'tan Hadi Kahalzadeh, savaşın İran'ın halihazırda kırılgan ekonomisini sarsarak işlerin yüzde 50'sini riske attığını, nüfusun yüzde 5'ini daha da yoksullaştırdığını söylüyor:

Birçok şirket savaş, enflasyon, resesyon ve talepteki çöküşün yarattığı baskıyla faaliyetlerini askıya aldı.

Geçen ay İsrail'in dev petrokimya tesislerine düzenlediği hava saldırıları, binlerce işçinin ücretsiz izne ayrılmasına neden oldu.

İran ağır sanayisinde meydana gelen büyük hasarın etkileri ekonominin diğer alanlarına da yayıldı. Azerbaycan sınırına yakın bir bölgedeki treyler üreticisi Maral Sanat, çelik sıkıntısı nedeniyle 1500 kişiyi, İran'ın en büyük tekstil firmalarından biri olan Borujerd ise 700 kişiyi işten çıkardı.

ABD ve İran arasındaki anlaşmazlık nedeniyle Hürmüz Boğazı'nda enerji piyasasını alt üst eden kriz de her geçen gün derinleşiyor.

Tahran, Washington yönetimi ablukayı kaldırmadan müzakerelere yanaşmayacağını söylüyor. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, pazartesi gecesi X'ten yaptığı paylaşımda, ablukaya tekrar tepki göstererek "Bu, açık denizde korsanlık ve silahlı soygunun yasallaştırılmasıdır" ifadelerini kullandı.

Diğer yandan İran'ın, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için nükleer programına yönelik müzakerelerin sonraki aşamaya bırakılmasını teklif ettiği savunulmuştu. Ancak CNN'in aktardığına göre ABD Başkanı Donald Trump teklife sıcak bakmıyor.

Wall Street Journal, ABD'nin 14 Nisan'da uygulamaya başladığı abluka nedeniyle İran yönetiminin, satamadığı petrolü emekliye ayrılmış depolara gönderdiğini yazıyor.

Abluka nedeniyle İran'ın ham petrol sevkiyatları 14-23 Nisan'da günlük ortalama 2 milyon varilden 567 bin varile düştü.

Independent Türkçe, CNN, Wall Street Journal, Tesnim


Yeni ABD pasaportlarında Trump'ın fotoğrafı yer alıyor

ABD’nin kuruluşunun 250. yıl dönümü dolayısıyla özel olarak tasarlanan yeni pasaportlarda Başkan Donald Trump’ın görselinin yer alacağı bildirildi (AP)
ABD’nin kuruluşunun 250. yıl dönümü dolayısıyla özel olarak tasarlanan yeni pasaportlarda Başkan Donald Trump’ın görselinin yer alacağı bildirildi (AP)
TT

Yeni ABD pasaportlarında Trump'ın fotoğrafı yer alıyor

ABD’nin kuruluşunun 250. yıl dönümü dolayısıyla özel olarak tasarlanan yeni pasaportlarda Başkan Donald Trump’ın görselinin yer alacağı bildirildi (AP)
ABD’nin kuruluşunun 250. yıl dönümü dolayısıyla özel olarak tasarlanan yeni pasaportlarda Başkan Donald Trump’ın görselinin yer alacağı bildirildi (AP)

ABD Başkanı Donald Trump’ın görselinin, temmuz ayında ülkenin bağımsızlık ilanının 250. yıl dönümü kapsamında basılacak yeni pasaportlarda yer alacağı, Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü tarafından dün doğrulandı.

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tommy Pigott X platformunda yaptığı açıklamada, “ABD temmuz ayında kuruluşunun 250. yıl dönümünü kutlarken, Bakanlık bu tarihi dönümü anmak amacıyla özel olarak tasarlanmış sınırlı sayıda ABD pasaportunu piyasaya sürmeye hazırlanıyor” ifadelerini kullandı.

Pigott, Fox News Digital’ın yeni tasarımı gösteren haberini de paylaştı. Söz konusu tasarımda pasaportun iç sayfalarında Trump’ın altın renkli imzasıyla birlikte bir fotoğrafı ile 4 Temmuz 1776’daki Bağımsızlık Bildirgesi sırasında kurucu babaların yer aldığı bir görsel bulunuyor.

ABD tarihinde görevdeki bir başkanın pasaportlarda yer alması daha önce görülmemiş bir durum olarak dikkat çekiyor.

Ayrıca bu kapsamda Trump’ın portresini taşıyan hatıra niteliğinde altın bir madeni paranın da basılması planlanıyor.

Trump’ın yeniden göreve gelmesinin ardından başkentteki bazı binalara da isminin verildiği, bunlar arasında ünlü “Kennedy Center” ve Barış Enstitüsü’nün de bulunduğu belirtildi.

Öte yandan Trump’ın, 250. yıl kutlamaları kapsamında 21–23 Ağustos tarihleri arasında Washington’da bir IndyCar yarışı düzenlemeyi planladığı ifade edildi.

Kimliğinin açıklanmasını istemeyen bir Dışişleri Bakanlığı yetkilisi ise söz konusu pasaportların yalnızca Washington’da ve sınırlı sayıda satışa sunulacağını kaydetti.


Trump, Amerika Birleşik Devletleri'nin "İran'ı askeri olarak mağlup ettiğini" iddia ediyor

ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'da düzenlenen bir akşam yemeğinde İngiltere Kralı III. Charles ile bir araya geldi (AP)
ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'da düzenlenen bir akşam yemeğinde İngiltere Kralı III. Charles ile bir araya geldi (AP)
TT

Trump, Amerika Birleşik Devletleri'nin "İran'ı askeri olarak mağlup ettiğini" iddia ediyor

ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'da düzenlenen bir akşam yemeğinde İngiltere Kralı III. Charles ile bir araya geldi (AP)
ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'da düzenlenen bir akşam yemeğinde İngiltere Kralı III. Charles ile bir araya geldi (AP)

ABD Başkanı Donald Trump, salı günü Beyaz Saray’da Kral Charles III’ün de katıldığı akşam yemeğinde yaptığı açıklamada, ABD’nin “İran’ı askeri olarak yendiğini” söyledi.

Trump, İran hakkında konuşurken “Bu rakibi askeri olarak mağlup ettik ve bu rakibin asla nükleer silah sahibi olmasına izin vermeyeceğiz” ifadelerini kullandı. Bu konuda Kral Charles’ın kendisiyle, kendi düşüncelerinden bile daha fazla hemfikir olduğunu dile getirdi.

Öte yandan, Wall Street Journal’ın ABD’li yetkililere dayandırdığı haberine göre Trump, yardımcılarına İran’a yönelik uzun süreli abluka uygulanmasına hazırlık yapılması talimatı verdi.

Haberde, Trump’ın son dönemde gerçekleştirilen toplantılarda, İran ekonomisi ve petrol ihracatı üzerindeki baskının sürdürülmesini tercih ettiği, bu kapsamda İran limanlarına yönelik deniz taşımacılığının engellenmesinin planlandığı aktarıldı. Trump’ın, yeniden bombardıman başlatılması veya çatışmadan çekilme gibi diğer seçeneklerin, ablukayı sürdürmeye kıyasla daha büyük riskler içerdiğine inandığı belirtildi.