Alman yetkililer, Fransa ve Almanya liderlerinin yeni nesil savaş uçağı geliştirme ve üretme amacıyla başlatılan tarihi projeyi iptal etme konusunda mutabakata vardığını açıkladı. Böylece Avrupa’nın en iddialı savunma programlarından biri sona ermiş oldu.
İki Alman yetkiliye göre Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, geçen hafta Karadağ’da düzenlenen Avrupa Birliği-Batı Balkanlar Zirvesi kapsamında bir araya gelerek uzun süredir tıkanan projeyi değerlendirdi. Görüşmeler sonucunda, aylardır devam eden çıkmazın aşılmasına yönelik herhangi bir umut kalmadığı sonucuna varıldı.
Yaklaşık 100 milyar avro (116 milyar dolar) maliyetindeki projeye ilişkin anlaşma sağlanamaması, Avrupa’nın uzun yıllar süren yetersiz savunma yatırımlarının ardından askerî kapasitesini yeniden inşa etme sürecinde karşılaştığı zorlukları da gözler önüne serdi.
Aylar boyunca belirsizliklerin gölgesinde kalan proje, merkezinde yeni nesil bir savaş uçağının yer aldığı; insansız hava araçlarıyla (İHA) desteklenen ve gizli “muharebe bulutu” (combat cloud) ağına entegre edilen kapsamlı bir sistem olarak tasarlanmıştı. Ancak taraflar, teknik özellikler ve proje üzerindeki kontrol konusunda anlaşmazlığa düştü.
Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Cumhurbaşkanı Macron, projeyi 2017 yılında dönemin Almanya Başbakanı Angela Merkel ile birlikte başlatmıştı. Macron’un ofisi, konuya ilişkin yorum talebine henüz yanıt vermedi.
Macron ve Merz, son aylarda projeyi kurtarmak ve ana sanayi ortakları arasındaki görüş ayrılıklarını gidermek için yoğun çaba sarf etti. Projede Almanya ve İspanya’yı temsil eden Airbus Grubu ile Fransız Dassault Aviation şirketi başlıca ortaklar arasında yer alıyordu.
Kontrol ve teknolojik özelliklere ilişkin anlaşmazlıkların yanı sıra, iki tarafın savaş uçağından beklentilerinde de önemli ölçüde farklılık vardı.
Başbakan Merz, Almanya Hava Kuvvetleri için altıncı nesil insanlı bir savaş uçağı geliştirmenin hâlâ ne kadar gerekli olduğunu kamuoyu önünde sorgularken, Almanya’nın nükleer silah taşıyabilen ve uçak gemilerine iniş yapabilen bir savaş uçağına ihtiyaç duymadığını ifade etmişti.
