Türkiye Dışişleri Bakanı: İran'da iç savaş çıkarmaya yönelik girişimler "son derece tehlikeli"

Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan (DPA)
Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan (DPA)
TT

Türkiye Dışişleri Bakanı: İran'da iç savaş çıkarmaya yönelik girişimler "son derece tehlikeli"

Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan (DPA)
Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan (DPA)

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, dün İran'da iç savaş çıkarma girişimlerine karşı uyararak, bunları "son derece tehlikeli" olarak nitelendirdi.

İstanbul'da düzenlediği basın toplantısında Fidan, "Etnik veya dini bölünmeleri kullanarak İran'da iç savaş çıkarmayı amaçlayan tüm senaryolara karşıyız. Bu son derece tehlikeli bir senaryodur. Hem Batılıları hem de Doğuluları bu senaryoya karşı kamuoyu önünde uyarıyoruz" dedi.

ABD'nin İran Kürt gruplarını İran'a karşı bir savaşa katılmaları için eğitmesi ve silahlandırması olasılığı hakkında konuşan bakan, "Bu konuyu ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile yaptığımız telefon görüşmesinde gündeme getirdim. Onlar, böyle bir projeye dahil olmadıklarını ve böyle bir niyetlerinin olmadığını teyit ettiler" ifadelerini kullandı.

Fidan sözlerine şöyle devam etti: “Bölgedeki Kürt kanaat önderlerinin bu tarihi sorumluluğu üstlenme hatasına düşmemelerini umuyoruz.” Irak Kürdistanı liderlerine atıfta bulunarak, “Barzani, Talabani ve diğer önemli oyuncularla sürekli temas halindeyiz. Böyle bir hata düzeltilemez” dedi.

Fidan ayrıca dün İran'ı uyararak, çarşamba günü fırlattığı bir füzenin Türk hava sahasında engellenmesinin ardından “tedbirli olmaya” çağırdı.

Bu konuda şunları söyledi: “İran'daki dostlarımızla görüştük ve onlara bunun başıboş bir füze olması durumunda başka bir konu olduğunu söyledik. Bu münferit bir olay olabilir, ancak tekrar yaşanırsa son derece dikkatli olmanızı tavsiye ederiz. İran'da hiç kimse böyle bir maceraya atılmamalı.”

Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre bir NATO yetkilisi perşembe günü yaptığı açıklamada, geçen çarşamba günü engellenen füzenin gerçekten de Türkiye'yi hedef aldığını vurguladı.



Zelenskiy, Ürdün'deki ABD üslerini korumak için İHA uzmanları gönderdiğini açıkladı

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy (EPA)
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy (EPA)
TT

Zelenskiy, Ürdün'deki ABD üslerini korumak için İHA uzmanları gönderdiğini açıkladı

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy (EPA)
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy (EPA)

Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, Ukrayna'nın Ürdün'deki ABD askeri üslerini korumak için insansız hava araçları (İHA) ve bir İHA uzmanı ekibi gönderdiğini söyledi.

Zelensky, bugün yayınlanan New York Times'a verdiği röportajda, "Amerika Birleşik Devletleri perşembe günü yardım talebinde bulundu ve Ukrayna ekibi ertesi gün yola çıktı" diyerek, yakında Ortadoğu'ya varmalarını beklediğini ifade etti.


Stockholm Enstitüsü: Avrupa, dünyanın en büyük silah ithalatçısı haline geldi

Alman Hava Kuvvetlerine ait bir Eurofighter uçağı, Polonya sınırında devriye görevi yapmak üzere Norvenich Hava Üssü'ndeki piste doğru ilerliyor (DPA)
Alman Hava Kuvvetlerine ait bir Eurofighter uçağı, Polonya sınırında devriye görevi yapmak üzere Norvenich Hava Üssü'ndeki piste doğru ilerliyor (DPA)
TT

Stockholm Enstitüsü: Avrupa, dünyanın en büyük silah ithalatçısı haline geldi

Alman Hava Kuvvetlerine ait bir Eurofighter uçağı, Polonya sınırında devriye görevi yapmak üzere Norvenich Hava Üssü'ndeki piste doğru ilerliyor (DPA)
Alman Hava Kuvvetlerine ait bir Eurofighter uçağı, Polonya sınırında devriye görevi yapmak üzere Norvenich Hava Üssü'ndeki piste doğru ilerliyor (DPA)

Stockholm Uluslararası Barış Araştırma Enstitüsü'nün (SIPRI) bugün açıkladığı verilere göre, Rus tehdidine karşı hükümetlerin harekete geçmesi ve ABD'nin güvenlik taahhütlerine olan güvenin azalmasıyla birlikte Avrupa, son beş yılda dünyanın en büyük silah ithalatçısı haline geldi.

Avrupa'nın silah ithalatı, 2016 ve 2020 yıllarına kıyasla, 2021 ve 2025 yılları arasında üç kattan fazla arttı. Bu artışın nedeni, ülkenin Ukrayna'yı Rus işgalini püskürtmek için gerekli silahlarla donatmak ve yıllarca süren yetersiz yatırımdan sonra cephaneliğini güçlendirme ihtiyacı.

Enstitünün Silah Transferleri Programı Direktörü Matthew George, "Avrupa ülkelerine yönelik silah akışındaki keskin artış, küresel silah transferlerini yaklaşık yüzde 10 oranında artırdı" dedi.

Şarku’l Avsat’ın rapordan aktardığına göre, Avrupa küresel silah ithalatının yüzde 33'ünü oluştururken, bu oran önceki beş yıllık dönemde yüzde 12 idi.

Yerli üretimi artırmalarına rağmen, Avrupa ülkeleri özellikle savaş uçakları ve uzun menzilli hava savunma sistemleri olmak üzere Amerikan silah alımlarını artırmaya devam etti.

Ortadoğu

Ortadoğu ülkelerinin silah ithalatı yüzde 13 azaldı, ancak Suudi Arabistan ve Katar en büyük dört ithalatçı ülke arasında yer aldı. Enstitünün kıdemli araştırmacısı Peter Weizman, bu düşüşün esas olarak önceki dönemde Suudi Arabistan'dan gelen ve henüz dahil edilmemiş büyük siparişleri yansıttığını söyledi.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik son saldırılarından önce bile, bölgedeki ülkeler büyük miktarda yeni alım siparişi vermişti; ancak bu siparişlerin detayları henüz rakamlarla açıklanmadı.

Mevcut çatışmanın, özellikle füze ve hava savunma sistemleri olmak üzere, tedarikin artmasına yol açması muhtemeldir.

Weizman, "Öncelikle kullandıkları ekipmanları yenileriyle değiştirecekler, ancak mevcut duruma kıyasla kendilerini daha iyi korumak için daha fazla ekipman satın almayı da düşünecekler" dedi.

Tedarikçi tarafında ise Amerika Birleşik Devletleri, küresel silah ihracat pazarındaki payını %36'dan %42'ye çıkararak hakimiyetini daha da pekiştirdi. Fransa %9,8'lik küresel ihracat payıyla ikinci sırada yer alırken, Rusya'nın Ukrayna'yı 2022'de işgal etmesinin ardından payı %21'den %6,8'e düştü.

Avrupa'nın toplam ihracattaki payı yüzde 28 olup, bu oran Rusya'nın dört, Çin'in ise beş katıdır.


Mücteba Hameney babasının yerine İran'ın Yüksek Lideri oldu

Tahran'da önceki gece hedef alınan bir petrol deposuna ait videodan (AFP)
Tahran'da önceki gece hedef alınan bir petrol deposuna ait videodan (AFP)
TT

Mücteba Hameney babasının yerine İran'ın Yüksek Lideri oldu

Tahran'da önceki gece hedef alınan bir petrol deposuna ait videodan (AFP)
Tahran'da önceki gece hedef alınan bir petrol deposuna ait videodan (AFP)

Uzun bir bekleyişin ardından, İran Uzmanlar Meclisi dün akşam geç saatlerde, babası Ali Hamaney'in Tahran'daki karargahına düzenlenen İsrail-Amerikan saldırısında öldürülmesinden dokuz gün sonra, Mücteba Hameney'in İran'ın yeni Yüksek Lideri olarak seçildiğini duyurdu. Bu sırada ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail ordusu da onu hedef alacaklarına dair söz verdi.

88 üyeli konsey yaptığı açıklamada, "Olağanüstü oturumda, Uzmanlar Meclisi temsilcilerinin kesin oylarıyla Mücteba Hameney, 1979'da kuruluşundan bu yana İslam Cumhuriyeti'nin üçüncü Yüksek Lideri olarak atandı" ifadelerini kullandı. Dün dokuzuncu gününde çeşitli cephelerde savaşın şiddetlenmesiyle birlikte, Uzmanlar Meclisi içinde Mücteba'nın babasının yerine geçeceği yönünde artan işaretler ortaya çıkmıştı.

Trump, müzakerelerle ilgilenmediğini ve İran'ın etkisiz bir liderlik veya ordu bırakılmadan parçalanması olasılığını da göz ardı etmediğini söyledi. "Bir noktada, 'Teslim oluyoruz' diyecek kimse kalacağını sanmıyorum" diye belirtti. Ayrıca "sürprizler" içeren "yapılandırılmış bir plan"dan da bahsetti.

Bu arada, İsrail ordusu Hamaney'in halefini ve onun seçiminde yer alan herkesi hedef alacağına dair söz verdi.

Uzmanlar Meclisi üyesi Askar Dirbaz daha önce üyelerin çoğunluğunun Mücteba Hameney'i seçme konusunda anlaştığını açıklamıştı. Meclis üyesi Rahim Tavakol ise halefin yakında açıklanacağını belirtmişti. Meclis üyesi Ahmed Alamolhoda da Yüksek Liderin seçiminin zaten yapıldığını ve resmi açıklamanın artık Meclis Genel Sekreterliğinin elinde olduğunu vurgulamıştı.

Yakıt depoları ve petrol depolama tesislerinin vurulmasının ardından Tahran semalarını kalın siyah duman kapladı ve yangının alevleri saatlerce devam etti. Yetkililer, dört depo ve bir petrol ürünleri lojistik merkezinin hedef alındığını ve dört kişinin öldüğünü bildirdi. İsrail ordusu, İran içinde 3 bin 400'den fazla hedefi vurduğunu, bunların arasında İslam Devrim Muhafızları Ordusu'nun uzay ajansının karargahı, mühimmat depoları ve askeri komplekslerin de bulunduğunu açıkladı. Ayrıca İsfahan havaalanındaki F-14 savaş uçaklarını ve hava savunma ve gözetleme sistemlerini hedef aldığını duyurdu.

Devrim Muhafızları (DMO) ise insansız hava aracı operasyonlarını yüzde 20 artırma ve süper ağır stratejik füzelerin kullanımını iki katına çıkarma sözü verdi. DMO, en az 6 ay boyunca yüksek yoğunluklu bir savaş yürütme kabiliyetine sahip olduğunu ifade etti.