Ankara, Washington ile Tahran arasında “dolaylı kanal” arayışında

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, İstanbul’da Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın da katılımıyla İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’yi kabulü (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, İstanbul’da Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın da katılımıyla İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’yi kabulü (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
TT

Ankara, Washington ile Tahran arasında “dolaylı kanal” arayışında

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, İstanbul’da Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın da katılımıyla İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’yi kabulü (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, İstanbul’da Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın da katılımıyla İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’yi kabulü (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)

Türk kaynaklar, Ankara’nın bölgede yeni bir savaşın önlenmesi ve iki ülke arasında yeni müzakere turlarının canlandırılması amacıyla İran ile ABD arasında bir iletişim kanalı oluşturmayı hedeflediğini bildirdi.

Kaynaklar, bugün (Cumartesi) Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamada, Türkiye’nin dolaylı kanal oluşturma seçeneklerini öncelikleri arasına aldığını, olası müzakere süreçlerine ev sahipliği yapmaya hazırlandığını ve önümüzdeki dönemde diplomatik çözümlere odaklandığını daha net biçimde ortaya koymayı planladığını söyledi. Bu yaklaşımın, bölgede askerî tırmanma riskinin arttığı bir dönemde benimsendiği vurgulandı.

Kaynaklara göre Türkiye’nin hâlihazırda yürüttüğü diplomatik girişimler İran dosyasında en uygun seçenek olarak görülüyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın attığı adımların, İran ve ABD’yi müzakere masasında buluşturma yönünde olduğu ifade edildi.

dervg
Hakan Fidan ile Abbas Arakçi’nin İstanbul’da düzenlenen ortak basın toplantısı sırasında (AFP)

Son saatlerde İran ve Türk medyasında arabuluculuğun mahiyetine ilişkin farklı senaryolar dile getirilse de, kaynaklar Washington ile Tahran arasında sunulan Türk önerisinin ayrıntılarına girmekten kaçındı. Türkiye’nin iki tarafı yakınlaştırma çabalarının, “hiçbir tarafın yeni bir savaş istemediği bir bölgede en iyi ve ilk seçenek” olduğu kaydedildi.

Arabuluculuk ve diğer kanallar

Kaynaklar, arabuluculuğun ABD’nin İran’a yeni bir saldırı düzenleme seçeneğinin önüne geçmeyi amaçlayan “diğer kanallarla” birlikte yürüyeceğini belirtti. Bu kanallar arasında Suudi Arabistan ile ABD arasındaki temaslar, İran ile Rusya arasındaki görüşmeler ile Mısır’ın Suudi Arabistan, Türkiye ve bölgedeki diğer ülkelerle yürüttüğü çabalar yer alıyor.

ABD ve İran’ın Türk arabuluculuğuna olumlu yaklaştığı, Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın yoğun temasları ile bunun ortaya çıktığı ifade edildi. Bu çerçevede, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin cuma günü İstanbul’u ziyaret ederek mevkidaşı Fidan’la görüşmesi ve her iki bakanın Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından kabul edilmesi hatırlatıldı.

dthy
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi (Reuters)

 Türk arabuluculuğuna olumlu baktığını belirterek, Türkiye’nin İran nükleer dosyasına ilişkin geçmiş müzakere süreçlerindeki rolünü ve önceki tutumlarını değinen Arakçi, “Türkiye’nin İran konusunda her zaman çok iyi tutumları ve son derece yapıcı görüşleri oldu. Özellikle geçen haziranda İran ile İsrail arasında yaşanan 12 günlük savaş sırasında Türkiye’nin yapıcı yaklaşımını gördük” dedi.

Arakçi, İstanbul’daki temaslarının ardından Türk medyasına yaptığı açıklamada, Erdoğan’ın diplomasi yoluyla bölge için eş zamanlı kazanımlar elde edilebileceğini vurguladığını aktardı. Türkiye’nin bölgesel bir çözüm için çalıştığını belirten Arakçi, bu çabalara olumlu baktıklarını ve başarı umduklarını, kendisinin de bölge ülkeleriyle bu konuda görüşmeler yürüttüğünü söyledi.

Müzakereye eğilim

Ülkesinin ABD ile nükleer dosya ve diğer konularda dolaylı ve ön koşulsuz müzakerelere açık olduğunu yineleyen Arakçi, Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan arasında üçlü bir görüşme olasılığını ise dışladı.

Türk medyasında, Arakçi’nin İstanbul ziyaretinden önce Erdoğan’ın Trump’a, Pezeşkiyan’la birlikte çevrim içi üçlü bir görüşme önerdiği ve Trump’ın buna olumlu yaklaştığı iddiaları yer almıştı. Ancak Arakçi, “Buna hâlâ çok uzağız… ABD ile gerçekten ciddi ve göstermelik olmayan müzakereler yürütmek istiyorsak, bunun için sağlam bir başlangıç zeminine ihtiyaç var” dedi.

frg
ABD Başkanı Donald Trump (AP)

Fidan ile İstanbul’daki görüşmesinin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuşan Arakçi, İran’ın müzakerelere her zaman açık olduğunu, ancak “askerî tehdit” veya “ön koşullar” altında müzakere etmeyeceğini vurguladı. ABD ile doğrudan müzakereler için şu aşamada bir zemin görmediğini belirtti.

İran’ın herhangi bir saldırıya karşılık vermeye hazır olduğunu söyleyen Arakçi, ABD’nin bir yandan askerî saldırıdan, diğer yandan müzakerelerden söz ettiğini, geçen hazirandaki saldırının sonuçlarından ders çıkarmadığını savundu. Bu kez verilecek yanıtın “çok sert ve güçlü” olacağını kaydetti.

Olası bir saldırının yalnızca iki taraf arasında kalmayacağını, bölgeye yayılacağını belirten Arakçi, bunun kimsenin istemediği bir senaryo olduğunu vurguladı.

ABD Başkanı Donald Trump ise İran’a yönelik askerî saldırı tehditlerini artırırken, Orta Doğu’daki askerî varlığını güçlendirdi ve “Abraham Lincoln” uçak gemisini bölgeye gönderdi. Trump, cuma günü yaptığı açıklamada, “İran’ın saldırıdan kaçınmak için bir anlaşma yapmak istediğini söyleyebilirim” dedi. İran’a süre tanıyıp tanımadığı sorusuna ise, “Evet, verdim. Bu süreyi yalnızca Tahran biliyor. Umarım anlaşmaya varılır; olursa daha iyi olur, olmazsa ne olacağını görürüz” yanıtını verdi.

ABD’nin hedefi

Türk strateji uzmanı İbrahim Kılıç, televizyon açıklamasında ABD’nin birincil hedefinin İran’daki rejimi devirmek olmadığını söyledi. İran ile Venezuela modelleri arasında fark bulunduğunu belirten Kılıç, ABD’nin başlıca taleplerinin uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin durdurulması, zenginleştirilmiş uranyumun teslimi ve İran’ın vekilleri aracılığıyla bölgeyi istikrarsızlaştırma çabalarından vazgeçmesi olduğunu ifade etti.

brftgrft
Hakan Fidan ile Abbas Arakçi’nin İstanbul’da düzenlenen ortak basın toplantısı sırasında (AFP)

Bu taleplerin amacının İran’ın İsrail için oluşturduğu tehdidi ortadan kaldırmak olduğunu belirten Kılıç, ABD’nin geçen haziranda üç İran nükleer tesisini vurmasını ve yıllardır uyguladığı yaptırımları bu çerçevede değerlendirmek gerektiğini söyledi. Kılıç’a göre Washington’un istediği “itaatkâr bir hükümet”, ancak İran’ın ikili devlet yapısı (dini otorite ve yürütme) nedeniyle bunun kolay olmadığına dikkat çekti.

Türkiye Ulusal İstihbarat Akademisi Başkan Yardımcısı Hakkı Uygur da ABD’nin İran’a yönelik planlarının belirsizliğine işaret ederek, İran’ın herhangi bir saldırıyı “topyekûn savaş ilanı” sayacağını açıklamasının durumu daha da karmaşık hale getirdiğini söyledi. Kısa vadede rejim değişikliğinin olası görünmediğini belirten Uygur, yoğun hava saldırılarıyla önce “özgürleştirilmiş bölgeler” oluşabileceğini, zamanla bunun rejim değişikliğine evrilebileceğini dile getirdi.

Geniş etki alanı

İran Araştırmaları Merkezi Başkanı Serhan Afacan, olası bir ABD saldırısından en çok İran’ın zarar göreceği konusunda görüş birliğine vardı. Afacan, Türkiye’nin rolü nedeniyle doğrudan hedef olabileceğine dair yorumlar yapıldığını, ancak bunun abartılmaması gerektiğini söyledi.

İki isim, Türkiye açısından en büyük risklerin güvenlik ve göç olduğunu, Irak’ta sınırlı, Suriye’de ise daha geniş bir etki alanı bulunduğunu vurguladı. Afacan, İran’da binlerce Afgan göçmenin bulunduğunu ve bu grubun Türkiye üzerinden Batı’ya yönelmek istediğinin bilindiğini hatırlattı.

Afacan, Ankara’nın temel kaygısının İran’a yönelik olası bir saldırının Pakistan’dan Türkmenistan’a, Azerbaycan’dan Türkiye’ye ve Körfez ülkelerine uzanan geniş bir coğrafyada istikrarsızlık yaratması olduğunu sözlerine ekledi.



AB, Rusya'ya yönelik yaptırım listesini 145 kişi ve kuruluşu kapsayacak şekilde genişletti: Listede 50 banka da bulunuyor

Avrupa Birliği, uluslararası piyasalarla bağlantılı 213 Rus bankasından 100'den fazlasını yaptırım listesine daha önce dahil etmişti. (Reuters)
Avrupa Birliği, uluslararası piyasalarla bağlantılı 213 Rus bankasından 100'den fazlasını yaptırım listesine daha önce dahil etmişti. (Reuters)
TT

AB, Rusya'ya yönelik yaptırım listesini 145 kişi ve kuruluşu kapsayacak şekilde genişletti: Listede 50 banka da bulunuyor

Avrupa Birliği, uluslararası piyasalarla bağlantılı 213 Rus bankasından 100'den fazlasını yaptırım listesine daha önce dahil etmişti. (Reuters)
Avrupa Birliği, uluslararası piyasalarla bağlantılı 213 Rus bankasından 100'den fazlasını yaptırım listesine daha önce dahil etmişti. (Reuters)

Avrupa Birliği (AB), Rusya'ya yönelik yaptırım listesine 145 kişi ve kuruluşu daha ekledi. Yeni yaptırım listesinde Rusya'nın önde gelen iş insanları, propaganda faaliyetlerinde bulunan kişiler ve Rusya yanlısı tanınmış bir hacker grubu da yer aldı.

Listeye 50 Rus bankası da dahil edildi. AB, uluslararası piyasalarla bağlantılı 213 Rus bankasından 100'den fazlasını daha önce yaptırım kapsamına almıştı.

Şarku’l Avsat’ın AB Resmî Gazetesi'nde yayımlanan karardan aktardığına göre yaptırım listesine yeni eklenen kişi ve kuruluşlara ilişkin ayrıntılar şöyle:

Önde gelen isimler

Tatyana Kim: Rusya'nın e-ticaret devi Wildberries'in kurucusu ve CEO'su. Yaptırım listesinde Wildberries'in Rusya'nın en büyük vergi mükelleflerinden biri olduğu ve askeri ürünler ile çift kullanımlı malların satışını kolaylaştırarak, Rus ordusuna yönelik bir tedarik ağı işlevi gördüğü belirtildi.

Aleksandr Çatçava: Rus e-ticaret şirketi Ozon'un en büyük hissedarı ve ülkenin önde gelen bilişim şirketlerinden Yandex'in yatırımcılarından biri.

Sergey Vladimiroviç Matviyenko: Rusya Federasyon Konseyi Başkanı'nın oğlu.

Gölge filo

AB'nin yaptırım listesine farklı ülkelerde faaliyet gösteren petrol ticareti ve tanker yönetimi şirketleri de eklendi.

Linglong Trading Group: AB listesine göre Azerbaycanlı iki iş insanıyla bağlantılı bir ağın parçası olan petrol ticaret şirketi. Bu isimler arasında, daha sonra 2 Rivers Group olarak yeniden adlandırılan ve yaptırım kapsamındaki Coral Energy şirketinin kurucusu Tahir Garayev de bulunuyor.

Leadwell: Petrol ticareti yapan şirket ve bağlı şirketler ağı. Bu ağda Spequill, Tongwell ve Rusya kredi piyasasında aktif olarak fon topladığı belirtilen Lead Capital da yer alıyor.

Alt Capital Pte. Limited: Merkezi Singapur'da bulunan şirket, Glider adlı elektronik platform aracılığıyla finansal işlemler için ticaret altyapısı sağlıyor.

 Juron Trading: Hong Kong merkezli petrol ticaret şirketi.


Mike Pence'ten Trump yönetimine yolsuzluk eleştirisi

Trump geçen yıl kripto para alanındaki ticari faaliyetlerinden 1,4 milyar dolardan fazla kazanç elde etti ancak Beyaz Saray, onun başkanlık görevinden kazanç sağladığı iddiasını reddetti (AFP)
Trump geçen yıl kripto para alanındaki ticari faaliyetlerinden 1,4 milyar dolardan fazla kazanç elde etti ancak Beyaz Saray, onun başkanlık görevinden kazanç sağladığı iddiasını reddetti (AFP)
TT

Mike Pence'ten Trump yönetimine yolsuzluk eleştirisi

Trump geçen yıl kripto para alanındaki ticari faaliyetlerinden 1,4 milyar dolardan fazla kazanç elde etti ancak Beyaz Saray, onun başkanlık görevinden kazanç sağladığı iddiasını reddetti (AFP)
Trump geçen yıl kripto para alanındaki ticari faaliyetlerinden 1,4 milyar dolardan fazla kazanç elde etti ancak Beyaz Saray, onun başkanlık görevinden kazanç sağladığı iddiasını reddetti (AFP)

Trump yönetimini çevreleyen "yolsuzluk havasının" Amerikan halkında hoşnutsuzluk yarattığını, bunun Demokratların ara seçimlerdeki ezici zaferinde görüldüğünü söyleyen Mike Pence, Cumhuriyetçi Parti'nin ciddi bir özeleştiri yapması ve "yüksek standartlarını" yeniden tesis etmesi gerektiğini belirtti.

Pazar günü yayımlanan Meet the Press programına konuk olan eski ABD Başkan Yardımcısı, Trump ve ailesinin görev süresi boyunca kendilerini zenginleştirdiği algısının birçok Amerikalıyı rahatsız ettiğini söyledi. Ancak Pence, Trump'ın yasadışı veya etik olmayan bir şey yaptığına dair doğrudan bir suçlamada bulunmadı.

NBC News sunucusu Kristen Welker'a konuşan Pence, "Kabine üyeleri, onların aileleri ve başkanın ailesiyle ilgili haberlerin Amerikan halkını huzursuz ettiğini düşünüyorum" dedi.

Pence sözlerine şöyle devam etti:

Bakın, başkan göreve gelmeden çok önce de başarılı bir iş insanıydı. Kimse onun ya da Trump ailesinin ticari faaliyetlerine devam etmesine karşı çıkmıyor. Ancak kripto paralar aracılığıyla kişisel servetinde 1 milyar dolarlık artış olması, Amerikalılar için son derece şaşırtıcı bir durum.

Pence, Trump'ın geçen yıl kripto para alanındaki ticari faaliyetlerinden 1,4 milyar dolardan fazla kazanç elde etmesine atıfta bulunuyordu. Trump'ın ticari varlıklarını oğulları tarafından yönetilen bir tröste devrettiğini defalarca vurgulayan Beyaz Saray ise, Trump'ın başkanlık görevinden kazanç sağladığı iddiasını reddetti. Yönetim, Trump'ın tıpkı sözkonusu kripto paraları satın alan diğer pek çok kişi gibi sadece başarılı bir yatırımcı olduğunu savundu.

Buna rağmen Pence, bunun gerçek bir sorun olduğunu bildiğini belirtiyor. Zira ülke genelindeki seyahatleri sırasında destekçileri, Trump'ın yardımcısı olduğu 2016 döneminde verilen "yolsuzluğu bitirme" sözünün tutulamadığını kendisine iletiyor.

Pence, "Cumhuriyetçi Parti'nin geleceği açısından, partimizi 50 yıl boyunca onunla özdeşleşmiş muhafazakar ilkelere geri döndürmenin şart olduğuna gerçekten inanıyorum. Ancak kamu görevinde yüksek standartları yeniden tesis etmek de bir o kadar önemli olacak" dedi.

Pence ayrıca Welker'a, mevcut Başkan Yardımcısı JD Vance'in, Cumhuriyetçi Parti'nin ara seçimlerde yaşadığı ağır yenilgiyi İran'daki savaşa bağlamasının "yanlış" olduğunu düşündüğünü söyledi. Vance bu iddiayı sözkonusu hezimetten kısa bir süre sonra dile getirmişti.

Pence, "Bu ara seçimleri savaş yüzünden kaybetmedik. Bence seçmenlerin bizden soğumasının nedenlerinden biri de ordumuzun Destansı Öfke Operasyonu'nda ve geçen yıl İran'a düzenlenen saldırıda ne kadar başarılı karşılık verdiğini gördükten sonra, açıklanamaz nedenlerle 5 haftanın ardından durmamızdı" dedi.

Pence, düşüncesini eski bir özdeyişle pekiştirdi:

Düşmanla barış yapılmaz, yenilen düşmanla barış yapılır.

The Independent, konuyla ilgili yorum almak için Beyaz Saray'la iletişime geçti.

Independent Türkçe


ABD'nin en büyük bankalarından bazılarının müşterileri hesaplarına erişim sorunu yaşıyor

Bank of America müşterileri ATM'lerin önünde (AP)
Bank of America müşterileri ATM'lerin önünde (AP)
TT

ABD'nin en büyük bankalarından bazılarının müşterileri hesaplarına erişim sorunu yaşıyor

Bank of America müşterileri ATM'lerin önünde (AP)
Bank of America müşterileri ATM'lerin önünde (AP)

ABD'nin önde gelen bazı bankalarının müşterileri, pazartesi günü internet bankacılığı üzerinden hesaplarına erişmekte güçlük çektiklerini bildirdi.

DownDetector internet sitesine göre kullanıcılar, kesinti veya teknik sorun yaşanan bankalar arasında Bank of America, Chase, US Bank ve Wells Fargo'yu da gösterdi.

Chase Bank sözcüsü pazartesi günü yaptığı açıklamada, bankanın hizmetlerinde yaşanan sorunun siber saldırıdan değil, teknik bir aksaklıktan kaynaklandığını belirtti.

Sözcü, yazılı açıklamasında, "Teknik bir sorun nedeniyle bazı işlemlerin tamamlanması normalden daha uzun sürüyor. Ancak müşteriler hesaplarına ve paralarına erişmeye devam edebiliyor. Sorunu mümkün olan en kısa sürede çözmek için çalışıyoruz" ifadelerini kullandı.

Söz konusu bildirimler, Microsoft'un hizmetlerinde cuma günü başlayan ve saatlerce süren büyük çaplı kesintinin ardından geldi. Kesinti, Outlook ve Teams'in yanı sıra yapay zekâ destekli asistan Copilot da dahil olmak üzere çeşitli hizmetleri etkilemişti.

Chase Bank'ın bazı müşterilerine ise şu uyarı mesajının gönderildiği belirtildi:

"Bazı hizmetler şu anda kullanılamıyor. Sorunu gidermek için çalışıyoruz. Lütfen daha sonra tekrar deneyin."