İsrail ya hızlı bir anlaşma ya da uzun bir savaş bekliyor

Tel Aviv, Kalibaf ile önceden yapılan temaslardan haberdardı, ancak savaşın devam etmesini tercih etti

ABD Başkanı Donald Trump, 23 Mart 2026’da Air Force One’a binmeden önce İran’la yapılan görüşmeler hakkında basın mensuplarına açıklamalarda bulundu. (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump, 23 Mart 2026’da Air Force One’a binmeden önce İran’la yapılan görüşmeler hakkında basın mensuplarına açıklamalarda bulundu. (Reuters)
TT

İsrail ya hızlı bir anlaşma ya da uzun bir savaş bekliyor

ABD Başkanı Donald Trump, 23 Mart 2026’da Air Force One’a binmeden önce İran’la yapılan görüşmeler hakkında basın mensuplarına açıklamalarda bulundu. (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump, 23 Mart 2026’da Air Force One’a binmeden önce İran’la yapılan görüşmeler hakkında basın mensuplarına açıklamalarda bulundu. (Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran ile bu hafta içinde olası bir anlaşmaya varılabileceğini duyurduğu açıklamasından dakikalar sonra İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran’a ilişkin “Onlar aşağıda… biz ise yukarıdayız” ifadesini kullandı. Netanyahu, Trump’ın açıklamasına doğrudan değinmezken, bu yanıt İsrail’in söz konusu açıklamaya şaşırmadığını, ancak bundan memnun da olmadığını ortaya koydu. İsrail’in her zamanki gibi Washington’a açık bir şekilde karşı çıkamadığı, buna karşın mevcut planın başarısız olmasını umarak savaşın sürmesini tercih ettiği değerlendirildi.

Trump dün sabah yaptığı açıklamayla dünyayı şaşırtarak, İran ile bir anlaşma için görüşmeler yürüttüğünü ve İran’ın Hürmüz Boğazı’nı 48 saat içinde tamamen açmaması halinde tehdit ettiği enerji tesislerine yönelik saldırıları, verimli görüşmelerin ardından durdurma talimatı verdiğini söyledi.

Trump’ın açıklamasından kısa süre sonra, Netanyahu’nun İsrail parlamentosu Knesset’te istihbarat alt komitesine verdiği brifing öncesinde, Komite Başkanı Boaz Bismuth, Netanyahu’ya “Geçmişte kötü bir anlaşmayı engellemiştiniz, bu kez de aynısını yapın” diye seslendi. Netanyahu ise “İsrail’i daha önce ulaşmadığı seviyelere çıkarıyor, İran’ı ise daha önce görmediği düşük seviyelere indiriyoruz… Biz yukarıdayız, onlar aşağıda” yanıtını verdi.

Netanyahu’nun bu açıklaması sırasında İsrail Başbakanlık Ofisi, Trump’ın sözlerine ilişkin yorum yapmayı reddetti ve İsrail medyasının yönelttiği sorulara yanıt vermedi.

Netanyahu’nun, yanlış anlaşılabilecek ya da Trump’ı rahatsız edebilecek bir değerlendirmeden kaçınmak istediği, Tahran ile yapılması beklenen görüşmelerin sonucunu beklediği belirtildi. Açıklamalardan, Tel Aviv yönetiminin söz konusu müzakerelerden önceden haberdar olduğu anlaşılıyor.

Washington, Kalibaf ile görüşüyor

Bu bağlamda İsrail’in önde gelen gazetelerinden Yedioth Ahronoth, Donald Trump’ın açıklamasının İsrail açısından sürpriz olmadığını yazdı. Gazete, Tel Aviv yönetiminin söz konusu görüşmelerden haberdar olduğunu ve Washington’ın İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ile temas halinde bulunduğunu bildirdi.

Yedioth Ahronoth’a bağlı Ynet internet sitesine konuşan İsrailli bir kaynak, Trump’ın açıklamalarının ardından İsrail’in ültimatomun ertelenmesi kararından haberdar edildiğini belirtti. Kaynak, “ABD ayrıca İsrail’den enerji istasyonları ve altyapı tesislerine yönelik saldırıları durdurmasını istedi. Süreç henüz tamamen sona ermiş değil ancak ültimatom fikri geçici olarak rafa kaldırıldı. Trump’ın geri adım attığı açık; çünkü ültimatomunun durumu daha da karmaşık hale getirdiğini fark etti” ifadelerini kullandı.

vffdevf
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf (Arşiv – İran parlamentosu internet sitesi)

Aynı kaynak, bunun savaşın sona ermesinin yakın olduğu anlamına gelmediğini vurgulayarak, “Trump, her ne kadar kayıplarını sınırlamaya başladığı izlenimi verse de, tamamen geri çekilmiş değil. Arabulucular İran ile Hürmüz Boğazı’nın açılmasına yönelik bir ön anlaşmaya varabilirse, bu durum savaşı sona erdirebilir. Ancak bunun başarılıp başarılamayacağı kesin değil” değerlendirmesinde bulundu.

Arabuluculuk çabaları

Yedioth Ahronoth, Donald Trump’ın açıklamasından saatler önce gazeteye konuşan bir İsrailli yetkilinin sözlerini yeniden yayımladı. Yetkili, Türkiye, Mısır ve Katar’ın perde arkasında, Trump ile İran arasında savaşı sona erdirmeye yönelik bir anlaşma sağlanması için yoğun çaba yürüttüğünü ifade etti.

Yetkili, İsrail’in bir anlaşmaya varılması halinde Trump’ın kararına uymak zorunda kalacağını ve başka bir seçeneğinin bulunmadığını belirtirken, bunun mevcut durumda İsrail’in tercih ettiği bir seçenek olmadığını vurguladı. İsrail’in saldırı odaklı yaklaşımını sürdürmek istediğini kaydeden yetkili, “Ancak nihayetinde Trump’ın vereceği kararı uygulayacağız” dedi.

fvfr
Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi, İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi ile Cenevre’de yaptığı önceki görüşmeler sırasında (Reuters)

Haberde, İsrail’in İran’daki enerji tesisleri ve altyapıya yönelik geniş çaplı bir saldırıyı desteklediği ve bunun karşılığında İran’ın da İsrail altyapısını hedef almasını göze aldığı belirtildi. Bu planın, Trump’ın Hürmüz Boğazı konusunda ilerleme sağlamak amacıyla İran’a ültimatom vermesi ve böylece savaşı sona erdirmeyi hedeflemesiyle bağlantılı olduğu ifade edildi.

Trump’ın açıklamalarından önce İsrail’de hastanelerin, İran’ın elektrik şebekesini hedef alabileceği ihtimaline karşı hazırlık yaptığı bildirildi.

İsrail’in söz konusu girişimin başarı şansını nasıl değerlendireceğinin belirsiz olduğu, buna karşın olası bir başarısızlığa karşı hazırlık yaptığı aktarıldı. İsrailli bir yetkili, Kanal 12 televizyonuna yaptığı açıklamada, “Eğer İran, Trump’ın girişimini bir zayıflık olarak görürse bu kötü olur” değerlendirmesinde bulundu.

Ya anlaşma... ya da aylarca sürecek bir savaş

İsrail, mevcut durumda iki seçenekle karşı karşıya olduğunu ve bunlar arasında bir ara yol bulunmadığını değerlendiriyor: Ya bu hafta içinde, Hürmüz Boğazı’nın açılmasıyla başlayacak kademeli bir anlaşmaya varılacak ve ardından nihai çözüme gidilecek ya da aylarca sürecek uzun bir savaş yaşanacak.

Yedioth Ahronoth’a konuşan bir yetkili, Donald Trump’ın savaşı bu şekilde sona erdirmek istemediğini belirterek, “Dünya, İran’ın Trump’ı geri adım attırdığı yönünde bir algıya kapılabilir. Trump, Hürmüz Boğazı meselesinde İran’ın kendisini geri adım attırdığı izleniminden kaçınmak istiyor. Farklı bir anlatı oluşturmak istiyor, ancak İran bu noktada sorun teşkil ediyor” dedi. Yetkili, kademeli bir uzlaşı ihtimaline de işaret ederek, “İran’ın boğazı açmasına karşılık Trump’ın saldırıları azaltması ve geri çekilmeye başlaması mümkün. Ancak İran’ın böyle bir adım atıp atmayacağı belirsiz” değerlendirmesinde bulundu.

devfe
Tahran’daki İran Savunma Bakanlığı’na bağlı elektronik sanayi merkezine düzenlenen hava saldırılarının ardından ortaya çıkan yıkım (Sosyal medya)

Aynı yetkili, bir uzlaşı sağlanamaması halinde uzun süreli bir tırmanış yaşanacağı uyarısında bulunarak, “Eğer anlaşma olmazsa aylar sürecek bir gerilime gidiyoruz. Trump, sahada bir başarı elde etmeye ve Harg Adası’nı kontrol altına almaya çalışacaktır” ifadelerini kullandı.

Öte yandan, olası bir anlaşmanın başarısız olması halinde uzun sürecek bir savaşa işaret eden bu değerlendirmeler, Kanal 12 televizyonu tarafından pazar günü yayımlanan bir haberle de örtüşüyor. Söz konusu haberde, ABD’nin İran’ı Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmaya zorlamak amacıyla haftalar sürebilecek bir operasyon planladığı belirtildi.

Witkoff ve Arakçi

Şarku’l Avsat’ın Kanal 12 televizyonundan aktardığına göre, Beyaz Saray’daki yetkililer İsrailli muhataplarına, savaşı uzatarak ABD’nin Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmayı hedefleyen planlı operasyonu için zaman tanınacağını iletti. Operasyonun birkaç hafta süreceği öngörülüyor.

Amerikalı yetkililer, İsrail’e stratejisini değiştirmesi gerektiğini ileterek Washington’ın İran’ın Hürmüz Boğazı’nı rehin almasına izin vermeyeceğini vurguladı. Yetkililer, “Bu baskıyı onları içten çökertmek için kullanacağız” ifadesini kullandı. Hürmüz Boğazı, dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği kritik bir geçiş noktası olarak öne çıkıyor.

fvvb
ABD Başkanı Donald Trump ve ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, 7 Mart 2026’da Air Force One uçağında basın mensuplarına açıklamalarda bulundu. (AFP)

Yedioth Ahronoth, görüşmelerin ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasında, üç arabulucu üzerinden yapıldığını doğrularken, Kanal 12 televizyonu, son iki gün içinde ABD ile İran arasındaki mesajların Türkiye, Mısır ve Pakistan tarafından iletildiğini bildirdi.

Kanalın aktardığına göre, bu üç ülkenin dışişleri bakanları Witkoff ve Arakçi ile görüşmeler yaptı.

Öte yandan, ABD ile İran arasında önde gelen arabuluculardan biri olan Umman’ın bu görüşmelere katılıp katılmadığı henüz netleşmedi.

Trump’ın açıklamasından dakikalar sonra Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi bir açıklama yaparak, “İran hakkında ne düşünülürse düşünülsün, bu savaş onların eseri değil… Ancak savaş geniş çaplı ekonomik sorunlara yol açıyor ve devam ederse daha da kötüleşmesinden endişe ediyorum. Umman, Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişi sağlamak için yoğun çaba harcıyor” dedi.

Kanal 12 televizyonuna konuşan yetkililer, sürecin devam ettiğini ve savaşın sona erdirilmesi ile tüm çözülmemiş sorunların ele alınması üzerine görüşmelerin sürdüğünü belirtti.

Ayrıca üst düzey bir İsrailli yetkili, bu hafta ilerleyen günlerde İran ve ABD üst düzey yetkililerinin İslamabad’da bir toplantı yapmak üzere görüşmeler yürüttüğünü açıkladı. Bu gelişme üzerine Netanyahu, dün yapılması planlanan siyasi ve güvenlik konularından sorumlu kabine toplantısını çarşamba gününe erteledi.



Beyaz Saray, Trump'ı neden GTA kahramanı gibi gösterdi?

Beyaz Saray, uzun süredir beklenen video oyununun piyasaya sürülmesinden birkaç saat önce ABD Başkanı Donald Trump'ın GTA tarzı bir montajını paylaşması nedeniyle eleştirilere maruz kaldı (Beyaz Saray)
Beyaz Saray, uzun süredir beklenen video oyununun piyasaya sürülmesinden birkaç saat önce ABD Başkanı Donald Trump'ın GTA tarzı bir montajını paylaşması nedeniyle eleştirilere maruz kaldı (Beyaz Saray)
TT

Beyaz Saray, Trump'ı neden GTA kahramanı gibi gösterdi?

Beyaz Saray, uzun süredir beklenen video oyununun piyasaya sürülmesinden birkaç saat önce ABD Başkanı Donald Trump'ın GTA tarzı bir montajını paylaşması nedeniyle eleştirilere maruz kaldı (Beyaz Saray)
Beyaz Saray, uzun süredir beklenen video oyununun piyasaya sürülmesinden birkaç saat önce ABD Başkanı Donald Trump'ın GTA tarzı bir montajını paylaşması nedeniyle eleştirilere maruz kaldı (Beyaz Saray)

Beyaz Saray, ABD Başkanı Donald Trump'ın Grand Theft Auto (GTA) tarzında hazırlanmış bir montaj videosunu paylaşması nedeniyle eleştiri yağmuruna tutulurken, internet kullanıcıları bu videoyu "utanç verici" ve "biraz bayat" diye niteledi.

30 saniyelik video, son yılların en çok beklenen video oyunlarından GTA VI'nın dünya çapında piyasaya sürülmesinden bir gün önce, çarşamba günü Beyaz Saray'ın resmi X hesabında, "MAGA CITY XLVII'YE HOŞ GELDİNİZ" sözleriyle paylaşıldı.

Video, popüler aksiyon-macera oyunuyla aynı yazı tipinde "Altın çağ" ve "47" yazan bir çizimle başlıyor.

Trump'ın arka plandaki sesi "İki yıldan kısa süre önce Amerikan halkı bize Amerika'yı kurtarma görevi verdi" diyor. 

Ve 19 ayda, verdiğim her bir sözü yerine getirdim.

Ardından 80 yaşındaki başkanın savaş uçaklarının yanında yürüdüğü, başkanlık limuzininde seyahat ettiği ve destekçilerinden oluşan kalabalığa seslendiği görüntülerden oluşan bir montaj başlıyor. Arka planda rock grubu Dire Straits'in Money for Nothing şarkısı çınlıyor.

Video 700 bin kez izlendi ve binin üzerinde yorum aldı. Yorumların birçoğunda parodiye yönelik olumsuz tepkiler öne çıktı.

Bir kullanıcı, "Çok utanç verici" yazarken, bir diğeri de "Bu saçmalık artık tutmuyor" diye ekledi.

Üçüncü bir kişiyse, "Bunlar ciddi insanlar değil ve artık biraz bayatlamaya başladı" yorumunu yaptı.

Trump yönetimi, halkla ilişkilerde popüler kültüre uzun zamandır başvuruyor. Önceki aylarda Tetris tarzı "Build The Wall" (Duvar Ör) oyununu tanıtmıştı. Geçen yıl ise viral bir sosyal medya trendini fırsat bilen yönetim, gözaltına alınmış bir göçmenin Studio Ghibli tarzı bir illüstrasyonunu paylaşmış ve ICE (ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza) ajanlarını Örümcek Adam'a benzeten bir video yayımlamıştı.

Diğer kullanıcılar ise Beyaz Saray'dan seçmenlerin endişelerine odaklanmasını istedi.

Bir kişi, "Biz sadece sağlık hizmeti, uygun fiyatlı gıda, benzin, mazot…… vb. istiyoruz. Ama siz ortaokul seviyesindeki saçma sapan tweet'lerinize devam edin" diye yazdı.

dsfvb
Son yılların en büyük coşkuyla beklenen video oyunlarından Grand Theft Auto VI, perşembe çıktı (Reuters)

"Hayal dünyasında yaşıyor" diye ekleyen bir başka kullanıcı, ABD Başkanı'nın düşük onay oranına dikkat çekti. 

Altın Çağ falan yok ortada.

Bu paylaşım, İran savaşı, hayat pahalılığı ve diğer meseleler nedeniyle seçmenlerin hayal kırıklığı yaşadığı bir ortamda, Demokratların bir dizi Cumhuriyetçi eyalette ezici bir zafer kazanarak Temsilciler Meclisi ve Senato'nun kontrolünü geri aldığı ara seçimlerin hemen ardından geldi.

Başkanın en sevdiği kanal Fox News da bu hafta sonu GTA VI'ya değinerek bunu bir kültür savaşı meselesi olarak sunmuştu.

Fox & Friends programının sunucularından Rachel Campos-Duffy, oyuncuların kendilerini suç dünyasında bulduğu oyuna ayrılan bir kısımda, "Buna biraz itiraz edeceğim" demişti. Campos-Duffy, "Bunun kültürümüz için iyi bir şey olduğunu düşünmüyorum" diye konuşmuştu. Ardından kadın karakterlerden birinin "hayat kadını" olup olmadığını yüksek sesle sorgulamıştı.

Oyun dün (19 Kasım) dünya çapında piyasaya çıktı ve oyuncular kendi yerel saatlerine göre gece yarısından itibaren oyuna erişebildi.

Independent Türkçe


Eric Trump'ın desteklediği askeri robot şirketi neden gündemde?

Eric, Trump Organization'ın Başkan Yardımcısı olarak görev yapıyor (Reuters)
Eric, Trump Organization'ın Başkan Yardımcısı olarak görev yapıyor (Reuters)
TT

Eric Trump'ın desteklediği askeri robot şirketi neden gündemde?

Eric, Trump Organization'ın Başkan Yardımcısı olarak görev yapıyor (Reuters)
Eric, Trump Organization'ın Başkan Yardımcısı olarak görev yapıyor (Reuters)

Güney Koreli Base Group holdingi, ABD Başkanı Donald Trump'ın oğlu Eric Trump'ın desteklediği şirkete 150 milyon dolarlık yatırım planlıyor.

Reuters'ın haberine göre Seul merkezli Base Group, Eric Trump'ın danışmanlığını yaptığı silahlı insansı robot üreten Foundation Future Industries'e yatırım yapmaya hazırlanıyor.

Ajansın incelediği şirket içi e-postalara göre Foundation Future Industries mali sıkıntılar nedeniyle son haftalarda çalışanlarına maaş ödeyemiyor.

Şirketin CEO'su Sankaet Pathak, 8 Kasım'daki e-postasında maaş ödemelerindeki aksaklıkların "zamanlama sorunu" olduğunu savundu. Base Group'un yatırımıyla robotlar için alüminyum, bataryalar için lityum sağlayacak ortak bir girişim kurulacağını da çalışanlarına bildirdi.

CNBC'nin 14 Kasım'daki haberinde, Pathak'ın Kaliforniya'da bir ev satın almak için şirketten 4,6 milyon dolarlık borç aldığı bildirilmişti. CEO ise çalışanlarına gönderdiği e-postada, bu işlemin Ağustos 2025'te onaylandığını ve "mevcut nakit durumuyla hiçbir ilgisi olmadığını" savundu.

Eric Trump, nisanda Fox News'e yaptığı açıklamada ABD'nin insansı robot teknolojisinde Çin'i geride bırakmasını sağlamak için Foundation Future Industries'e dahil olduğunu söylemişti.

Güney Koreli firmanın "can simidi" yatırımı, Base Group'la Trump ailesi arasındaki ticari ilişkileri de derinleştirecek.

Holding, Trump Organization'la en az 2017'den beri işbirliği yapıyor. Base Group'un iştiraklerinden biri, aynı yıl Trump ailesine ait Trump Winery'le şarap ithalatı için anlaşma imzalamıştı. Şirket, bu yıl şubatta Eric Trump'ı ABD-Güney Kore iş ortaklıklarını ele alan bir zirve için Seul'de ağırlamıştı. Ağustosta ise Trump Organization, Base Group ortaklığıyla Güney Kore'de bir golf sahası inşa edeceğini duyurmuştu.

Demokrat Senatörler, Güney Koreli şirkete Trump ailesiyle iş ilişkilerini detaylandırması için ağustosta açık mektup göndermişti. Firmanın 2025'te Trump Organization'a yaptığı 2 milyon dolarlık ödemenin, ABD'nin uyguladığı alüminyum tarifelerinde muafiyet elde etme girişimi olup olmadığı sorulmuştu. Senatörler, böyle bir karşılıklı çıkar ilişkisinin "Trump yönetiminde ciddi bir yolsuzluk örneği oluşturacağı" uyarısında bulunmuştu.

Firma, Reuters'a gönderdiği açıklamada Demokrat Senatörlerin bilgi talebine ilişkin yorum yapmadı. Ancak "insansı robotik alanının uzun vadeli değeri ve büyüme potansiyeli göz önüne alınarak" yatırım değerlendirmesi yapıldığı doğrulandı.

ABD'de 3 Kasım'daki ara seçimlerde hem Temsilciler Meclisi'nde hem de Senato'da çoğunluğu kazanan Demokratlar, Trump ailesinin Güney Koreli iş firmasıyla ilişkilerini daha yakın merceğe alabilir.

Independent Türkçe, CNBC, Reuters


Trump'ın gözü petrol zengini Esequibo'da

Venezuela Dışişleri Bakanlığı'ndaki haritada, Esequibo da ülke sınırları içinde gösterilmişti (AP)
Venezuela Dışişleri Bakanlığı'ndaki haritada, Esequibo da ülke sınırları içinde gösterilmişti (AP)
TT

Trump'ın gözü petrol zengini Esequibo'da

Venezuela Dışişleri Bakanlığı'ndaki haritada, Esequibo da ülke sınırları içinde gösterilmişti (AP)
Venezuela Dışişleri Bakanlığı'ndaki haritada, Esequibo da ülke sınırları içinde gösterilmişti (AP)

Donald Trump yönetimi, Guyana'dan ihtilaflı Esequibo bölgesinin bir kısmını Venezuela'ya vermesini istemiş.

Reuters'ın aktardığına göre sözkonusu talep, eski ABD Dışişleri Bakanlığı Politika Planlama Direktörü Jeremy Lewin'in eylülde Washington'da Guyana Dışişleri Bakanı Robert Persaud'la yaptığı görüşmede gündeme geldi.

Adlarının paylaşılmasını istemeyen kaynaklara göre Lewin, ihtilaflı Esequibo bölgesi hakkında Venezuela ve Guyana arasında arabuluculuk yapmaya hazır olduklarını söyledi.

Geçen ay Dışişleri Bakanlığı'ndaki görevinden ayrılan Lewin, görüşmede Karakas'ın Esequibo bölgesinin bir kısmının yönetimini devralma ihtimalini de gündeme getirmiş.

Lewin, Reuters'a açıklamasında Guyana ve Venezuela arasında süren toprak anlaşmazlığı konusunda her iki ülkeyle "ön görüşme" yaptığını belirtti. Tamamen Beyaz Saray tarafından yönlendirildiğini savunduğu görüşmelerin, Venezuela'nın geçici lideri Delcy Rodriguez'in mayısta Trump'a gönderdiği mektuptaki talepleri üzerine gerçekleştirildiğini ifade etti. Ayrıca temmuzda Karakas'ta Rodriguez'le yaptığı görüşmede de konunun gündeme geldiğini ekledi.  

Lewin'in mayısta Reuters'la paylaştığı mektupta Rodriguez, Esequibo'nun statüsü hakkında Guyana yönetimiyle görüşmelerin kolaylaştırılması için ABD'den arabuluculuk talep etmişti. Ancak ajans mektubun gerçekliğinin bağımsız olarak doğrulanamadığını belirtiyor.

Reuters'ın analizine göre Esequibo meselesiyle ilgili görüşmeler, Trump ve Rodriguez yönetimleri arasındaki işbirliğinin derinleştiğine işaret ediyor. Rodriguez, Amerikan özel harekatçılarının ocak ayında Karakas'a baskın düzenleyip Nicolas Maduro ve eşi Cilia Flores'i kaçırmasının ardından ülkenin başına geçmişti.

Diğer yandan Guyana merkezli haber sitesi News Source Guyana, Georgetown yönetiminin Washington'ın Esequibo'yla ilgili toprak tavizi önerisini "net şekilde reddettiğini" aktarıyor.

Guyana hükümetinden üst düzey yetkililer, itirazın ABD Dışişleri Bakanlığı'na resmi olarak iletildiğini söylüyor. Ayrıca Beyaz Saray'ın Venezuela'yla yaşanan Esequibo ihtilafında Guyana'ya desteğinin değişmediğine dair güvence verdiğini belirtiyorlar.

Esequibo ihtilafı

Venezuela'yla Guyana arasındaki Esequibo anlaşmazlığı, Guyana'nın 1831-1966'da Birleşik Krallık sömürgesi olduğu döneme dayanıyor. Anlaşmazlık, ABD'li enerji devi ExxonMobil'in 2015'te bölge açıklarında büyük petrol rezervleri keşfetmesinin ardından yeniden gündeme gelmişti.

Guyana, 2018'de meseleyi Lahey'deki Uluslararası Adalet Divanı'na (UAD) taşımıştı. Georgetown yönetimi, 1899'da Britanya Guyanası'yla Venezuela arasında yapılan tahkimle belirlenen sınırın yeniden teyit edilmesini istiyor. Karakas ise mahkemenin konuyla ilgili yetkisi olmadığını savunarak bölge üzerindeki tarihsel hak iddiasını sürdürüyor.

Diğer yandan Pentagon'a bağlı ABD Güney Komutanlığı'nın Guyana'da Güvenlik İşbirliği Ofisi bulunuyor. Guyana Savunma Kuvvetleri'yle birlikte çalışan bu birim, ülkenin ordusuna askeri destek ve eğitim sağlıyor. Maduro, 2024'teki açıklamasında Washington'ın bölgede CIA'e ait gizli üsler inşa ettiğini öne sürmüştü. Guyana ise iddiaları reddetmişti.

Venezuela'nın Aralık 2023'te düzenlediği referandumda katılımcıların büyük çoğunluğunun Esequibo'nun ülke topraklarına katılmasına destek verdiği açıklanmıştı. Ancak Karakas'ın paylaştığı rakamların doğruluğu tartışma konusu olmuştu.

Referandumun ardından Venezuela Ulusal Meclisi, Esequibo'yu ülkenin yeni eyaleti ilan eden yasayı Mart 2024'te kabul etmişti. Mayıs 2025'te Venezuela genelindeki seçimlerle birlikte Guayana Esequiba eyaleti için de vali ve milletvekili seçimi düzenlenmişti ancak Karakas'ın bölge üzerinde fiili bir egemenliği yok.

Birleşmiş Milletler'in yargı organı UAD, nihai karar açıklanana kadar Guyana'nın yönettiği tartışmalı bölgeyle ilgili Venezuela'nın seçim yapmaması yönündeki tedbir kararını Mayıs 2025'te duyurmuştu. Mahkemenin ihtilafla ilgili hükmünü 2027 başlarında açıklaması bekleniyor.

Independent Türkçe, Reuters, Modern Diplomacy, News Source Guyana