Fransa Cumhurbaşkanlığı bugün yaptığı açıklamada, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer’ın cuma günü Paris’te video konferans yöntemiyle bir zirveye başkanlık edeceğini duyurdu. Zirveye, güvenlik koşullarının elvermesi halinde Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğünün yeniden sağlanmasına yönelik çok taraflı savunma misyonuna katkı sunmak isteyen ülkelerin katılması öngörülüyor.
İki Avrupalı diplomatın Reuters’a verdiği bilgiye göre, liderler toplantısı öncesinde yarın (çarşamba) üst düzey diplomatların katılacağı bir hazırlık toplantısı yapılacak.
Reuters’a konuşan bir kaynak, görüşmelerde, İran’ın boğazı kapalı tutmaya devam etmesi halinde, ekonomik tedbirlerin de gündeme gelebileceğini belirtti.
Şarku’l Avsat’ın PA Media’dan aktardığına göre, Starmer’ın sözcüsü, zirvenin ‘çatışmaların sona ermesinin ardından uluslararası deniz taşımacılığını güvence altına almak için koordineli, bağımsız ve çok taraflı bir plan oluşturma çabalarını hızlandırmayı’ hedeflediğini ifade etti. Bu gelişmelere paralel olarak, Westminster’da İran’la ilgili krizin etkilerini ele almak üzere yeni bir bakanlar komitesi kuruldu. Ortadoğu Krizine Müdahale Komitesi’nin ilk toplantısını bugün yaparak Hürmüz Boğazı’ndaki durumu değerlendirmesi bekleniyor. Boğaz, küresel petrol ve doğalgaz arzı açısından kritik bir deniz geçiş noktası olarak öne çıkıyor.
Paris ve Londra yönetimleri, toplantıya katılacak ülke sayısına ilişkin henüz ayrıntı paylaşmazken, zirve fikrinin Emmanuel Macron tarafından dün gündeme getirildiği belirtildi.
Öte yandan Macron dün İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump ile görüştüğünü açıkladı. Macron, Washington ile Tahran arasında müzakerelerin yeniden başlatılması ve yeni bir tırmanmanın önlenmesi çağrısında bulundu.
Macron, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda, Hürmüz Boğazı’nın mümkün olan en kısa sürede ve koşulsuz şekilde yeniden açılması gerektiğini vurgulayarak, “Bu koşullarda müzakereler, başlıca ilgili tarafların desteğiyle hızla yeniden başlamalıdır” ifadesini kullandı.
Ortadoğu’da, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ortak saldırılarının ardından başlayan savaşla birlikte, Tahran yönetimi küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz üretiminin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nı neredeyse tamamen kapattı. Bu hafta ilan edilen ateşkese ve ardından ABD-İran müzakerelerinin başarısızlıkla sonuçlanmasına paralel olarak Trump, İran limanlarına yönelik deniz ablukası uygulanacağını duyurdu. Söz konusu karar dün yürürlüğe girdi.
Macron ise daha önce mart ayında, savaşın sona ermesinin ardından boğazın yeniden açılmasına eşlik edecek bir uluslararası misyon oluşturulması fikrini gündeme getirmişti. Fransa ve Birleşik Krallık, bu doğrultuda katkı sunmak isteyen ülkelerle planlama çalışmalarına başladıklarını açıkladı.
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot bu sabah Radio France Internationale’e yaptığı açıklamada, ‘çok sayıda ülkenin hazırlık çalışmalarına katıldığını ve özellikle genelkurmay başkanlarının bu tür bir misyonun çerçevesini belirlemek üzere görüşmeler yürüttüğünü’ söyledi. Barrot ayrıca, planlanan girişimin bölgedeki ülkelerle koordinasyon içinde yürütülmesinin önemine dikkat çekti.
