Şarku’l Avsat’ın güvenilir kaynaklardan edindiği bilgilere göre, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreter Yardımcısı Ali Bakıri Kani, Iraklı yetkililerden ABD Başkanı Donald Trump’ın Iraklı Kürt lider Mesud Barzani ve Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) lideri Bafel Talabani ile yaptığı telefon görüşmesinin içeriğine dair daha ayrıntılı ve net bilgiler talep etti.
İranlı iki yetkili, ABD’nin Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) cephesini kullanarak İran sınırlarına karşı bir gedik açma ihtimalinden duydukları endişeyi dile getirdi.
Kaynaklar, Tahran’ın Bağdat’taki federal yönetimin yeterli güvenceleri sağlaması ve Iraklı Kürt tarafların İranlı muhalif gruplara herhangi bir kolaylık sağlamasını engellemek için gerekli önlemleri alması gerektiğini vurguladığını aktardı.
Kaynakların aktardığına göre Bakıri Kani, “Trump ile Erbil ve Süleymaniye’deki yetkililer arasında neler konuşulduğunu öğrenmek için yardımınızı istiyoruz” dedi.
Bakıri Kani, Irak Ulusal Güvenlik Danışmanı Kasım el-Araci ile yaptığı telefon görüşmesinde, “Saldırılar yalnızca ABD askeri üsleriyle sınırlı kaldı” ifadesini kullandı. İran’ın ayrıca, Irak ile İran arasında imzalanan güvenlik anlaşmasına dayanarak Bağdat’tan muhalif grupların iki ülke arasındaki sınırı ihlal etmesini engelleyecek önlemler almasını istediğini belirtti.
Irak Ulusal Güvenlik Danışmanlığı tarafından yayımlanan açıklamada ise Araci’nin, Irak hükümetinin İran ile imzalanan güvenlik anlaşmasına tamamen bağlı olduğunu ve Irak topraklarından İran sınırlarına sızmaya ya da terör eylemleri gerçekleştirmeye yönelik hiçbir girişime izin verilmeyeceğini ifade ettiği aktarıldı.
Araci ayrıca, IKBY İçişleri Bakanlığı’nın, Erbil tarafındaki sınır hattında tam kontrolü sağlamak amacıyla peşmerge güçlerinden güvenlik takviyeleri gönderdiğini belirtti. Irak’ın farklı taraflarla diplomatik temaslarını sürdürdüğünü söyleyen Araci, krizi kontrol altına almak, gerilimi düşürmek ve yeniden diyalog sürecine dönmek için çabaların devam ettiğini vurguladı.
Bu temaslar, güvenlik kaynaklarının IKBY’deki Dikle kasabasında İranlı Kürt muhalif grubun karargâhına düzenlenen saldırıyı duyurduğu bir dönemde gerçekleşti. Kaynaklara göre dün bir insansız hava aracıyla (İHA) düzenlenen saldırıda bir silah deposu hedef alındı. Saldırı sonucu iki militan yaralandı.
İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) ise dün yaptığı açıklamada, IKBY’de Tahran karşıtı İranlı Kürt silahlı grupların hedef alındığını duyurdu. Açıklamada, yerel saatle 11.00’de fırlatılan üç füze ile Komala örgütüne ait üs ve karargâhların ‘başarıyla vurulduğu’ belirtildi.
Kürt güvenlik kaynakları ise bir İHA saldırısının Erbil ilinin kuzeydoğusunda Kürdistan Özgür Yaşam Partisi’nin (PJAK) karargâhını hedef aldığını bildirdi. Kaynaklar, “Bugün sabah saatlerinde düzenlenen patlayıcı yüklü İHA saldırısında PJAK karargâhı hedef alındı; iki kişi hayatını kaybetti, bir kişi yaralandı” bilgisini paylaştı. Saldırıda İranlı bir Kürt militanın öldüğü belirtildi.
PJAK Sözcüsü Halil Kani Sanani AFP’ye yaptığı açıklamada, İran yönetimini, PJAK mensubu ailelerin bulunduğu bir kampa üç füze fırlatmakla suçladı. Sanani, saldırıda “kampın bir güvenlik görevlisinin hayatını kaybettiğini ve üç kişinin yaralandığını” söyledi. Söz konusu kampın, IKBY’nin başkenti Erbil’in doğusunda bulunduğu belirtildi. Salı günü de IKBY’de İranlı Kürt savaşçılar ile ailelerinin bulunduğu bir kampın İHA’yla hedef alındığı ve saldırıda bir kişinin yaralandığı bildirildi. Bu bilgiyi, İran Kürdistanı Demokrat Partisi üyesi Muhammed Nazif Kadir paylaştı.
Geçtiğimiz şubat ayı ortasında Irak’ta konuşlu bazı Kürt muhalif gruplar, İran İslam Cumhuriyeti’ni devirmeyi ve kendi kaderini tayin hakkını sağlamayı hedefleyen bir siyasi koalisyon kurduklarını duyurdu.
Aynı bağlamda İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Sözcüsü İbrahim Rızai, ülkede veya sınır bölgelerinde faaliyet gösteren rejim karşıtı gruplara karşı ‘hoşgörü gösterilmemesi gerektiğini’ söyledi. Rızai, bu gruplarla ‘ABD ve İsrail’in askerleriymiş gibi’ muamele edilmesi gerektiğini ifade etti.
Öte yandan Reuters’a konuşan üç kaynak, İranlı silahlı Kürt grupların son günlerde ABD ile İran’ın batısındaki güvenlik güçlerine yönelik olası saldırılar ve bunun nasıl gerçekleştirilebileceği konusunda görüşmeler yaptığını aktardı.
Kaynaklar, IKBY’deki İran-Irak sınır hattında konuşlu gruplardan oluşan İranlı Kürt koalisyonunun, ABD ve İsrail’in İran içindeki hedefleri vurduğu bir dönemde İran ordusunu zayıflatmayı umarak böyle bir saldırı için eğitim yaptığını belirtti.
İki kaynağa göre bu planların amacı, cumartesi günü başlayan ABD-İsrail saldırılarında İran Dini Lideri Ali Hamaney ile çok sayıda üst düzey yetkilinin öldürülmesinin ardından rejim karşıtı İranlıların ayaklanmasının önünü açmak.
Kaynaklar, askeri planlamanın hassasiyeti nedeniyle kimliklerinin açıklanmamasını isteyerek, operasyonun uygulanıp uygulanmayacağı ya da olası zamanlaması konusunda henüz nihai bir karar alınmadığını belirtti. Aynı kaynaklar, söz konusu grupların ABD’den askeri destek talep ettiğini ve Erbil ile Bağdat’taki bazı liderlerin son günlerde Trump yönetimiyle temas halinde olduğunu aktardı.
İki kaynak ayrıca Kürt grupların, ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı’ndan (CIA) silah temini konusunda destek alabilme ihtimalini Washington ile görüştüklerini söyledi.
CNN, CIA’in bu gruplarla temas kurduğu ve olası bir kara operasyonunun gündemde olduğu haberini ilk duyuran medya kuruluşu oldu. Axios internet sitesi ise Trump’ın bu hafta IKBY’deki iki önde gelen liderle telefon görüşmesi yaptığını yazdı.
Ancak CIA’in söz konusu operasyonun planlanmasına ne ölçüde dahil olduğu, silah teminine yardım edip etmediği ya da Kürt gruplarla birlikte İran’a ABD askerlerinin gönderilmesine yönelik bir plan bulunup bulunmadığı bağımsız olarak doğrulanamadı.
CIA konuya ilişkin yorum yapmayı reddederken, Beyaz Saray ile ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) da yorum taleplerine yanıt vermedi. IKBY yönetimi de şu ana kadar konuya ilişkin bir açıklama yapmadı.
Gözlemcilere göre Irak topraklarından başlatılacak herhangi bir askeri operasyon, ABD’den kapsamlı askeri ve istihbarat desteği gerektirecek. Pentagon ise Erbil’de bulunan iki ABD üssünün, DEAŞ’a karşı savaşan Uluslararası Koalisyon’a destek verdiğini belirtiyor.
IKBY’deki Kürt grupların ABD ile uzun bir iş birliği geçmişi bulunuyor. Ancak bu grupların zaman zaman değişen siyasi yönelimleri ve ittifakları, bazı dönemlerde Washington ile ilişkilerde gerilime yol açtı. ABD, Irak savaşı sırasında ve DEAŞ’a karşı yürütülen mücadelede bu gruplardan bazılarıyla birlikte çalıştı.
Buna rağmen İranlı Kürt grupların İran içinde olası bir çatışmada ne ölçüde başarı sağlayabileceği belirsizliğini koruyor. Bu grupların savaşçılarının askeri deneyim düzeyleri birbirinden farklılık gösteriyor.
CNN’e konuşan bir kaynağa göre plan, silahlı Kürt güçlerinin İran güvenlik güçleriyle karşı karşıya gelmesini ve bunun da şehirlerdeki silahsız İranlıların ayaklanmasını kolaylaştırmasını öngörüyor.
