Gazze müzakereleri: Hamas, Aksa Tufanı faillerinin salınmasını istiyor

Han Yunus’taki Filistinliler, Aksa Tufanı Operasyonu kapsamında ele geçirilen İsrail askeri aracının üzerinde (DPA)
Han Yunus’taki Filistinliler, Aksa Tufanı Operasyonu kapsamında ele geçirilen İsrail askeri aracının üzerinde (DPA)
TT

Gazze müzakereleri: Hamas, Aksa Tufanı faillerinin salınmasını istiyor

Han Yunus’taki Filistinliler, Aksa Tufanı Operasyonu kapsamında ele geçirilen İsrail askeri aracının üzerinde (DPA)
Han Yunus’taki Filistinliler, Aksa Tufanı Operasyonu kapsamında ele geçirilen İsrail askeri aracının üzerinde (DPA)

Hamas, ateşkes müzakereleri kapsamında 7 Ekim 2023'te Gazze savaşını başlatan Aksa Tufanı operasyonunda yer alan savaşçıların serbest bırakılmasını talep ediyor.

İsrailli medya kuruluşu Kanal 12'nin aktardığına göre Hamas, silahlı kanadı İzzeddin Kassam Tugayları bünyesindeki özel harekat birimi Nukba Kuvvetleri'nden savaşçıların salıverilmesini istiyor.

Haberde ayrıca İkinci İntifada sırasında yakalanan Hamas savaşçılarının serbest bırakılmasının talep edildiği belirtiliyor. İşgal altındaki Filistinliler, 2000'de İsrail'e karşı ayaklanmış, taraflar arasındaki çatışmalar 2005'e kadar sürmüştü. 

Telegraph'ın haberinde, İsrail'in Aksa Tufanı savaşçılarını salıvermeye şimdiye dek yanaşmadığı belirtiliyor. Böyle bir hamlenin, Binyamin Netanyahu yönetimine "büyük bir siyasi darbe vurabileceği" yazılıyor. Diğer yandan ABD'nin baskısıyla İsrail'in bu konuda taviz vermek zorunda kalabileceği yorumu paylaşılıyor.

Radikal sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in, siyasi açıdan sembolik öneme sahip Filistinli rehinelerin serbest bırakılmaması için Netanyahu'ya baskı uyguladığı da aktarılıyor. 

Wall Street Journal'ın analizinde de Netanyahu'nun radikal sağcı hükümetini bir arada tutmak istediği ancak Trump'ın baskısı karşısında zorlanabileceği yazılıyor. 

Trump, İsrailli esirlerin serbest bırakılması ve Gazze'de ateşkesi içeren 20 maddelik planını 29 Eylül'de açıklamıştı. Hamas da esir takasını kabul ettiklerini fakat diğer bazı maddelerin müzakere edilmesini istediklerini söylemişti. 

İsrail ve Hamas'tan heyetler arasındaki dolaylı müzakereler, Mısır'ın Şarm eş-Şeyh kentinde dün başlamıştı. Cumhuriyetçi lider, dünkü açıklamasında "Bir anlaşmaya çok yakınız Bu Ortadoğu'ya barış getirecek" demişti.

ABD Başkanı'nın planı kapsamında Gazze Şeridi, Filistinlilerden oluşturulacak bir teknokratlar komitesine geçici olarak devredilecek. Trump'ın başkanlık edeceği ve eski Birleşik Krallık Başbakanı Tony Blair'in de yer alacağı "Barış Kurulu" da bu komitenin faaliyetlerini denetleyecek.

Hamas'ın elindeki tüm rehineleri salıvermesi ve silah bırakması isteniyor. İsrail ise bunun karşılığında en az bin Filistinli mahkumu serbest bırakacak ve Gazze Şeridi'nden kademeli olarak çekilecek. 

İsrailliler, savaşın sonlanmasını ve Netanyahu'nun istifa etmesini istiyor

Kudüs merkezli düşünce kuruluşu İsrail Demokrasi Enstitüsü'nün (IDI) 800 kişiyle düzenlediği ankette katılımcıların yüzde 66'sı savaşın sona ermesi gerektiğini söyledi. Bu rakam, IDE'nin bir yıl önceki anketine kıyasla yüzde 13 daha yüksek. 

Buna karşılık savaşın devam etmesi gerektiğini savunanların oranıysa yüzde 27. Yahudilerin yüzde 50,5'i, İsrail vatandaşı Arapların da yüzde 34,5'i rehinelerin can güvenliği nedeniyle savaşın sonlanmasını istiyor. 

Pazartesi günü yayımlanan ankette katılımcıların yüzde 66'sı Netanyahu'nun, 7 Ekim saldırısındaki başarısızlıklarının sorumluluğunu üstlenip görevi bırakması gerektiğini söylüyor. Bunlardan yüzde 45'i İsrail başbakanının derhal istifa etmesi gerektiğini belirtirken, yüzde 19'u ise savaş bittikten sonra görevini bırakması gerektiğini düşünüyor. 

Independent Türkçe, Times of Israel, Telegraph, Wall Street Journal



İranlı yetkili: Mart ayı başında yapılacak yeni nükleer görüşmeler geçici bir anlaşmaya yol açabilir

İran’ın Buşehr nükleer reaktörü (Reuters)
İran’ın Buşehr nükleer reaktörü (Reuters)
TT

İranlı yetkili: Mart ayı başında yapılacak yeni nükleer görüşmeler geçici bir anlaşmaya yol açabilir

İran’ın Buşehr nükleer reaktörü (Reuters)
İran’ın Buşehr nükleer reaktörü (Reuters)

İranlı üst düzey bir yetkili bugün Reuters’a yaptığı açıklamada, Tahran ile Washington arasında ülkesine yönelik yaptırımların kaldırılmasının kapsamı ve mekanizması konusunda görüş ayrılıkları bulunduğunu belirtti.

Yetkili, nükleer programla ilgili yeni görüşmelerin mart ayı başında yapılmasının planlandığını söyledi.

Yetkili, İran’ın yüksek zenginleştirilmiş uranyum stokunun bir kısmını ihraç etme, saflığını düşürme ve uranyum zenginleştirme konusunda bölgesel bir birlik oluşturma seçeneğini ciddi şekilde değerlendirebileceğini ifade etti. Karşılığında ise İran’a barışçıl amaçlarla uranyum zenginleştirme hakkının tanınması gerektiğini vurguladı.

“Görüşmeler sürecek ve geçici bir anlaşmaya varma imkânı mevcut” diyen yetkili, sürecin devam edeceğini kaydetti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, geçen hafta ABD ile yapılan nükleer görüşmelerin ardından birkaç gün içinde karşı öneri taslağı hazırlanmasını beklediğini açıklamıştı. Öte yandan Başkan Donald Trump, İran’a sınırlı askeri saldırılar düzenlemeyi değerlendirdiğini belirtmişti.

Yetkili, İran’ın petrol ve maden kaynaklarının kontrolünü Washington’a teslim etmeyeceğini, ancak Amerikan şirketlerinin İran’daki petrol ve gaz sahalarında her zaman faaliyet gösterebileceğini de ifade etti.


Witkoff: Trump’ın İran için belirlediği kırmızı çizgiler arasında ‘sıfır zenginleştirme’ de var

ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff (Reuters)
ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff (Reuters)
TT

Witkoff: Trump’ın İran için belirlediği kırmızı çizgiler arasında ‘sıfır zenginleştirme’ de var

ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff (Reuters)
ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff (Reuters)

ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Başkan Donald Trump’ın İran’ın nükleer programına ilişkin bir anlaşmayı neden hâlâ kabul etmediğini sorguladığını söyledi. Witkoff, Washington’ın baskı uygulamasına rağmen Tahran’ın anlaşmaya yanaşmamasının Beyaz Saray’da şaşkınlık yarattığını ifade etti.

Fox News’e verdiği röportajda Witkoff, Trump’ın İran’ın tutumuna hayret ettiğini belirterek, “Neden teslim olmadıklarını merak ediyor... ‘Teslim olmak’ ifadesini kullanmak istemiyorum ama neden teslim olmadılar?” dedi.

Witkoff, Trump’ın ayrıca İran’ın ‘bu denli yoğun baskı ve bölgede sahip olduğumuz deniz gücünün büyüklüğü karşısında’ ABD ile temasa geçmemesini sorguladığını aktardı. Trump’ın, Tahran’ın nükleer silah edinme niyetinde olmadığını ilan etmesini ve hangi adımları atmaya hazır olduğunu netleştirmesini beklediğini dile getirdi.

ABD’li yetkili, Trump tarafından belirlenen kırmızı çizgilerin İran’ın uranyum zenginleştirmede ‘sıfır zenginleştirme’ seviyesini korumasını şart koştuğunu söyledi. Witkoff, İran’ın uranyumu sivil amaçlar için gerekli seviyenin ötesinde zenginleştirdiğini de ifade etti.

Witkoff, aynı röportajda, devrik İran Şahı’nın oğlu Rıza Pehlevi ile görüştüğünü de doğruladı.

Witkoff, “Başkanın talimatıyla onunla görüştüm” ifadesini kullanırken, görüşmenin içeriğine ilişkin ayrıntı vermedi.

Geçen hafta Pehlevi, Başkan Donald Trump’a İran’a yönelik askeri müdahale çağrısını yinelemiş ve ülkede bir ‘geçiş sürecine’ liderlik etmeye hazır olduğunu açıklamıştı.

Witkoff’un açıklamaları, Trump’ın İran’a yönelik askeri saldırı tehdidinde bulunduğu ve bölgedeki askeri konuşlanmayı artırdığı bir dönemde geldi. Trump, aynı zamanda Tahran ile nükleer program konusunda bir anlaşmaya varma isteğini de dile getirdi.

İran’ın nükleer programı, Tahran ile Batılı ülkeler arasında yıllardır süren anlaşmazlığın merkezinde yer alıyor. Batılı ülkeler, İran’ın nükleer silah edinme ihtimalinden endişe duyuyor.


İran, AB üyesi ülkelerin silahlı kuvvetlerini “terör örgütü” olarak sınıflandırdı

İran'ın güneyinde yapılan tatbikat sırasında DMO üyeleri (Wana - Reuters)
İran'ın güneyinde yapılan tatbikat sırasında DMO üyeleri (Wana - Reuters)
TT

İran, AB üyesi ülkelerin silahlı kuvvetlerini “terör örgütü” olarak sınıflandırdı

İran'ın güneyinde yapılan tatbikat sırasında DMO üyeleri (Wana - Reuters)
İran'ın güneyinde yapılan tatbikat sırasında DMO üyeleri (Wana - Reuters)

İran, Avrupa Birliği (AB) üyesi tüm ülkelerin deniz ve hava kuvvetlerini terör örgütü olarak tanımladı.

İran Dışişleri Bakanlığı tarafından dün yapılan açıklamada, Tahran'ın İran Devrim Muhafızları Ordusu’nu (DMO) terör örgütü olarak sınıflandıran AB'nin ‘yasadışı ve haksız’ olarak nitelendirdiği karara yanıt olarak harekete geçeceği belirtildi.

AB'nin 19 Şubat'ta aldığı karara yanıt olarak yayınlanan açıklamada, “Avrupa hükümetleri, İran silahlı kuvvetlerinin resmi bir kolu olan Devrim Muhafızlarını terör örgütü olarak tanımladığından, İran da karşılıklılık ilkesine dayalı önlemler alacaktır” denildi.

Alman Haber Ajansı DPA’nın aktardığına göre Tahran’ın kararı 2019 yılında çıkarılan ‘ABD’nin DMO’yu Terör Örgütü Olarak Tanımlamasına Karşı Misilleme Tedbirleri Yasası'nın 7’nci maddesine dayanıyor. İran Dışişleri Bakanlığı, “ABD’nin bu konudaki kararını herhangi bir şekilde destekleyen veya buna uyan tüm ülkeler, İran tarafından benzer tedbirlere tabi tutulacaktır” açıklamasında bulundu.

Açıklama şöyle devam etti:

“Bu yasa ve 4’üncü madde dahil olmak üzere hükümleri uyarınca İran, AB üyesi tüm ülkelerin deniz ve hava kuvvetlerini bu yasanın hükümlerine tabi kabul etmekte ve bunları terörist örgütler olarak sınıflandırıp ilan etmektedir.”

Bakanlık, bu önlemin İran'ın iç hukuku çerçevesinde, Avrupa hükümetlerinin uluslararası hukuk ilkelerini açıkça ihlal etmesine yanıt olarak alındığını vurgulayarak açıklamasını sonlandırdı.