ABD Başkanı Donald Trump, 8 Nisan’da yürürlüğe giren ateşkesten bu yana yaşanan en ciddi gerilimi kontrol altına almak amacıyla bugün İsrail ve İran’a derhal ateşkes çağrısında bulundu. Tarafların karşılıklı saldırılar düzenlediği süreçte Yemen’deki Husiler de Kızıldeniz’de deniz ulaşımını sekteye uğratma tehdidinde bulundu.
Trump, sahibi olduğu Truth Social platformundaki paylaşımında, “İsrail ve İran derhal ateşkese gitmeli” ifadesini kullandı. Açıklama, İsrail’in İran’dan fırlatılan füzelere karşılık olarak ülkenin güneybatısındaki bir petrokimya tesisini ve diğer bazı askerî hedefleri vurduğunu duyurmasının ardından geldi.
İsrailli yetkililer, İran’ın ülkeye yönelik üç ayrı füze saldırısı gerçekleştirdiğini bildirirken, hava savunma sistemlerinin füzeleri engellemeye çalıştığı sırada İsrail’in iç kesimlerinde patlama sesleri duyuldu. İsrail ordusu, İran’dan fırlatılan tüm füzelerin önlendiğini açıklarken, İsrail yönüne doğru üçüncü bir füze dalgasının da tespit edildiğini belirtti.
Gerilim, İsrail’in dün Beyrut’un güney banliyölerini hedef alan hava saldırılarının ardından tırmandı. Söz konusu saldırı, Washington’un daha önce gerilimin artırılmaması yönündeki talebine rağmen gerçekleştirildi. Trump, Fox News’e yaptığı açıklamada Beyrut’a yönelik saldırılardan ‘memnun olmadığını’ belirterek, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’dan İran’a karşılık vermemesini isteyeceğini söyledi.
Trump, Financial Times gazetesine verdiği telefon mülakatında ise Netanyahu’nun, ABD ile İran arasında sağlanacak herhangi bir anlaşmayı kabul etmekten başka seçeneği olmayacağını ifade etti. Trump, “Kararları veren benim. Tüm kararları ben alıyorum. Kararları o vermiyor” dedi.
İran’ın saldırılarının ABD ile İran arasındaki müzakereleri tamamlama yönündeki isteğini değiştirmeyeceğini vurgulayan Trump, söz konusu saldırıların ‘anlaşma üzerinde hiçbir etkisi olmayacağını’ söyledi. Trump, “Anlaşma içeriği sayesinde başarılı olabilir ya da olmayabilir; ancak bu gelişmeler onu hiçbir şekilde etkilemeyecek” ifadesini kullandı.
İran saldırılarının başlamasının ardından konuşan Trump, saldırının müzakerelere ‘yardımcı olmayacağını’ belirtmekle birlikte, bu hafta içinde bir anlaşmaya varılmasının yakın olduğunu söyledi. Trump, “Çok yakındık. Bu hafta pazartesi, salı ya da çarşamba günü bir anlaşmanın imzalanacağını söylüyordum, ardından bunlar yaşandı” dedi.
İran’a da seslenen Trump, “Füzelerinizi fırlattınız, bu yeterli. Müzakere masasına dönün ve bir anlaşma yapın” çağrısında bulundu.
Bununla birlikte Trump, müzakere sürecine bağlılığını korusa da bu kez anlaşmanın yakın zamanda sonuçlanacağı konusunda önceki açıklamalarındaki kadar iyimser bir tablo çizmedi. Trump, “Bence anlaşma süreci devam ediyor. Ne olacağını göreceğiz” dedi.
Anlaşmanın başarısız olması durumunda ne yapılacağı sorusuna ise Trump, İran içinde bir ‘komando operasyonu’ seçeneğini veya mevcut ablukanın sürdürülmesini değerlendirebileceğini söyledi. Trump, uygulanan ablukanın ‘muhtemelen o ülkeye yönelik gerçekleştirilen herhangi bir saldırıdan daha etkili olduğunu’ savundu.
