Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Genel Direktörü Rafael Grossi, UAEA müfettişlerinden oluşan bir ekibin, haziran ayında İsrail ve ABD'nin Tahran'ın nükleer tesislerine düzenlediği saldırılardan bu yana ilk kez ‘İran'a geri döndüğünü’ açıkladı.
Tahran, İsrail'in 13 Haziran'da başlattığı ve ABD'nin üç nükleer tesisi bombalayarak müdahale ettiği eşi görülmemiş saldırıları kınamadığı için UAEA ile iş birliğini askıya almıştı.
Grossi dün Fox News'e verdiği röportajda, “UAEA müfettişlerinin ilk ekibi İran'a geri döndü... Yeniden çalışmalara başlamak üzereyiz” ifadelerini kullandı.
Grossi, “Bildiğiniz gibi İran'da birkaç tesis var, bunlardan bazıları saldırıya uğradı, bazıları ise uğramadı... Orada çalışmalarımızı yeniden başlatabilmemiz için alınabilecek pratik önlemleri tartışıyoruz” dedi.
Grossi'nin açıklamaları, İran ve Avrupa Troykası'nın (Birleşik Krallık, Fransa ve Almanya) Cenevre'de görüşmeler yapmasının ardından geldi. Tahran, bu görüşmelerde Avrupalıların snapback mekanizmasını harekete geçirmesini ve kendisine uluslararası yaptırımları yeniden uygulamaya koymasını önlemeye çalıştı.
Görüşmelere katılan İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, üç Avrupa ülkesinin ‘doğru seçimi yapma ve diplomasiye zaman ve alan tanıma’ zamanının geldiğini söyledi.
Avrupa ülkeleri, bu ayın sonunda yaptırımları yeniden uygulamaya koymakla tehdit ediyor.
İran ile büyük güçler arasında 2015 yılında imzalanan nükleer anlaşmada yer alan snapback mekanizması, İran'ın anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerini ihlal etmesi halinde Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi'nin Tahran'a yaptırımlarını yeniden uygulamasına olanak tanıyor.
Anlaşma, 2018 yılında ABD'nin tek taraflı olarak anlaşmadan çekilmesi ve İran'a yaptırımları yeniden uygulamaya koymasıyla geçersiz hale geldi. İran ise bir yıl sonra anlaşma kapsamındaki temel taahhütlerinden kademeli olarak geri adım atarak yanıt verdi.
Dünkü toplantı, İsrail ile Tahran arasında 12 gün süren savaşın sona ermesinden bu yana İranlı ve Avrupalı diplomatlar arasında yapılan ikinci toplantıydı.
İsrail'in sürpriz saldırısı, Washington ile Tahran arasındaki nükleer müzakereleri kesintiye uğrattı ve İran'ın UAEA ile iş birliğini askıya almasına neden oldu.
Tahran, güvenlik çıkarlarını göz önünde bulundurarak UAEA ile ‘yeni bir şekilde’ iş birliği yapmaya hazır olduğunu doğruladı.
Batı ülkeleri ve İsrail, Tahran'ın atom bombası elde etmeye çalıştığından şüpheleniyor, ancak İran bunu reddederek sivil amaçlarla nükleer programını sürdürme hakkını savunuyor.
