İran devlet televizyonunun haberine göre, İran Meclis Başkanı ve baş müzakereci Muhammed Bakır Kalibaf, bugün Tahran’da Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir ile yaptığı görüşmede, İran’ın “ulusunun ve ülkesinin haklarından asla taviz vermeyeceğini” söyledi.
Kalibaf, İran silahlı kuvvetlerinin ateşkes sürecinde yeniden kapasite inşa ettiğini belirterek, ABD’nin “akılsızca savaşı yeniden başlatması halinde sonuçların çok daha yıkıcı olacağı” uyarısında bulundu.
İran daha önce ABD’yi, savaşı sona erdirmeyi amaçlayan müzakereleri “aşırı taleplerle” sekteye uğratmakla suçlamıştı. Bu süreçte ABD Başkanı Donald Trump’ın programında yaptığı değişiklikler, çatışmaların yeniden başlayabileceği yönündeki spekülasyonları artırdı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres ile yaptığı görüşmede, ABD’nin “çelişkili tutumları ve aşırı taleplerinin” müzakere sürecini engellediğini söyledi. İran ajansları Tesnim ve Fars’a göre Arakçi, söz konusu durumun “Pakistan’ın arabuluculuğunda yürütülen görüşmeleri aksattığını” ifade etti.
Arakçi ayrıca, ABD’nin “tekrarlanan ihanetlerine rağmen” İran’ın diplomatik sürece “sorumlu bir yaklaşımla” katıldığını , “makul ve adil bir sonuca ulaşmayı hedeflediğini” dile getirdi.
Asım Münir Tahran’da temaslarda bulundu
İran devlet medyası, Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir’in dün Tahran’da Arakçi ile görüştüğünü bildirdi. Görüşmelerin, İslamabad yönetiminin İran ile ABD arasında arabuluculuk çabalarını yoğunlaştırdığı bir dönemde gerçekleştiği kaydedildi.
Haberde, tarafların gece geç saatlere kadar süren görüşmelerde, daha fazla gerilimi önlemeye ve savaşı sona erdirmeye yönelik son diplomatik girişimleri ele aldığı belirtildi.
Asım Münir’in dün İran’a, İslamabad’ın Tahran ile Washington arasında yürüttüğü arabuluculuk girişimleri kapsamında geldiği aktarılırken, ABD Başkanı Trump’ın İran’a yönelik saldırıları yeniden başlatmayı değerlendirdiğine ilişkin haberlerin gündemde olduğu ifade edildi.
8 Nisan’da ilan edilen ateşkes, 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in başlattığı savaşta çatışmaları sona erdirmişti. Ancak müzakereler şu ana kadar kalıcı bir barış anlaşmasıyla sonuçlanmadı.
Pakistan ordusu, Münir’in “devam eden arabuluculuk çabaları çerçevesinde Tahran’a ulaştığını” açıklarken, İran’ın İSNA ajansı ziyaretin “İran ile ABD arasındaki savaşı sona erdirme ve anlaşmazlıkları çözme amacı taşıyan arabuluculuk girişimlerinin” devamı olduğunu yazdı.
Bununla birlikte İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, üst düzey Pakistanlı yetkilinin ziyaretinin ABD ile yakın zamanda bir anlaşma sağlanacağı anlamına gelmediğini vurguladı.
Öte yandan Şarku’l Avsat’ın Axios ve CBS’ten aktardığına göre ABD yönetimi İran’a yönelik yeni saldırı seçeneklerini değerlendiriyor. Trump’ın hafta sonu programını değiştirerek Washington’da kalma kararı alması, Tahran’a yönelik yeni askeri operasyon ihtimaline ilişkin yorumları güçlendirdi.
CBS, ABD ordusunun hafta sonu İran’a yönelik olası yeni saldırılar için hazırlık yaptığını öne sürdü. Axios ise Trump’ın dün İran’daki savaşı görüşmek üzere en yakın danışmanlarıyla toplantı yaptığını yazdı. CBS’ye göre ise henüz nihai bir karar alınmış değil.
Trump, dün yaptığı açıklamada, oğlu Donald Trump Jr.’ın New Jersey’deki düğününe katılamayacağını ve “devlet işleri nedeniyle” Washington’da kalacağını söyledi.
İran yönetimi ise “baskılara asla boyun eğmeyeceğini” yineledi. İran Devrim Muhafızları da yeni bir ABD saldırısı halinde savaşın “bölgenin ötesine taşınacağı” tehdidinde bulundu.
İran medyasına göre Arakçi, ABD’nin “tekrarlanan ihanetlerine rağmen” Tahran’ın diplomatik sürece sorumlu şekilde katıldığını ve “makul ve adil bir sonuç” aradığını yineledi.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Bekayi, son dönemde arabuluculuk rolünü artıran Katar’dan bir heyetin de İran’ı ziyaret ettiğini ve heyetin Arakçi ile görüştüğünü açıkladı.
Pakistan ve Katar’ın diplomatik temasları, Trump’ın iki gün önce müzakerelerin “anlaşma ile saldırıların yeniden başlaması arasında bir yol ayrımında” olduğu yönündeki açıklamasının ardından hız kazandı.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise perşembe günü yaptığı açıklamada, Pakistan’ın girişimlerinin “süreci ilerleteceğini umduğunu” belirterek, bazı ilerlemeler kaydedildiğini söyledi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio,Helsingborg kentinde düzenlenen NATO dışişleri bakanları toplantısında (Reuters)
Trump, New York yakınlarında yaptığı konuşmada, “İran donanmasını, hava kuvvetlerini kaybetti; her şey yok oldu, liderleri ortadan kayboldu” dedi.
“Eğer yanıltıcı haberleri okuyorsanız her şeyin yolunda olduğunu düşünebilirsiniz ama bu doğru değil. Onlar anlaşma yapmayı çok istiyor” ifadelerini kullandı.
Pakistan geçen ay, savaşın başlamasından bu yana Washington ile Tahran arasındaki tek doğrudan müzakere turuna ev sahipliği yapmış, ancak görüşmeler anlaşmayla sonuçlanmamıştı. Taraflar o tarihten bu yana çeşitli öneriler sunarken, karşılıklı sert açıklamalar nedeniyle savaşın yeniden başlaması ihtimali gündemde kalmayı sürdürdü.
Pakistan İçişleri Bakanı Muhsin Nakvi da hafta başında ikinci kez Tahran’a gitmişti. İran, Nakvi’nin ziyaretinin ardından ABD’den gelen bir yanıtı değerlendirdiğini açıkladı. İslamabad yönetimi dün Nakvi’nin hâlen Tahran’da bulunduğunu duyurdu.
Müzakereler sürerken Kalibaf çarşamba günü yaptığı açıklamada, ABD’yi savaşı yeniden başlatmaya çalışmakla suçlamış ve İran’a yönelik herhangi bir saldırıya “sert karşılık verileceği” uyarısında bulunmuştu.
Müzakerelerdeki temel anlaşmazlık başlıklarından biri olmaya devam eden Hürmüz Boğazı konusunda da küresel petrol stoklarının azalması nedeniyle dünya ekonomisine etkiler konusunda endişeler arttı.
Rubio, İsveç’te NATO dışişleri bakanlarıyla yapacağı toplantı öncesinde, Trump’ın müttefiklerin İran savaşı ve Hürmüz Boğazı konusundaki tutumundan duyduğu “hayal kırıklığının” dikkate alınması gerektiğini söyledi.
Rubio, “Başkanın görüşleri ve açıkçası bazı NATO müttefiklerinin Ortadoğu’daki operasyonlarımıza verdikleri tepkiler nedeniyle yaşadığı hayal kırıklığı iyi biliniyor. Bunun ele alınması gerekecek, ancak bugün çözülecek bir mesele değil” ifadelerini kullandı.
Kaliforniya'nın Orange County bölgesinde bir kimyasal tesiste meydana gelen sızıntıdan bir adam tahliye ediliyor (AP)