İran anlaşması: Son dakika baskıları

Pezeşkiyan, müzakere ekibine yöneltilen ihanet suçlamalarını eleştirdi ve kararı Yüksek Lider'e bağladı

ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
TT

İran anlaşması: Son dakika baskıları

ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
ABD Başkanı Donald Trump (EPA)

Washington ile Tahran, dün savaşı sona erdirecek bir mutabakat zaptının imzalanmasına hiç olmadığı kadar yaklaştı. Ancak son dakika temasları sürerken Tahran, anlaşmanın ABD Başkanı Donald Trump’ın açıkladığı takvime göre imzalanmasını reddetti. Buna karşın Trump, anlaşmanın hâlâ geçerli olduğunu ve saatler içinde uzaktan da sonuçlandırılabileceğini söyledi.

Bu gelişme, Trump’ın dün İsrail’in Beyrut’un güney banliyölerine düzenlediği hava saldırısını eleştirmesinin ardından yaşandı. Trump, saldırının “gerçekleşmemesi gerektiğini” belirterek, tarafların Lübnan’ı ve Hürmüz Boğazı’nın açılmasını da kapsayabilecek bir anlaşmaya yaklaştığı dönemde bu operasyonun düzenlendiğine dikkat çekti.

İranlı kaynaklar, anlaşma metninin henüz kesinleşmediğini, siyasi, hukuki ve teknik incelemelerin sürdüğünü bildirdi. Bu kapsamda Katar’dan bir heyetin, İran’ın görüş ve değerlendirmelerini ABD tarafına iletmek üzere Tahran’a ulaştığı ifade edildi.

Şarku’l Avsat’ın Fars Haber Ajansı’ndan aktardığına göre müzakere heyetine yakın bir kaynak, herhangi bir anlaşmanın Trump’ın açıkladığı tarihte imzalanmayacağını belirtti.

Bu süreç, Beyrut’a yönelik saldırının ardından İran’dan gelen sert açıklamalarla eş zamanlı ilerledi. İran Meclis Başkanı ve başmüzakereci Muhammed Bakır Kalibaf, Washington’un yükümlülüklerini yerine getirmemesi hâlinde müzakere sürecinin anlamını yitireceğini söyledi.

İran Genelkurmay Başkanlığı Operasyonlar Başkanı Tümgeneral Ali Abdullahi, İran güçlerinin “tetikte ve hazır olduğunu” ifade ederken, Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhammed Bakır Zülkadir de “bölgeyi savunan güçlerin karşılığının yakında geleceğini” ifade etti.

Öte yandan İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, müzakere heyetini hedef alan suçlamaları reddetti. Müzakere sürecinin devletin resmî karar alma mekanizmaları çerçevesinde yürütüldüğünü vurgulayan Pezeşkiyan, nihai kararın İran lideri Ayetullah Ali Hamaney’e ait olduğunu kaydetti.



Putin, Trump ile yaptığı telefon görüşmesinde İran ve Ukrayna'daki savaşları ele aldı

Başkan Trump ve Putin arasında daha önce gerçekleşen bir görüşme (Reuters)
Başkan Trump ve Putin arasında daha önce gerçekleşen bir görüşme (Reuters)
TT

Putin, Trump ile yaptığı telefon görüşmesinde İran ve Ukrayna'daki savaşları ele aldı

Başkan Trump ve Putin arasında daha önce gerçekleşen bir görüşme (Reuters)
Başkan Trump ve Putin arasında daha önce gerçekleşen bir görüşme (Reuters)

Kremlin, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in dün ABD Başkanı Donald Trump ile telefon görüşmesi gerçekleştirdiğini açıkladı. Görüşmede, Trump'ın 80. doğum günü vesilesiyle tebrikler iletilirken, Ukrayna'daki savaş, İran konusu ve ABD'li özel temsilcilerin Rusya'ya yapması planlanan ziyaret ele alındı.

Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuri Uşakov, gazetecilere yaptığı açıklamada, "Görüşme, ABD ile İran arasında hazırlanmakta olan mutabakat zaptı etrafındaki gelişmelere odaklandı. Donald Trump, anlaşmaya varılmasının artık çok yakın olduğunu teyit etti" dedi.

Uşakov, Kremlin lideri Putin'in de çatışmaların sona erdirilmesine yönelik gelişmelerden memnuniyet duyduğunu ifade etti.

Ayrıca Uşakov, "Hâlihazırda İran dosyasında yoğun şekilde görev yapan ABD Başkanı'nın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner'in yakında yeniden Rusya'ya dönmeleri konusunda mutabakata varıldı" açıklamasında bulundu.

Kremlin danışmanına göre Trump, Ukrayna'daki çatışmanın sona erdirilmesinin önemli olduğunu ve bu süreçte destek vermeye hazır olduğunu Putin'e iletti.

Uşakov, Putin'in Trump'ın 80. yaş gününü "samimi ve resmî olmayan bir üslupla" kutladığını da ifade etti.


ABD ile İran anlaşmaya vardı... Trump deniz ablukasını sona erdirdi

ABD ile İran anlaşmaya vardı... Trump deniz ablukasını sona erdirdi
TT

ABD ile İran anlaşmaya vardı... Trump deniz ablukasını sona erdirdi

ABD ile İran anlaşmaya vardı... Trump deniz ablukasını sona erdirdi

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ile İran'ın bir barış anlaşmasına vardığını duyurdu. Şerif, resmi imza töreninin 19 Haziran'da İsviçre'de gerçekleştirileceğini açıkladı.

Şerif, X platformunda yaptığı paylaşımda, "Taraflar, Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerde askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak durdurulması konusunda anlaştı" ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump da İran ile anlaşmaya varıldığını doğrulayarak, anlaşma kapsamında Hürmüz Boğazı'nın derhal ve herhangi bir ücret alınmaksızın yeniden açılacağını belirtti.

Trump, kendisine ait Truth Social platformunda yaptığı paylaşımda, "Dünyanın gemileri, motorlarınızı çalıştırın. Petrol akmaya başlasın!" ifadelerini kullandı.

Anlaşmaya, İsrail'in pazar günü Lübnan'a yönelik düzenlediği ve hem İran'ın hem de Trump'ın eleştirilerine neden olan saldırılara rağmen ulaşıldı.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, Lübnan dahil olmak üzere çeşitli cephelerdeki savaşın ve askeri operasyonların bu geceden itibaren derhal ve kalıcı olarak sona ereceğini söyledi.

Garibabadi ayrıca, nihai anlaşmaya ulaşılması amacıyla müzakerelerin önümüzdeki 60 gün içinde sürdürüleceğini belirterek, "karşı tarafın ihlallerde bulunması halinde Tahran'ın kendi tedbirlerini alacağını" ifade etti.

İsrail Savunma Bakanı

  • Netanyahu ile birlikte, ordunun Lübnan, Suriye ve Gazze'deki güvenlik bölgelerinde kalmasını öngören net bir politika benimsiyoruz.
  • Güvenlik bölgelerinin kontrolü, İsrail ordusunun savaş sırasındaki en büyük başarılarından biridir.
  • Mevcut ve gelecekteki tüm baskılara rağmen İsrail ordusunun Lübnan'dan çekilmesini reddediyoruz.
  • Netanyahu bu tutumu Trump'a ve üst düzey ABD'li yetkililere açıkça iletti.
  • İran'ın Lübnan'daki gelişmeler nedeniyle İsrail'e saldırması halinde biz de İran'a saldıracağız.

Mısır Dışişleri Bakanlığı

  • Mısır, ABD ile İran arasında varılan anlaşmayı memnuniyetle karşılamakta ve bunu bölgesel ve uluslararası düzeyde güvenlik ile istikrarın yeniden tesis edilmesine katkı sağlayacak son derece önemli bir gelişme olarak değerlendirmektedir.
  • Mısır, savaşın sona erdirilmesi ve bu noktaya ulaşılması amacıyla son aylarda bölgesel ve uluslararası ortaklarla koordinasyon içinde ciddi ve samimi çabalar yürütmüştür.

Avrupa Komisyonu Başkanı

  • ABD ile İran arasındaki anlaşma, Hürmüz Boğazı'nın derhal yeniden açılmasına imkân sağlamalıdır.
  • Anlaşma, Ortadoğu'da barış ve güvenliğe ilişkin daha kapsamlı müzakerelerin önünü açmaktadır.
  • Anlaşma, İran'ın nükleer programı, balistik füze programı ve bölgedeki istikrarsızlaştırıcı faaliyetlerinin sona ermesini de sağlamalıdır.
  • Lübnan'da çatışmalar sürerken Ortadoğu'da kalıcı barışın sağlanması mümkün değildir.

İsrail, Lübnan'ın güneyinde “sarı hattın” ötesine doğru genişliyor

Dün Beyrut'un güney banliyösünde İsrail tarafından hedef alınan bir apartmanın önünde duran Lübnan Askeri İstihbarat üyeleri (AP)
Dün Beyrut'un güney banliyösünde İsrail tarafından hedef alınan bir apartmanın önünde duran Lübnan Askeri İstihbarat üyeleri (AP)
TT

İsrail, Lübnan'ın güneyinde “sarı hattın” ötesine doğru genişliyor

Dün Beyrut'un güney banliyösünde İsrail tarafından hedef alınan bir apartmanın önünde duran Lübnan Askeri İstihbarat üyeleri (AP)
Dün Beyrut'un güney banliyösünde İsrail tarafından hedef alınan bir apartmanın önünde duran Lübnan Askeri İstihbarat üyeleri (AP)

İsrail, Lübnan'da ateşkesin kapsaması beklenen İran-ABD anlaşmasını önceden etkisiz kılmak amacıyla dün Beyrut'un güney banliyösünü hedef aldı. Yaklaşık 30 köy ve beldeyi kapsayan tahliye uyarılarıyla birlikte hava saldırıları düzenleyen İsrail, Lübnan'ın güneyimde ‘sarı hattın’ ötesine doğru yayılmayı sürdürdü.

Edinilen bilgilere göre saldırı Gubeyri'deki bir evi hedef alan İsrail ordusu, kısa süre sonra Beyrut'ta Hizbullah'a ait bir komuta merkezini vurduğunu açıkladı.

ABD merkezli haber platformu Axios'un haberine göre İsrail ordusu, saldırıyı gerçekleştirmeden kısa süre önce ABD'yi bilgilendirdi, ancak hedef alınan kişinin kimliği konusunda çelişkili bilgiler gündeme geldi. İsrail televizyonu Kanal 12, Hizbullah'ın irtibat birimi komutanının saldırıda hayatını kaybettiğini duyururken Beyrut'tan gelen bilgiler, Hizbullah komutanı Ali Musa Dakduk'un (Ebu Hüseyin Sacid) pazar günü banliyöye düzenlenen saldırıda öldürüldüğünü ortaya koydu.

Lübnan’ın güneyi de eş zamanlı olarak geniş çaplı hava saldırıları ve topçu atışlarıyla sarsıldı. İsrail merkezli haber ajansları, İsrail'in Sur bölgesinde Hizbullah'ın iletişim ağından sorumlu yetkilisine yönelik bir saldırı düzenlediğini aktardı.