Emel Şehade
İsrail, 10 günlük ateşkes anlaşmasıyla eş zamanlı olarak Lübnan topraklarında yeni bir gerçeklik dayattı. Sınır çizgisine yakın her kent ve köyde askeri mevziler kurmanın yanı sıra, İsrail ordusunun kapsamlı bir şekilde taramaya devam ettiği Güney Lübnan'daki geniş bir alanda Gazze'de kullanılan “sarı hat” modelini kopyaladı. Plana göre, bu alan içinde hiçbir ev veya köy kalmayacak ve sakinlerinin geri dönmesine izin verilmeyecek.
Bir İsrailli yetkili, ateşkes anlaşmasına rağmen ordunun operasyonlarına devam ettiğini belirterek, anlaşmanın hava kuvvetleri ve topçu birliklerinin Tel Aviv'in güvenliğine tehdit olarak gördüğü herhangi bir hadiseye karşılık verme özgürlüğünü tanıdığını kaydetti.
“Anlaşma sırasında yapılan ateş açma, saldırı amaçlı değil savunma amaçlıdır ve kuzeydeki askerlerin ve sakinlerin güvenliğini korumayı amaçlamaktadır.” İsrail ordusu bu gerekçeyle, Lübnan'daki kontrolünü günlük saldırılar, tarama operasyonları ve “güvenlik bölgesi” olarak adlandırdığı alan içindeki her kentte askeri mevziler kurarak sürdürüyor.
İsrail ordusunun açıklamasına göre ateşkes anlaşmasının hemen ardından sınıra kadar uzanan yeni bir kontrol hattı kurulmaya başlandı. Bu hat, kara operasyonları sırasında ele geçirilen tanksavar füze hattıdır. Gazze Şeridi'ne benzer şekilde, bu hat da “Sarı Hat” olarak adlandırılıyor ve sınıra olan uzaklığı birkaç kilometreden yaklaşık 10 kilometreye kadar değişiyor.
İsrail ordusuna göre, Sarı Hat bölgesinde 55 Lübnan köyü bulunuyor; ancak Savunma Bakanı Yisrael Katz daha önce Tel Aviv'in yaklaşık 80 Lübnan köyünü kapsayan bir alanı kontrol ettiğini belirtmişti.
Böylelikle Bint Cubeyl kenti de dahil olmak üzere Sarı Hat bölgesi içinde kalan Hizbullah unsurları şimdi teslim olmak zorunda. Teslim olmayı reddederlerse, İsrail ordusu yerleri tespit edildiğinde onları öldürmekle tehdit ediyor. İsrail, hedeflerine ulaşmak için tehditleri izleme ve engelleme bahanesiyle Lübnan üzerinde insansız hava aracı (İHA) uçuşlarını da sürdürecek.
Bir İsrailli yetkili, “Lübnan'da saldırmıyoruz, aksine ateşkes anlaşmasına uygun olarak tehditleri engelliyoruz” dedi. Bu arada, Katz dün, kendisinin ve Başbakan Binyamin Netanyahu'nun, orduya ateşkes sırasında askerlerine veya sınırların ve halkın güvenliğine yönelik herhangi bir tehdide karşı tüm güçle saldırma talimatı verdiklerini vurguladı.
Katz ayrıca, tanksavar hattını (esas olarak Sarı Hattı) da içeren plana göre ordunun operasyonlarına devam edeceğini ve ona göre Hizbullah operasyonlarının merkezi haline gelen temas hattına yakın beldeleri yıkacağını açıkladı. “Gümüş Saban” olarak adlandırılan operasyonun amacının, bölgeyi ve köyleri temizleyerek ordunun konuşlanabileceği temiz bir alan haline getirmek olduğunu ifade etti.
Ancak ateşkesin uzatılıp uzatılmayacağı konusunda kesin bir şey söylemeyen İsrail Savunma Bakanı, Lübnan hükümetini tehdit ederek, Hizbullah'ı silahsızlandırma taahhüdünü yerine getirmemesi halinde, İsrail ordusunun Litani Nehri'nin kuzeyinde ve Lübnan genelinde devam eden askeri operasyonlarının devamı olarak bunu yapacağını, İsrail hava kuvvetlerinin operasyon özgürlüğünü koruduğunu vurguladı.
Bu arada bir İsrailli askeri yetkili, “güvenlik kurumunun çatışmaya devam etmeye hazırlandığını ve Hizbullah'ın ordu personelini el yapımı patlayıcılarla dolu bölgelere çekmeye çalışmaya devam edeceğini değerlendirdiğini” vurguladı. Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığı analize göre yetkili, “ordunun mevcut hedefinin, askerlerin tuzaklı bölgelerde yaşayabilecekleri kayıpları en aza indirirken altyapıyı ortaya çıkarmaya devam etmek olduğunu” belirtti.
Güvenlik bölgesinin yükü
İsrailli The Marker gazetesinde yayınlanan bir haber, İsrail'in güvenlik bölgesinde diretmeye devam etmesinin hem askerler için tehlikeleri hem de aşırı maliyetler açısından sonuçları konusunda uyardı.
Habere göre yeni güvenlik bölgesinin kurulması, çok sayıda düzenli ve yedek kuvvetin konuşlandırılmasını gerektiriyor ve ciddi sayıda yedek birliğin seferber edilmesini zorunlu kıldı. Yine habere göre bir güvenlik kaynağı, Güney Lübnan'da bir güvenlik bölgesi olduğu sürece ordunun 80 bin yedek askere ihtiyaç duyacağını tahmininde bulundu. Ordu bölgede ne kadar uzun süre kalırsa, mevzilerin inşası ve güçlendirilmesi ve karmaşık lojistik hazırlıkların yapılması için gereken yatırımlar da o kadar büyük olacak.
Haberde, Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir'in yedek askerlerin üzerindeki ağır yük ve onlara verilen çok sayıda görevle ilgili daha önce yaptığı uyarıların altı çizildi. Zamir'in uyarısının, bu küçük grubun üzerindeki görev yükünden, unsurlarının yorulması ve hükümetin Haredileri zorunlu askerlik hizmetinden muaf tutmasından kaynaklanan öfkeden duyulan korkudan kaynaklandığı açıklandı. Bu durumun askere alım oranında düşüşe yol açacağı belirtildi.
Ancak The Marker, Güney Lübnan'daki yeni güvenlik bölgesinin var olmaya devam etmesinin yol açacağı siyasi ikilemin sadece siyasi ve güvenlik ile ilgili değil, aynı zamanda sosyo-ekonomik olduğunu da belirtiyor. İlave bir güvenlik bölgesi, halihazırda askerlik yapan vatandaşlar için bir yük haline gelebilecek iken, hükümet öncelikle askerlikten kaçanlarla ilgileniyor.
İran ve Lübnan arasında
ABD ve İran arasında bir anlaşmaya varılmasının önündeki engellerin ortasında, yeniden savaş beklentileri artıyor. İsrail Hava Kuvvetleri hazırlıklarını tamamladı ve İran'da vuracağı yeni bir hedef bankası hazırladı. Bu arada İsrail, Lübnan'da operasyonlarına devam ediyor ve kontrolü elinde tutuyor; İran cephesinin yeniden alevlenmesi durumunda Hizbullah'ın İsrail'e yönelik yeni ve yoğun bombardımanına hazırlanıyor.
İsrailliler, hem İran hem de Lübnan cephelerinde savaşın yeniden patlak vermesi durumunda İsrail'in yenilgiye uğramasından duydukları korkuyu da gizlemediler. Emekli General Itzhak Brik de savaşın başlayabileceğini söylüyor.
Şöyle devam ediyor: “Önerilen planın temel sorunu sadece içeriği değil, esas olarak içeriğindeki eksikliktir. Zenginleştirilmiş uranyum sorununu çözmeye ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmaya odaklanmak, hastalığı görmezden gelip semptomlarını tedavi etmek gibidir.”
Brik, Lübnan'daki savaşı sona erdirmenin ve İsrail'e ateşkes dayatmanın iç huzuru sağlamanın bir yolu olduğuna inanıyor. İran'a gelince, “Trump'ın bakış açısından, nakliye yollarının yeniden açılması ekonomik bir başarı ve zaferdir, ancak İsrailliler olarak bizim bakış açımızdan bu, Tahran'a önemli bir pazarlık kozunun teslim edilmesidir” diye değerlendiriyor.
“Trump'ın görev süresi sona erdiğinde, İsrail kendisini yeniden inşa eden, zenginleşen ve ağır bir şekilde silahlanmış İran’a karşı tek başına bulabilir” diye uyarıyor.
Bundan sonra ne olacak?
Bu soruya cevaben, emekli General Itzhak Brik, “Eğer bu senaryo gerçekleşirse, İsrail her cephede kaybedecektir. Caydırıcılığın çökmesini önlemek için Tel Aviv'deki liderlik dört paralel yol üzerinde çalışmalıdır.
Birincisi: Bölgesel ittifaklar; bu kapsamda İran hegemonyasına karşı aynı korkuyu paylaşan ılımlı Arap devletleriyle ilişkiler derinleştirilmelidir. Bu, salt resmi normalleşme anlaşmalarının ötesine geçen ortak bir çıkardır.
İkincisi: İki parti ile ilişkilerin yeniden kurulması; İsrail tek bir başkanın desteğine güvenemez, Trump sonrası dönemde meşruiyetini sağlamak için Demokrat Parti ve Avrupa ile ilişkilerini onarmalıdır.
Üçüncüsü: Bağımsız bir güç oluşturmak; İsrail ordusu, Amerikalılara tam bağımlılığın tehlikeli bir kumar olduğunu kabul ederek, hızlandırılmış bir modernizasyon sürecinden geçmelidir.
Dördüncü yol ise ulusal bütünleşmedir; bunu da Itzhak “dış tehdit, toplumsal çözülmenin derhal durdurulmasını gerektiriyor. Zira bölünmüş bir toplum, İran'ın psikolojik savaşının kolay bir hedefidir” diyerek açıklıyor.
Brik, karar vericilere şu uyarıyı yaparak sözlerini bitiriyor: “Füzeleri ve terörizmi görmezden gelen herhangi bir anlaşma barış değil, sadece bir sonraki savaşı ertelemedir ve bu savaş çok daha kötü koşullar altında gerçekleşecektir.”
