Trump, ABD'nin İran'a yönelik saldırılarını Hiroşima'nın bombalanmasına benzetti

TT

Trump, ABD'nin İran'a yönelik saldırılarını Hiroşima'nın bombalanmasına benzetti

ABD Başkanı Donald Trump Lahey'de (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump Lahey'de (Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump, ABD'nin İran'ın nükleer tesislerine yönelik saldırılarını İkinci Dünya Savaşı sırasında Japonya'da Hiroşima ve Nagazaki'nin bombalanmasına benzeterek, etkilerinin sınırlı olduğunu gösteren istihbarat sızıntısını reddetti.

Şarku’l Avsat’ın Financial Times'tan aktardığına göre Trump bugün Lahey'de düzenlenen Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) zirvesinde şunları söyledi: “Hiroşima ve Nagazaki örneklerini kullanmak istemiyorum ama savaşı durduran şey, bu darbe oldu. Bu saldırılar, İsrail-İran savaşını sona erdirdi. Eğer nükleer tesisleri yok etmeseydik, şimdi savaşıyor olacaklardı.”

efrty
ABD uçakları tarafından bombalanan İsfahan'daki bir nükleer tesisin uydu görüntüsü (AP)

Dün sızdırılan ve ABD saldırılarının İran'ın nükleer programını sadece birkaç ay geciktirdiğini bildiren istihbaratın kesin olmadığını belirten Trump, Fordo, Natanz ve İsfahan tesislerindeki hasarın İsrail bir değerlendirme yapana kadar tam olarak tespit edilemeyeceğini söyledi.

Fordo Nükleer Tesisi’ndeki hasarın boyutunun ‘gerçekten bilinmediğini’ ifade eden Trump, “Sanırım İsrail bize çok yakında bilgi verecek” dedi.

İsrail Ordu Sözcüsü Effie Defrin bugün yaptığı açıklamada, “Burada şunu söyleyebilirim ki nükleer programa ciddi zarar verdik ve bunu yıllarca geciktirdik” ifadesini kullandı.

Trump, Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Fordo Nükleer Tesisi'nin ‘yok edildiği’ konusunda ısrar ederken, ABD Başkanı NATO zirvesinde İran'ın nükleer programının ‘onlarca yıl’ geriye gittiğini ifade etti.

ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine pazar günü daha itidalli bir açıklama yaparak ilk değerlendirmelerin üç tesisin ‘önemli ölçüde hasar ve yıkıma uğradığını’ gösterdiğini, ancak nihai değerlendirmelerin ‘biraz zaman alacağını’ belirtti.

Hegseth, Pentagon'un ABD Federal Soruşturma Bürosu (FBI) ile birlikte sızıntıyı araştırdığını söyledi.

Trump'ın NATO zirvesine katılımı, 12 gün süren savaşın ardından İran ile İsrail arasında geçici bir ateşkesin yürürlüğe girmesinden bir gün sonra gerçekleşti.

Trump dün her iki tarafı da ABD'nin aracılık ettiği anlaşmayı ihlal ettikleri için azarladı.

Ancak Lahey'de, Tahran'ın ateşkes ihlaline verdiği tepkiyi sınırlandırdığı için İsrail'le ‘gurur duyduğunu’ söyledi ve “İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu kendisiyle gurur duymalı” dedi.

dfrgthyu
ABD hava saldırılarının hedefi olan İsfahan Nükleer Teknoloji Merkezi'ndeki yıkılmış binaları gösteren uydu görüntüsü (Reuters)

Trump, İran'ın yüzde 60 saflıkta zenginleştirilmiş uranyum stokunun ABD saldırılarından etkilendiğine inandığını belirterek şunları söyledi: “Bence tesislerden hiçbir şey çıkaramadılar... Bu tür bir malzemeyi çıkarmak çok zordur.”

Tahran'ın ‘isteyeceği son şeyin’ nükleer zenginleştirme programına devam etmek olduğunu kaydeden Trump, gelecekte nükleer altyapısını yeniden geliştirmesi halinde ABD'nin İran'ı tekrar vurup vurmayacağı sorusuna “Kesinlikle” diye cevap verdi.

ABD'nin İran'ı vurmasının Gazze Şeridi'ndeki esirlerin serbest bırakılmasına yardımcı olacağını belirten Trump, “Gazze'de ilerleme kaydediliyor” dedi.

ABD Başkanı Donald Trump'ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff dün yaptığı açıklamada, ABD ile İran arasındaki görüşmelerin ‘umut verici’ olduğunu ve Washington'un uzun vadeli bir barış anlaşmasına varmayı umduğunu söyledi.

dfrgthy
Geçtiğimiz ay ABD Başkanı Donald Trump ve Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff'un fotoğrafının yer aldığı bir İran gazetesi (Reuters)

İran ve ABD, geçtiğimiz nisan ayından bu yana İran'ın nükleer programı konusunda yeni bir diplomatik çözüm bulmak amacıyla dolaylı görüşmeler yürütüyor. Tahran, programının barışçıl amaçlı olduğunu söylerken Washington, İran'ın nükleer silah yapamayacağından emin olmak istediğini belirtiyor.

Trump, ABD'nin müttefiki İsrail ile bölgesel rakibi İran arasında 13 Haziran'da İsrail'in İran'ı bombalamasıyla başlayan hava savaşını sona erdirmeyi amaçlayan bir ateşkes ilan etti. Çatışma, İsrail'in Ekim 2023'te Gazze Şeridi'nde başlattığı savaştan bu yana zaten gergin olan bölgede endişeye yol açtı.

İsrail, Ortadoğu'da nükleer silahlara sahip olduğuna inanılan tek ülke ve İran'a karşı savaşının amacının İran'ın kendi nükleer silahlarını geliştirmesini engellemek olduğunu söylüyor. İran Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Anlaşması'na tarafken İsrail taraf değil.



İran, ateşkesin uzatılmasının ardından Hürmüz’de tansiyonu yükseltti

İran limanlarının abluka altına alınması sırasında bir ABD KC-135 yakıt ikmal uçağı, P-8 Poseidon deniz devriye uçağına yakıt ikmali yapıyor (CENTCOM)
İran limanlarının abluka altına alınması sırasında bir ABD KC-135 yakıt ikmal uçağı, P-8 Poseidon deniz devriye uçağına yakıt ikmali yapıyor (CENTCOM)
TT

İran, ateşkesin uzatılmasının ardından Hürmüz’de tansiyonu yükseltti

İran limanlarının abluka altına alınması sırasında bir ABD KC-135 yakıt ikmal uçağı, P-8 Poseidon deniz devriye uçağına yakıt ikmali yapıyor (CENTCOM)
İran limanlarının abluka altına alınması sırasında bir ABD KC-135 yakıt ikmal uçağı, P-8 Poseidon deniz devriye uçağına yakıt ikmali yapıyor (CENTCOM)

İran, ABD Başkanı Donald Trump’ın ateşkesi uzattığını duyurmasından saatler sonra Hürmüz Boğazı’nda tansiyonu yükseltti. Üç gemi art arda saldırılara maruz kalırken, Devrim Muhafızları iki gemiye el koydu.

Gerilim, müzakere kapısının tamamen kapanmadığı bir ortamda yaşanırken, Pakistanlı arabulucu taraflar arasındaki görüş farkının azalmasını bekliyor.

ABD Başkanı Trump, Tahran’dan “birleşik bir öneri” beklediklerini ifade ederek ateşkesi uzatacağını açıkladı. ABD ordusunun yüksek teyakkuzda kalacağını ve İran limanlarına yönelik ablukanın sürdürüleceğini belirtti.

Trump ayrıca, önümüzdeki günlerde görüşmelerin yeniden başlamasının “mümkün” olduğunu söyledi. Deniz ablukasının temel baskı aracı olduğunu vurgulayan Trump, İran’ın açık bir teklif sunmadan anlaşma elde edemeyeceğini ifade etti.

İran tarafında ise Meclis Başkanı ve baş müzakereci Muhammed Bakır Kalibaf, deniz ablukası sürdüğü sürece ateşkesin bir anlamı olmadığını söyledi.

Axios’un ABD’li yetkililere dayandırdığı habere göre Washington, Tahran’da müzakerecilerle askeri kanat arasında “derin bir ayrışma” bulunduğunu ve net bir karar merkezinin olmamasının ortak  tutum geliştirilmesini zorlaştırdığını değerlendiriyor.

Şarku’l Avsat’ın Wall Street Journal’dan aktardığına göre ABD’li yetkililer, Trump’ın İran’a barış planı sunması için birkaç gün süre tanıyacağı belirtti.

Hürmüz’de ise Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları Merkezi, bir konteyner gemisinin Devrim Muhafızları’na bağlı bir bot tarafından açılan ateş sonucu köprü üstünde ciddi hasar aldığını bildirdi. İkinci bir gemi de ateşe maruz kaldı ancak hasar oluşmadı. İran medyası ise üçüncü bir geminin hedef alındığını ve “MSC Francesca” ile “Epaminondas” adlı iki gemiye el konulduğunu duyurdu.


Kalibaf: Deniz ablukası olduğu sürece ateşkes mantıksızdır

İran Parlamentosu Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, 12 Ekim 2024'te Beyrut'ta düzenlediği basın toplantısında (DPA)
İran Parlamentosu Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, 12 Ekim 2024'te Beyrut'ta düzenlediği basın toplantısında (DPA)
TT

Kalibaf: Deniz ablukası olduğu sürece ateşkes mantıksızdır

İran Parlamentosu Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, 12 Ekim 2024'te Beyrut'ta düzenlediği basın toplantısında (DPA)
İran Parlamentosu Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, 12 Ekim 2024'te Beyrut'ta düzenlediği basın toplantısında (DPA)

İran Parlamentosu Başkanı ve baş müzakereci Muhammed Bakır Kalibaf yaptığı açıklamada, ABD'nin İran limanlarına uyguladığı abluka devam ettiği sürece tam bir ateşkesin anlamsız olduğunu söyledi.

Şarku'l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre Kalibaf, X platformunda yaptığı paylaşımda, "Bu açık ateşkes ihlali altında Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması imkansızdır" ifadesini kullandı.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise dün yaptığı açıklamada, ABD'nin taahhütlerini ihlal etmesinin, İran limanlarına uyguladığı ablukanın ve tehditlerinin "gerçek müzakerelerin" önündeki başlıca engeller olduğunu söyledi. ABD Başkanı Donald Trump'ın ateşkesi uzatmasından bir gün sonra Pezeşkiyan, "Dünya sizin bitmek bilmeyen ikiyüzlü söylemlerinizi ve sözleriniz ile eylemleriniz arasındaki çelişkiyi görüyor" diye belirtti.

Trump daha önce İran'la ateşkesin uzatıldığını duyurmuş ve Tahran'ın siyasi çıkmazı sona erdirecek "birleşik bir öneri" sunmasını beklerken ilave bir zaman dilimi açmıştı; bu sırada Devrim Muhafızları ise Hürmüz Boğazı'nda 3 gemiye saldırdı.

Bu karar, Pakistan'ın gerilimi kontrol altına alma taleplerine yönelik taktiksel esnekliği yansıtırken, Trump buna stratejik bir kararlılıkla, Amerika Birleşik Devletleri'nin İran limanlarını "ablukaya" devam edeceğini teyit etti ve böylece olası herhangi bir müzakere turunun önüne ekonomik "baskı" koydu.

Bu Amerikan yaklaşımı, İran'ın kararlı tutumuyla karşı karşıya kaldı; Tahran, Pakistan tarafına "baskı altında müzakere etmeyi" veya devam eden deniz ablukası altında müzakere etmeyi kesin bir dille reddettiğini bildirdi ve herhangi bir diyalog için Amerikan davranışında bir değişikliğin zorunlu yol olduğunu vurguladı.


ABD Senatosu, Demokratların İran savaşını durdurma girişimlerini bir kez daha reddetti

ABD Senatosu (AFP)
ABD Senatosu (AFP)
TT

ABD Senatosu, Demokratların İran savaşını durdurma girişimlerini bir kez daha reddetti

ABD Senatosu (AFP)
ABD Senatosu (AFP)

ABD Senatosu, dün İran’a yönelik savaşın durdurulmasını öngören karar tasarısını reddetti. Kongredeki Cumhuriyetçiler, büyük ölçüde Başkan Donald Trump’ın askeri adımlarına destek verdi.

Bu oylama, Senato’nun bu yıl başkana savaş yetkileri konusunda geri adım attığı beşinci oylama oldu. Demokratlar, söz konusu çatışmanın yasa dışı olduğunu ve yeterli gerekçeye dayanmadığını savunuyor.

Tasarı kabul edilseydi, Kongre yeni bir yetkilendirme yapana kadar ABD’nin çatışmadan çekilmesini zorunlu kılacaktı.

Senato’daki Demokratların lideri Chuck Schumer, “Trump ABD’yi bu savaştan çıkarmayı ne kadar geciktirirse, ülkenin içine düştüğü durum o kadar derinleşir ve çıkış o kadar zorlaşır” ifadelerini kullandı.

Cumhuriyetçiler ise savaşı hızlı bir şekilde sona erdirmek istediklerini belirtmekle birlikte, Trump’ı ya da askeri operasyonu açıkça eleştirmedi. Senato’daki Cumhuriyetçi çoğunluk lideri John Thune, salı günü yaptığı açıklamada, Cumhuriyetçilerin çoğunun “başkanın, İran’ın dünyayı nükleer silahla tehdit edememesini sağlama konusunda haklı olduğuna” inandığını belirtti.