Bir ABD’li yetkili ve konuya yakın üç kaynağa göre Trump yönetimi, İran’a karşı yürütülen savaşta olası yeni adımlar kapsamında Ortadoğu’daki operasyonlarını güçlendirmek amacıyla binlerce Amerikan askerinin konuşlandırılmasını değerlendiriyor.
Söz konusu konuşlandırmanın, İran ile savaşın üçüncü haftasına girildiği bir dönemde, Trump’a ABD operasyonlarını genişletme konusunda daha fazla seçenek sunabileceği ifade ediliyor.
Şarku’l Avsat’ın Reuters’tan aktardığına göre bu seçenekler arasında, Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol tankerlerinin güvenli geçişinin sağlanması da yer alıyor. Kaynaklar, bu görevin ağırlıklı olarak hava ve deniz kuvvetleri aracılığıyla yürütüleceğini belirtirken, dört kaynağa göre -bunlar arasında iki ABD’li yetkili de bulunuyor- boğazın güvenliğinin sağlanması için İran kıyılarına Amerikan askerlerinin konuşlandırılması da gerekebilir.
Üç bilgi sahibi kaynak ve üç ABD’li yetkiliye göre, Trump yönetimi ayrıca İran’ın petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90’ının gerçekleştirildiği Harg Adası’na kara birlikleri gönderme seçeneklerini de değerlendiriyor. Yetkililerden biri, İran’ın ada üzerinde füze ve insansız hava araçlarıyla (İHA) etkili olabilme kapasitesine sahip olması nedeniyle böyle bir operasyonun yüksek risk taşıyacağını vurguladı.
ABD’nin 13 Mart’ta adadaki askeri hedeflere saldırılar düzenlediği ve ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın hayati petrol altyapısını hedef alma tehdidinde bulunduğu belirtildi. Uzmanlar, İran ekonomisi açısından kritik öneme sahip olması nedeniyle adanın yok edilmesinden ziyade kontrol altına alınmasının daha olası bir seçenek olduğunu değerlendiriyor.
ABD kara kuvvetlerinin, sınırlı bir görev kapsamında dahi kullanılması, İran’a yönelik operasyona ABD kamuoyundaki düşük destek ve Trump’ın seçim döneminde Ortadoğu’da yeni çatışmalardan kaçınma vaatleri göz önüne alındığında, siyasi riskler barındırıyor.
Konuya yakın bir kaynak, Trump yönetimindeki yetkililerin İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarının güvence altına alınması amacıyla Amerikan askerlerinin konuşlandırılması ihtimalini de görüştüğünü aktardı.
Kaynaklar, İran topraklarında herhangi bir noktaya kara kuvveti gönderilmesinin yakın vadede beklenmediğini ifade ederken, operasyonel planlamaya ilişkin ayrıntı paylaşmaktan kaçındı. Uzmanlara göre, İran’ın uranyum stoklarının güvenliğinin sağlanması görevi, ABD özel kuvvetleri için dahi son derece karmaşık ve riskli.
Şarku’l Avsat’ın Reuters’tan aktardığına göre, Beyaz Saray’dan bir yetkili, “Şu aşamada kara kuvveti gönderilmesine yönelik herhangi bir karar alınmış değil, ancak Başkan Trump tüm seçenekleri masada tutuyor” dedi.
Yetkili, Trump’ın hedefinin ‘İran’ın balistik füze kapasitesinin yok edilmesi, deniz gücünün ortadan kaldırılması, bölgedeki müttefik unsurlarının istikrarsızlık yaratmasının engellenmesi ve İran’ın asla nükleer silaha sahip olmamasının sağlanması’ olduğunu ifade etti.
ABD Savunma Bakanlığı ise konuya ilişkin yorum yapmadı.
Bu değerlendirmeler, ABD ordusunun İran’ın deniz unsurlarına, füze ve İHA stoklarına ve savunma sanayisine yönelik saldırılarını sürdürdüğü bir dönemde gündeme geldi.
ABD’nin 28 Şubat’ta başlayan savaşın ardından bugüne kadar 7 bin 800’den fazla hava saldırısı gerçekleştirdiği ve 120’den fazla İran deniz unsuruna zarar verdiği veya bunları imha ettiği bildirildi. Bu bilgiler, Ortadoğu’da yaklaşık 50 bin ABD askerinden sorumlu olan ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından dün yapılan açıklamada yer aldı.
ABD kuvvetlerinin kayıpları
ABD Başkanı Donald Trump, hedeflerinin yalnızca İran’ın askeri kapasitesini zayıflatmakla sınırlı olmadığını, aynı zamanda Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçişin sağlanması ve İran’ın nükleer silah geliştirmesinin engellenmesini de kapsayabileceğini belirtti.
Bu hedeflere ulaşmak için kara kuvvetlerinin devreye sokulmasının Trump’ın elindeki seçenekleri genişletebileceği, ancak bunun ciddi riskler barındırdığı ifade ediliyor. İran topraklarında doğrudan bir çatışmaya girilmemesine rağmen, savaşta şu ana kadar 13 ABD askerinin hayatını kaybettiği ve yaklaşık 200 askerin yaralandığı bildirildi. ABD ordusu, yaralanmaların büyük çoğunluğunun hafif olduğunu açıkladı.
Trump, geçmişte ABD’nin dış çatışmalara dahil olmasını eleştirmiş ve ülkeyi yeni savaşlardan uzak tutma sözü vermişti. Ancak son dönemde İran’a kara birlikleri gönderilmesi ihtimalini tamamen dışlamaktan kaçındı.
Beyaz Saray’dan üst düzey bir yetkili, Trump’ın İran’ın nükleer materyallerini kontrol altına almak için birden fazla seçeneğe sahip olduğunu, ancak henüz nasıl ilerleyeceğine karar vermediğini söyledi. Yetkili, “Bunu kontrol altına almanın kesinlikle yolları var, ancak henüz bir karar verilmiş değil” dedi.
ABD Ulusal İstihbarat Direktörü Tulsi Gabbard dün yasa yapıcılara sunduğu yazılı ifadede, İran’ın nükleer zenginleştirme programının haziran ayında düzenlenen hava saldırıları sonucu yok edildiğini ve yer altındaki tesislerin girişlerinin kapatılarak betonla doldurulduğunu belirtti.
Kaynaklar, ABD’nin askeri takviyelerine ilişkin değerlendirmelerin, gelecek hafta Ortadoğu’ya ulaşması beklenen ve 2 binden fazla deniz piyadesi taşıyan amfibi hazır görev grubunun ötesine geçtiğini ifade etti.
Kaynaklardan biri, ABD ordusunun, gemide çıkan yangının ardından USS Gerald R. Ford uçak gemisini bakım için Yunanistan’a gönderme kararı nedeniyle önemli sayıda kuvvet kaybı yaşadığını belirtti.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin sağlanması konusundaki tutumunun ise değişkenlik gösterdiği ifade ediliyor.
Başlangıçta ABD donanmasının ticari gemilere eşlik edebileceğini söyleyen Trump’ın, daha sonra bu kritik su yolunun açık tutulması için diğer ülkeleri de sürece dahil olmaya çağırdığı, ancak müttefiklerin isteksiz kalması üzerine dün bu sorumluluğu tamamen bırakmayı gündemine aldığı aktarıldı.
Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, “İran’daki terörist devlet yapısından geriye kalanları ortadan kaldırırsak ve bu boğazı kullanan ülkelerin sorumluluğu üstlenmesine izin verirsek ne olur diye merak ediyorum” ifadesini kullandı.
