ABD, USS George H.W. Bush uçak gemisinin operasyon sahasına yaklaşmasıyla birlikte Ortadoğu'daki askeri konuşlanmasını artırdı. Bu sırada USS Gerald Ford da bölgeye geri dönerek USS Abraham Lincoln'a katıldı.
ABD, üç uçak gemisini aynı ya da birbirine yakın bir operasyon sahasında konuşlandırırken yaklaşık 5 bin personel ve üç refakatçi muhrip gemisi ekleyen üçüncü bir taarruz grubuyla birlikte bu hamle, İran’a yönelik deniz ablukasının genişletilmesi bağlamında 2003 yılından bu yana bu türden gerçekleştirilen en büyük deniz yığınağı oluyor.
Verilere göre ABD Donanması, Kızıldeniz'den Arabistan Denizi ve Hint Okyanusu'na uzanan kademeli bir deniz kuşatması oluşturmaya çalışıyor. Bu yapı, İran limanlarına giden deniz ulaşım hatlarının kontrolüne olanak tanırken muharebe birliklerini Arap (Basra) Körfezi ve Hürmüz Boğazı'na hızlı hareket edebilecek hazırlık durumunda tutuyor.
USS Gerald Ford’un bölgeye dönüşü
USS Gerald Ford, iki muhriple birlikte Süveyş Kanalı'nı geçerek Kızıldeniz'e girdikten sonra Ortadoğu'ya geri döndü. Gemi, Mart ayında iç bölümlerinden birinde çıkan yangın nedeniyle daha önce operasyonlarına ara vermişti. Hasar onarıldıktan sonra konuşlanmasını sürdüren USS Gerald Ford, ABD Merkez Komutanlığı'nın operasyon sahasına katıldı.
USS Gerald Ford, Kuzey Arabistan Denizi'nde görev yapan Abraham Lincoln'a katıldı. Bu durum, eş zamanlı hava ve deniz operasyonları icra edebilen iki uçak gemisinin varlığı anlamına geliyor. Bu operasyonlar arasında muharebe uçuşları, keşif ve lojistik destek ile deniz ablukası operasyonları yer alıyor.
USS Abraham Lincoln ve Arap (Basra) Denizi ablukası
USS Abraham Lincoln, Kuzey Arabistan Denizi'ndeki görevini sürdürüyor ve hava operasyonları ile deniz gözetiminde kilit bir rol üstleniyor. Gemi, refakatçi gemiler ve hava-füze savunma sistemlerini bünyesinde barındıran bir vurucu grup içinde faaliyet gösteriyor. Bu yapı gemiye; deniz koruma, gemi refakati ile müdahale ve denetleme operasyonlarına destek sağlama gibi çok sayıda görevi yerine getirebilme kapasitesi kazandırıyor.
USS George H.W. Bush operasyon sahasına yaklaşıyor
USS George H.W. Bush, Bab’ul Mendeb Boğazı’ndan geçmek yerine Ümit Burnu'nun güneyinden dolaşan güney güzergahı üzerinden Ortadoğu’ya doğru ilerliyor. Financial Times'ın haberine göre geminin önümüzdeki günlerde Arap Denizi'ne ulaşması bekleniyor. Geminin ulaşmasıyla birlikte bölgedeki ve bölge yakınlarındaki Amerikan uçak gemisi taarruz grubu sayısını üçe çıkaracak.
USS George H.W. Bush'a üç muhrip gemi eşlik ediyor. Bu durum grubun koruma, saldırı ve hava savunma kapasitelerini güçlendiriyor. Bu konuşlanma, Kızıldeniz, Arabistan Denizi ve Hint Okyanusu'nun iç içe geçen bir şekilde örtülmesine olanak tanırken operasyonların gerektirmesi halinde Arap Körfezi'ne hızlı yeniden konuşlanma kapasitesi de sağlıyor.
Geminin bölgeye varışıyla üçüncü taarruz grubu çerçevesinde yaklaşık 5 bin personel daha eklenecek. Böylece ABD'nin bölgedeki deniz yığınağı 2003 yılındaki Irak Savaşı'ndan bu yana en yüksek düzeyine ulaşacak.
Uçak takip sitesi FlightRadar24 verilerine göre Komor Adaları yakınlarında bir V-22 Osprey tiltrotor platformu uçuşu gerçekleşti. Bu durum USS George H.W. Bush'un operasyon sahası yakınlarında olduğunun ya da yaklaştığının bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Bu uçaklar, kara üsleri ile denizde seyreden uçak gemileri arasında personel, posta, yük ve yedek parça taşımak için kullanılıyor.
V-22 Osprey tiltrotor platformunun sivil takip sistemlerinde görünmesi, deniz taarruz gruplarının konumlarına ilişkin dolaylı bir gösterge niteliği taşıyor. Çünkü askeri gemiler genellikle elektronik iz azaltma prosedürlerine uyarak konumlarını doğrudan yayınlamıyor.
Amfibi kuvvetler ve kapsamlı deniz konuşlanması
ABD, uçak gemilerinin yanı sıra bölgeye büyük çaplı deniz çıkarma kuvvetleri sevk etti. Aralarında 31. Keşif Birliği'nden 2 bin 200 personelin de bulunduğu yaklaşık 3 bin 500 denizci ve deniz piyadesi, USS Tripoli amfibi hücum gemisi ve USS New Orleans'a bindi. Bu iki gemiye daha sonra USS Rushmore çıkarma gemisi de katıldı.
Aralarında 11. Keşif Birliği personelinin de yer aldığı yaklaşık 4 bin 500 denizci ve deniz piyadesinden oluşan ikinci bir amfibi grup ise USS Boxer ve iki refakatçi gemiden meydana gelen Boxer Taaruz Grubu bünyesinde hareket ediyor. Pearl Harbor'dan 1 Nisan'da ayrılan bu grubun ayın sonlarında bölgeye ulaşması bekleniyor.
Deniz piyadeleri, USS Tripoli'den hareket ederek helikopterlerle İran bandıralı kargo gemisi Touska’yı Arap Denizi'nde ele geçirdi. Böylece ABD, İran limanlarına yönelik deniz ablukasının başlamasından bu yana ilk kez bir gemiyi alıkoydu.
Tüm bu güç, helikopterler, çıkarma botları ve amfibi gemiler, gemilere çıkarma ya da denizden çıkarma yapma operasyonları icra edebilme imkanı sunuyor. Bu durum deniz ablukasının etkinliğini ve deniz ulaşım hatları üzerindeki denetim kapasitesini pekiştiriyor.
Kara kuvvetleri ve müdahale hazırlığı
ABD Savaş Bakanlığı (Pentagon), C-17 ve C-130 askeri nakliye uçaklarıyla hızlı konuşlanma kapasitesine sahip bir paraşüt birliği olan 82. Hava İndirme Tümeni'nden 3 bine yakın askerin bölgeye sevk edilmesi talimatı verdi. Bunun yanı sıra kara ele geçirme ve tutma operasyonlarında eğitimli yaklaşık 10 bin asker de bölgeye konuşlandırıldı.
Bu kuvvetler, saatler içinde hava indirme operasyonları icra edebilme kapasitesine sahip olup operasyon bölgelerine personel, araç ve topçu silahları indirebiliyor. Bu birlikler amfibi kuvvetlerle eş zamanlı faaliyet göstererek sahada çok sayıda konuşlanma seçeneği sunuyor.
USS Abraham Lincoln uçak gemisi, Arap Denizi'nde seyir halinde, 25 Şubat 2026 (Reuters)
Entegre bir deniz ablukası ağı
ABD muhripler, çıkarma gemileri, keşif platformları, P-8 Poseidon deniz devriye uçakları ve KC-135 yakıt ikmali uçaklarından oluşan bir konuşlanma gerçekleştirdi.
Bu konuşlanma, gemilerin gözetlenmesi ve durdurulması, deniz ulaşım hatlarının güvence altına alınması ve deniz uygulama operasyonlarının icrasında kilit bir rol üstleniyor.
Konuşlanma, Hürmüz Boğazı, Umman Körfezi ve Arap Denizi başta olmak üzere ana deniz geçitlerini kapsıyor. Bu sayede İran'la bağlantılı deniz trafiğine giren ve çıkan gemilerin takip edilmesi de mümkün hale geliyor.
Üç uçak gemisinin ya da buna yakın bir sayının varlığı ABD'ye hava uçuşlarının, deniz sseyrüsefer koruma görevlerinin ve uzun menzilli keşfin dağıtımında büyük bir kapasite sunuyor. Uçak gemileri, denetleme ve durdurma operasyonları için sürekli bir örtü sağlarken denizde konuşlu kuvvetlerin lojistik ve muharebe kapasitelerini de destekliyor.
Ablukanın sürmesiyle birlikte bu gemiler, yeni bir saldırı kampanyası ilan etmeye gerek kalmaksızın İran üzerinde kesintisiz baskı uygulamanın platformlarına dönüşüyor. Bu konuşlanma aynı zamanda siyasi girişimlerin başarısız olması ve Washington'ın operasyonları yeniden genişletmek zorunda kalması halinde hazırlıklı olma durumunun korunmasına da imkân tanıyor.
Kesintisiz operasyonel hazırlık
Botlar, helikopterler ve V-22 Osprey'ler kullanan deniz keşif birlikleri gemiden karaya hızlı çıkarma gerçekleştirme ve yakıt ile ikmal maddelerini doğrudan denizden transfer etme kapasitesi sunuyor. Bu kapasiteler, yakın seyreden gemilerden lojistik destek alınarak operasyonların uzun süreler boyunca kesintisiz yürütülmesine imkân tanıyor.
Buna karşın 82. Hava İndirme Tümeni kuvvetleri, hava yoluyla ya da ek destek hatları aracılığıyla yeniden ikmal yapılmadan önce yalnızca bir ila iki günlük ikmal malzemesiyle hızlı indirilmeye dayanıyor.
Bu askeri oluşumlar deniz ablukası, durdurma operasyonları, çıkarma ve hızlı müdahaleyi kapsayan eş zamanlı deniz, hava ve kara operasyonları icra etme kapasitesi sağlıyor. Üç uçak gemisi, iki amfibi grup ve hava indirme kuvvetlerinin bir araya gelmesiyle İran'ı çevreleyen tüm deniz operasyon sahasını kapsayan çok boyutlu bir askeri konuşlanma tamamlanmış oluyor. Bu yapı, farklı operasyonel görevlerin icrasına yönelik sürekli bir hazırlık durumunu da beraberinde getiriyor.
Bu yığınak, Destansı Öfke Operasyonu kapsamında gerçekleşiyor. Operasyonda ABD kuvvetleri arasında 271 kara gücü, 64 deniz gücü, 19 deniz piyadeleri ve 46 hava kuvvetleri personeli olmak üzere toplam 400 yaralı bulunuyor. Savaşın ilk aşamalarında ise 13 asker hayatını kaybetti.
Bu rakamlar, geniş çaplı askeri konuşlanmanın sürmesi bağlamında operasyonların kapsamını ve kara, deniz ile hava kollarının çeşitliliğini gözler önüne seriyor.
İran’ın halen sahip olduğu askeri yetenekler
Öte yandan CBS News'in aktardığı ABD’li yetkililerden sızdırılan bilgiler, İran'ın askeri kapasitesinin ABD yönetiminin açıkladığından çok daha büyük olduğuna işaret ediyor. Bu değerlendirmelere göre, ateşkes başladığında balistik füze stoğunun ve fırlatma platformlarının yaklaşık yarısı sağlam kalmıştı. İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) deniz kolunun ise hızlı saldırı botları dahil yaklaşık yüzde 60'ı hâlâ ayaktaydı.
Binlerce hedefi vuran yoğun hava kampanyasına karşın İran hava kuvvetlerinin yaklaşık üçte ikisinin halen operasyonel olduğu değerlendiriliyor. Bu durum, ABD konuşlanmasının askeri bir boşlukla değil, deniz trafiğini sekteye uğratma ve abluka maliyetini artırma kapasitesini korumaya devam eden bir rakiple yüzleştiği anlamına geliyor.
