İsrail ordusu, robot silahlarıyla yeni bir çehre kazanıyor

Özel birimler, entegre bir savaş sistemi geliştirmeye çalışıyor... Gazze Şeridi, binlerce cihazın çalıştırılması ve test edilmesi için bir laboratuvar görevi gördü

Gazze Savaşı sırasında İsrail ordusuna ait Roni adlı askeri robot (İsrail ordusu)
Gazze Savaşı sırasında İsrail ordusuna ait Roni adlı askeri robot (İsrail ordusu)
TT

İsrail ordusu, robot silahlarıyla yeni bir çehre kazanıyor

Gazze Savaşı sırasında İsrail ordusuna ait Roni adlı askeri robot (İsrail ordusu)
Gazze Savaşı sırasında İsrail ordusuna ait Roni adlı askeri robot (İsrail ordusu)

İsrail ordusu, hedeflere tek başına saldırabilen, yer altında ve yer üstünde geniş alanları tarayabilen savaşçı robotlar, zırhlı personel taşıyıcılar ve çatışma bölgelerine askeri birlik indirmek üzere tasarlanmış hava araçlarından oluşan ‘entegre bir robot ordusu’ kurmak için çalışmalar yürütüyor.

İsrail Kanal 12 televizyonu, robotların İsrail askeri sistemindeki varlığını güçlendirmeye yönelik bu süreci ‘fiilen gerçekleşen bir devrim’ olarak nitelendirdi. Haber programında bu adımın, ‘7 Ekim 2023’te Gazze Şeridi’nde başlayan savaştan çıkarılan derslerden biri’ olduğu vurgulandı.

İsrail kanalının kapsamlı özel haberine göre Gazze Şeridi’ndeki savaş, İsrail ordusundaki ‘robotları’ özel birliklerin yürüttüğü basit deneysel araçlar olmaktan çıkararak gerçek bir devrime dönüştürdü.

Haberde, İsrail’in merkezindeki Tel HaShomer bölgesinde bulunan ve nispeten az bilinen bir askeri üsteki hangarda, gece gündüz durmaksızın yürütülen çalışmalara dikkat çekiliyor. Yenileme ve Bakım Merkezi olarak bilinen bu tesiste, zırhlı savaş araçlarının montajı, onarımı ve modernizasyonundan sorumlu birim faaliyet gösteriyor.

Dengeleri değiştirmek

Haberde, hasar görmüş askeri zırhlı araçlar ile yıllarca ‘değersiz hurda’ olarak kabul edilen eski araçların, savaş meydanına sıradan muharebe araçları olarak değil, birer robot olarak dönebilmesi için bu merkezde nasıl yeniden hayata geçirildiği açıklanıyor.

Robotik Sistemler Bölümü Başkanı Binbaşı A. yaptığı açıklamada, “Biz buna atığı altına dönüştürmek diyoruz” ifadesini kullandı.

Binbaşı A.’nın açıklamalarından, 2014 yılındaki savaşta Hamas’ın zırhlı personel taşıyıcılara verdiği zararın dönüm noktası olduğu anlaşılıyor. Yetkili, “Artık kullanılamayacak durumda olan bu personel taşıyıcılardan nasıl yararlanabileceğimizi sorgulamaya başladığımızda süreç hız kazandı” dedi.

vcdv c
Artık kullanılmayan zırhlı araçlar robotlara dönüştürülüyor. (İsrail ordusu)

Sayısız deney ve ardından gelen birkaç savaşın ardından, mevcut çatışmalarda robotların kapsamlı bir şekilde kullanılmaya başlandığı belirtildi. Haberdeki değerlendirmeye göre bu durum, İsrail ordusunun ‘robot kullanan bir ordu’ konumundan ‘bütünleşik bir robotik savaş doktrini inşa etmeye başlayan bir ordu’ seviyesine geçerek yaşadığı en dramatik dönüşümlerden biri oldu.

Haberde, son savaşın dengeleri değiştirdiği vurgulanarak, “Yalnızca teknolojiye güvenmenin yetersizliğini ortaya koyan 7 Ekim’deki ani saldırı, bu stratejik yönelimi daha da ileriye taşıyan ana unsur oldu” ifadesine yer verildi.

İlk robot savaşı... Gazze’de

İsrail Yapay Zeka ve Özerklik Programı Yürütme Ofisi Başkanı Emekli Albay Yaron Sarig, 7 Ekim savaşının ‘ilk robotik savaş’ olduğunu ifade etti.

Sarig’e göre, ‘drone sürülerinden manevra kabiliyetine sahip kara robotu ekiplerine kadar on binlerce araç’ savaş meydanına entegre edildi ve bu durum sadece kara unsurlarıyla da sınırlı kalmadı.

Yetkililerin aktardığına göre temel amaç; çatışma bölgelerine ve tuzaklanmış alanlara ilk olarak robotları göndererek riskleri azaltmak, tehlikeli görevleri icra etmek ve karmaşık bir savaş meydanında operasyonel üstünlük sağlamak oldu. Sonuç olarak, bizzat manevra birlikleri tarafından savaş alanında robotların kullanım hacminde, karmaşıklığında ve yaygınlığında dramatik bir niteliksel sıçrama yaşandı.

fdvfd
Gazze savaşı sırasında İsrail ordusuna ait Roni adlı askeri robot (İsrail ordusu)

Gazze’deki savaş, muharebe meydanının kökten değiştiğini kanıtladı. Bu doğrultuda Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, 7 Ekim olaylarından çıkarılan derslerin bir parçası olarak geçtiğimiz şubat ayında İsrail ordusu bünyesinde bir ‘Robotik Birliği’ kurulması talimatını verdi.

Zamir’in bu kararı, havada, denizde, karada ve yer altında binlerce robotik aracın Gazze’de başarıyla çalıştırılmasına dair önemli verilerin ardından geldi. Bu araçların bir kısmı fiilen taarruz operasyonları gerçekleştirirken, diğerleri lojistik görevler üstlendi, tünelleri taradı ve intikal yolları ile stratejik aksları açtı.

Kanal 12, ordunun henüz tüm ihtiyaçlarını karşılamaktan uzak olmasına rağmen, bu devrimin şimdiden başladığını belirtti.

Hayalet Birliği’nin Komutan Yardımcısı ise, son savaşların insansız hava araçlarını (İHA) hemen her muharebe gücü için temel bir araç haline getirdiğini belirterek, “Gelecek harekatlar savaşçı robotların çağı olacak” dedi.

Yetkili sözlerini, “Hedefimiz, bu karmaşık araçları her askerin kolayca kullanabileceği basit ve erişilebilir sistemlere dönüştürmek” diyerek tamamladı.

Patlayıcıları etkisiz hale getirmek için robotların test edilmesi

İsrail ordusu, Gazze’deki savaşta patlayıcıları etkisiz hale getirmek üzere gönderilen küçük robotları ve D9 buldozerleri gibi birliklerin önünden ilerleyen sürücüsüz zırhlı personel taşıyıcıları test etti. Bu araçların her biri tek ve basit bir amaç için tasarlandı: Savaşçının bölgeye ilk giren unsur olmamasını sağlamak.

Binbaşı A. konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Eskiden bir robotun askerlerin önünden ilerlemesinin imkansız olduğunu söylerlerdi; bugün ise robotları içeri göndermeden bölgeye adım atmayan komutanlar var” ifadelerini kullandı.

dcd
İsrail ordusuna ait Roni adlı askeri robot (İsrail ordusu)

İsrail ordusunun yoğun şekilde kullandığı sistemlerden biri olan ve ‘Demir Canavar’ olarak adlandırılan araç, patlayıcı taşıyabilen, yol açabilen ve çatışma bölgelerinde çeşitli görevler icra edebilen insansız bir platform olarak öne çıkıyor. Dev çelik gövdesi, her tarafına yerleştirilen kameralar, sensörler ve uzaktan kontrol sistemleri sayesinde sahada etkin şekilde görev yapabiliyor.

Binbaşı A., savaşın başlangıcında aracın kontrol menzilinin birkaç kilometreyle sınırlı olduğunu, ancak daha sonra bunun onlarca ve yüzlerce kilometreye ulaştığını söyledi.

Yenileme ve Bakım Merkezi’nin geçen yıl 40 adet ünite ürettiğini belirten Binbaşı A., “Bu yıl sayının 65’e ulaşmasını bekliyoruz. Üretim kapasitesi sürekli artıyor” dedi.

Gazze’de kullanılan robot sistemleri arasında onlarca ton ağırlığındaki dev Panda insansız buldozeri de bulunuyor. Ordu, bu aracı yol açma, engelleri kaldırma, binaları yıkma ve zorlu arazilerde çalışma gibi görevlerde kullanırken, operatörler güvenli bir noktadan aracı uzaktan yönetiyor.

Şarku’l Avsat’ın İsrail Kanal 12 televizyonundan aktardığına göre Roni adlı küçük robotlar da muharebe operasyonlarının ayrılmaz bir parçası hâline geldi. Bu robotlar tünellere giriyor, bomba ve el yapımı patlayıcıları etkisiz hâle getiriyor, kamera ve sensörlerle inceleme yapıyor ve istihbarat topluyor.

Binbaşı A., söz konusu robotun patlayıcıları askerler yerine üzerine alarak birçok askerin hayatını koruduğunu belirtti. “Robotun kapısını çalacağımız bir annesi yok” ifadesini kullanan Binbaşı, böylece asker kayıplarını önlemedeki rolüne dikkat çekti.

 vfd vf
İsrailli askerler, Şubat 2024’te Kudüs’teki bir askeri mezarlıkta Gazze Savaşı sırasında ölen arkadaşlarının tabutunu taşıyor. (EPA)

Bu yeni sanayi kollarında kullanılan hizmet dışı kalmış zırhlı araç ve taşıtlara ek olarak ordu, sivil araç gereçleri de askeri amaçlı sistemlere dönüştürüyor. Binbaşı A., konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “En basit cihazı alıp askeri bir kabiliyete dönüştürüyoruz” ifadesini kullandı.

Ukrayna’dan teşvik

Haberde; muazzam teknolojik sıçramanın, yapay zekâ teknolojilerinin, sensör sistemlerinin, otonom kabiliyetlerin ve herkes için ucuz ve erişilebilir olan sivil teknolojilere yönelmenin tüm bu sürece katkı sağladığı belirtildi.

Rusya-Ukrayna Savaşı’nda tankları durduran küçük hava araçlarının yanı sıra Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’nin, ‘bir Ukrayna robotunun üç Rus askerini esir almasıyla’ birliklerinin sahada asker olmadan bir Rus mevzisini ele geçirdiğini açıklaması, İsrail ordusu için itici bir güç oldu.

Rapora göre İsrail’in hedefi tam olarak bu: ‘Dronlar, savaşçı robotlar, tıbbi İHA’lar ve yaralı tahliye araçlarından oluşan entegre bir savaş sistemi.’ Binbaşı A. ise konuya ilişkin, “Bu artık bilim kurgu değil, fiilen yaşanıyor” ifadesini kullandı. Üstelik ordunun hedefi sadece savaşçı robotlarla da sınırlı kalmıyor.

Kapsamlı tıbbi hizmetler

Haberde, tamamen farklı bir kulvarda, başka bir robot türü üzerinde daha çalışıldığı aktarıldı. Askeri Tıp Kolordusu Araştırma ve Geliştirme Bölümü Başkanı Binbaşı Sharon Ogen, yaralı askerlere kan ünitelerini hızlı bir şekilde ulaştırmak için çalıştıklarını açıkladı.

Bu doğrultuda yeni bir fikir hayata geçirildi: Soğutulmuş kan ünitelerini taşıyan bir İHA çatışma bölgesine ulaşıyor ve ardından tam olarak doğru irtifada açılan akıllı bir paraşüt vasıtasıyla kanı güvenli bir şekilde aşağıya indiriyor.

cf
 İki İsrailli asker bir insansız hava aracını kontrol ediyor. (İsrail ordusu)

Bu süreç, sahada görev yapan doktordan başlayıp acil serviste sona eren entegre bir bilgi zinciri oluşturulmasına dayalı, üzerinde çalışılan bütünleşik bir tıbbi sistemin parçasını oluşturuyor.

Tüm bu ilerlemelere rağmen, İsrail ordusundaki robotik uzmanları temkinli konuşuyor. Hiçbiri, belirli hedeflere tek başına saldıran tamamen otonom robotik kuvvetlerin ne zaman görüleceğine dair kesin bir tarih vermeye yanaşmıyor. Ancak Binbaşı A.’ya bu soru sorulduğunda gülümseyerek, “Bu benim gerçekleşmesini dilediğim hayalim” diyor ve ekliyor: “Teknoloji artık tamamlanmak üzere.”



Beyaz Saray, Trump'ı neden GTA kahramanı gibi gösterdi?

Beyaz Saray, uzun süredir beklenen video oyununun piyasaya sürülmesinden birkaç saat önce ABD Başkanı Donald Trump'ın GTA tarzı bir montajını paylaşması nedeniyle eleştirilere maruz kaldı (Beyaz Saray)
Beyaz Saray, uzun süredir beklenen video oyununun piyasaya sürülmesinden birkaç saat önce ABD Başkanı Donald Trump'ın GTA tarzı bir montajını paylaşması nedeniyle eleştirilere maruz kaldı (Beyaz Saray)
TT

Beyaz Saray, Trump'ı neden GTA kahramanı gibi gösterdi?

Beyaz Saray, uzun süredir beklenen video oyununun piyasaya sürülmesinden birkaç saat önce ABD Başkanı Donald Trump'ın GTA tarzı bir montajını paylaşması nedeniyle eleştirilere maruz kaldı (Beyaz Saray)
Beyaz Saray, uzun süredir beklenen video oyununun piyasaya sürülmesinden birkaç saat önce ABD Başkanı Donald Trump'ın GTA tarzı bir montajını paylaşması nedeniyle eleştirilere maruz kaldı (Beyaz Saray)

Beyaz Saray, ABD Başkanı Donald Trump'ın Grand Theft Auto (GTA) tarzında hazırlanmış bir montaj videosunu paylaşması nedeniyle eleştiri yağmuruna tutulurken, internet kullanıcıları bu videoyu "utanç verici" ve "biraz bayat" diye niteledi.

30 saniyelik video, son yılların en çok beklenen video oyunlarından GTA VI'nın dünya çapında piyasaya sürülmesinden bir gün önce, çarşamba günü Beyaz Saray'ın resmi X hesabında, "MAGA CITY XLVII'YE HOŞ GELDİNİZ" sözleriyle paylaşıldı.

Video, popüler aksiyon-macera oyunuyla aynı yazı tipinde "Altın çağ" ve "47" yazan bir çizimle başlıyor.

Trump'ın arka plandaki sesi "İki yıldan kısa süre önce Amerikan halkı bize Amerika'yı kurtarma görevi verdi" diyor. 

Ve 19 ayda, verdiğim her bir sözü yerine getirdim.

Ardından 80 yaşındaki başkanın savaş uçaklarının yanında yürüdüğü, başkanlık limuzininde seyahat ettiği ve destekçilerinden oluşan kalabalığa seslendiği görüntülerden oluşan bir montaj başlıyor. Arka planda rock grubu Dire Straits'in Money for Nothing şarkısı çınlıyor.

Video 700 bin kez izlendi ve binin üzerinde yorum aldı. Yorumların birçoğunda parodiye yönelik olumsuz tepkiler öne çıktı.

Bir kullanıcı, "Çok utanç verici" yazarken, bir diğeri de "Bu saçmalık artık tutmuyor" diye ekledi.

Üçüncü bir kişiyse, "Bunlar ciddi insanlar değil ve artık biraz bayatlamaya başladı" yorumunu yaptı.

Trump yönetimi, halkla ilişkilerde popüler kültüre uzun zamandır başvuruyor. Önceki aylarda Tetris tarzı "Build The Wall" (Duvar Ör) oyununu tanıtmıştı. Geçen yıl ise viral bir sosyal medya trendini fırsat bilen yönetim, gözaltına alınmış bir göçmenin Studio Ghibli tarzı bir illüstrasyonunu paylaşmış ve ICE (ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza) ajanlarını Örümcek Adam'a benzeten bir video yayımlamıştı.

Diğer kullanıcılar ise Beyaz Saray'dan seçmenlerin endişelerine odaklanmasını istedi.

Bir kişi, "Biz sadece sağlık hizmeti, uygun fiyatlı gıda, benzin, mazot…… vb. istiyoruz. Ama siz ortaokul seviyesindeki saçma sapan tweet'lerinize devam edin" diye yazdı.

dsfvb
Son yılların en büyük coşkuyla beklenen video oyunlarından Grand Theft Auto VI, perşembe çıktı (Reuters)

"Hayal dünyasında yaşıyor" diye ekleyen bir başka kullanıcı, ABD Başkanı'nın düşük onay oranına dikkat çekti. 

Altın Çağ falan yok ortada.

Bu paylaşım, İran savaşı, hayat pahalılığı ve diğer meseleler nedeniyle seçmenlerin hayal kırıklığı yaşadığı bir ortamda, Demokratların bir dizi Cumhuriyetçi eyalette ezici bir zafer kazanarak Temsilciler Meclisi ve Senato'nun kontrolünü geri aldığı ara seçimlerin hemen ardından geldi.

Başkanın en sevdiği kanal Fox News da bu hafta sonu GTA VI'ya değinerek bunu bir kültür savaşı meselesi olarak sunmuştu.

Fox & Friends programının sunucularından Rachel Campos-Duffy, oyuncuların kendilerini suç dünyasında bulduğu oyuna ayrılan bir kısımda, "Buna biraz itiraz edeceğim" demişti. Campos-Duffy, "Bunun kültürümüz için iyi bir şey olduğunu düşünmüyorum" diye konuşmuştu. Ardından kadın karakterlerden birinin "hayat kadını" olup olmadığını yüksek sesle sorgulamıştı.

Oyun dün (19 Kasım) dünya çapında piyasaya çıktı ve oyuncular kendi yerel saatlerine göre gece yarısından itibaren oyuna erişebildi.

Independent Türkçe


Eric Trump'ın desteklediği askeri robot şirketi neden gündemde?

Eric, Trump Organization'ın Başkan Yardımcısı olarak görev yapıyor (Reuters)
Eric, Trump Organization'ın Başkan Yardımcısı olarak görev yapıyor (Reuters)
TT

Eric Trump'ın desteklediği askeri robot şirketi neden gündemde?

Eric, Trump Organization'ın Başkan Yardımcısı olarak görev yapıyor (Reuters)
Eric, Trump Organization'ın Başkan Yardımcısı olarak görev yapıyor (Reuters)

Güney Koreli Base Group holdingi, ABD Başkanı Donald Trump'ın oğlu Eric Trump'ın desteklediği şirkete 150 milyon dolarlık yatırım planlıyor.

Reuters'ın haberine göre Seul merkezli Base Group, Eric Trump'ın danışmanlığını yaptığı silahlı insansı robot üreten Foundation Future Industries'e yatırım yapmaya hazırlanıyor.

Ajansın incelediği şirket içi e-postalara göre Foundation Future Industries mali sıkıntılar nedeniyle son haftalarda çalışanlarına maaş ödeyemiyor.

Şirketin CEO'su Sankaet Pathak, 8 Kasım'daki e-postasında maaş ödemelerindeki aksaklıkların "zamanlama sorunu" olduğunu savundu. Base Group'un yatırımıyla robotlar için alüminyum, bataryalar için lityum sağlayacak ortak bir girişim kurulacağını da çalışanlarına bildirdi.

CNBC'nin 14 Kasım'daki haberinde, Pathak'ın Kaliforniya'da bir ev satın almak için şirketten 4,6 milyon dolarlık borç aldığı bildirilmişti. CEO ise çalışanlarına gönderdiği e-postada, bu işlemin Ağustos 2025'te onaylandığını ve "mevcut nakit durumuyla hiçbir ilgisi olmadığını" savundu.

Eric Trump, nisanda Fox News'e yaptığı açıklamada ABD'nin insansı robot teknolojisinde Çin'i geride bırakmasını sağlamak için Foundation Future Industries'e dahil olduğunu söylemişti.

Güney Koreli firmanın "can simidi" yatırımı, Base Group'la Trump ailesi arasındaki ticari ilişkileri de derinleştirecek.

Holding, Trump Organization'la en az 2017'den beri işbirliği yapıyor. Base Group'un iştiraklerinden biri, aynı yıl Trump ailesine ait Trump Winery'le şarap ithalatı için anlaşma imzalamıştı. Şirket, bu yıl şubatta Eric Trump'ı ABD-Güney Kore iş ortaklıklarını ele alan bir zirve için Seul'de ağırlamıştı. Ağustosta ise Trump Organization, Base Group ortaklığıyla Güney Kore'de bir golf sahası inşa edeceğini duyurmuştu.

Demokrat Senatörler, Güney Koreli şirkete Trump ailesiyle iş ilişkilerini detaylandırması için ağustosta açık mektup göndermişti. Firmanın 2025'te Trump Organization'a yaptığı 2 milyon dolarlık ödemenin, ABD'nin uyguladığı alüminyum tarifelerinde muafiyet elde etme girişimi olup olmadığı sorulmuştu. Senatörler, böyle bir karşılıklı çıkar ilişkisinin "Trump yönetiminde ciddi bir yolsuzluk örneği oluşturacağı" uyarısında bulunmuştu.

Firma, Reuters'a gönderdiği açıklamada Demokrat Senatörlerin bilgi talebine ilişkin yorum yapmadı. Ancak "insansı robotik alanının uzun vadeli değeri ve büyüme potansiyeli göz önüne alınarak" yatırım değerlendirmesi yapıldığı doğrulandı.

ABD'de 3 Kasım'daki ara seçimlerde hem Temsilciler Meclisi'nde hem de Senato'da çoğunluğu kazanan Demokratlar, Trump ailesinin Güney Koreli iş firmasıyla ilişkilerini daha yakın merceğe alabilir.

Independent Türkçe, CNBC, Reuters


Trump'ın gözü petrol zengini Esequibo'da

Venezuela Dışişleri Bakanlığı'ndaki haritada, Esequibo da ülke sınırları içinde gösterilmişti (AP)
Venezuela Dışişleri Bakanlığı'ndaki haritada, Esequibo da ülke sınırları içinde gösterilmişti (AP)
TT

Trump'ın gözü petrol zengini Esequibo'da

Venezuela Dışişleri Bakanlığı'ndaki haritada, Esequibo da ülke sınırları içinde gösterilmişti (AP)
Venezuela Dışişleri Bakanlığı'ndaki haritada, Esequibo da ülke sınırları içinde gösterilmişti (AP)

Donald Trump yönetimi, Guyana'dan ihtilaflı Esequibo bölgesinin bir kısmını Venezuela'ya vermesini istemiş.

Reuters'ın aktardığına göre sözkonusu talep, eski ABD Dışişleri Bakanlığı Politika Planlama Direktörü Jeremy Lewin'in eylülde Washington'da Guyana Dışişleri Bakanı Robert Persaud'la yaptığı görüşmede gündeme geldi.

Adlarının paylaşılmasını istemeyen kaynaklara göre Lewin, ihtilaflı Esequibo bölgesi hakkında Venezuela ve Guyana arasında arabuluculuk yapmaya hazır olduklarını söyledi.

Geçen ay Dışişleri Bakanlığı'ndaki görevinden ayrılan Lewin, görüşmede Karakas'ın Esequibo bölgesinin bir kısmının yönetimini devralma ihtimalini de gündeme getirmiş.

Lewin, Reuters'a açıklamasında Guyana ve Venezuela arasında süren toprak anlaşmazlığı konusunda her iki ülkeyle "ön görüşme" yaptığını belirtti. Tamamen Beyaz Saray tarafından yönlendirildiğini savunduğu görüşmelerin, Venezuela'nın geçici lideri Delcy Rodriguez'in mayısta Trump'a gönderdiği mektuptaki talepleri üzerine gerçekleştirildiğini ifade etti. Ayrıca temmuzda Karakas'ta Rodriguez'le yaptığı görüşmede de konunun gündeme geldiğini ekledi.  

Lewin'in mayısta Reuters'la paylaştığı mektupta Rodriguez, Esequibo'nun statüsü hakkında Guyana yönetimiyle görüşmelerin kolaylaştırılması için ABD'den arabuluculuk talep etmişti. Ancak ajans mektubun gerçekliğinin bağımsız olarak doğrulanamadığını belirtiyor.

Reuters'ın analizine göre Esequibo meselesiyle ilgili görüşmeler, Trump ve Rodriguez yönetimleri arasındaki işbirliğinin derinleştiğine işaret ediyor. Rodriguez, Amerikan özel harekatçılarının ocak ayında Karakas'a baskın düzenleyip Nicolas Maduro ve eşi Cilia Flores'i kaçırmasının ardından ülkenin başına geçmişti.

Diğer yandan Guyana merkezli haber sitesi News Source Guyana, Georgetown yönetiminin Washington'ın Esequibo'yla ilgili toprak tavizi önerisini "net şekilde reddettiğini" aktarıyor.

Guyana hükümetinden üst düzey yetkililer, itirazın ABD Dışişleri Bakanlığı'na resmi olarak iletildiğini söylüyor. Ayrıca Beyaz Saray'ın Venezuela'yla yaşanan Esequibo ihtilafında Guyana'ya desteğinin değişmediğine dair güvence verdiğini belirtiyorlar.

Esequibo ihtilafı

Venezuela'yla Guyana arasındaki Esequibo anlaşmazlığı, Guyana'nın 1831-1966'da Birleşik Krallık sömürgesi olduğu döneme dayanıyor. Anlaşmazlık, ABD'li enerji devi ExxonMobil'in 2015'te bölge açıklarında büyük petrol rezervleri keşfetmesinin ardından yeniden gündeme gelmişti.

Guyana, 2018'de meseleyi Lahey'deki Uluslararası Adalet Divanı'na (UAD) taşımıştı. Georgetown yönetimi, 1899'da Britanya Guyanası'yla Venezuela arasında yapılan tahkimle belirlenen sınırın yeniden teyit edilmesini istiyor. Karakas ise mahkemenin konuyla ilgili yetkisi olmadığını savunarak bölge üzerindeki tarihsel hak iddiasını sürdürüyor.

Diğer yandan Pentagon'a bağlı ABD Güney Komutanlığı'nın Guyana'da Güvenlik İşbirliği Ofisi bulunuyor. Guyana Savunma Kuvvetleri'yle birlikte çalışan bu birim, ülkenin ordusuna askeri destek ve eğitim sağlıyor. Maduro, 2024'teki açıklamasında Washington'ın bölgede CIA'e ait gizli üsler inşa ettiğini öne sürmüştü. Guyana ise iddiaları reddetmişti.

Venezuela'nın Aralık 2023'te düzenlediği referandumda katılımcıların büyük çoğunluğunun Esequibo'nun ülke topraklarına katılmasına destek verdiği açıklanmıştı. Ancak Karakas'ın paylaştığı rakamların doğruluğu tartışma konusu olmuştu.

Referandumun ardından Venezuela Ulusal Meclisi, Esequibo'yu ülkenin yeni eyaleti ilan eden yasayı Mart 2024'te kabul etmişti. Mayıs 2025'te Venezuela genelindeki seçimlerle birlikte Guayana Esequiba eyaleti için de vali ve milletvekili seçimi düzenlenmişti ancak Karakas'ın bölge üzerinde fiili bir egemenliği yok.

Birleşmiş Milletler'in yargı organı UAD, nihai karar açıklanana kadar Guyana'nın yönettiği tartışmalı bölgeyle ilgili Venezuela'nın seçim yapmaması yönündeki tedbir kararını Mayıs 2025'te duyurmuştu. Mahkemenin ihtilafla ilgili hükmünü 2027 başlarında açıklaması bekleniyor.

Independent Türkçe, Reuters, Modern Diplomacy, News Source Guyana