عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
DÜNYA

Papa XIV. Leo: Savaşlar insanlardan daha kolay besleniyor

Geçen sene Vatikan'da düzenlenen Konklav'da ABD'li Kardinal Robert Francis Prevost yeni papa olarak seçilip Papa XIV. Leo adını almıştı (AP)
Geçen sene Vatikan'da düzenlenen Konklav'da ABD'li Kardinal Robert Francis Prevost yeni papa olarak seçilip Papa XIV. Leo adını almıştı (AP)
TT
TT

Papa XIV. Leo: Savaşlar insanlardan daha kolay besleniyor

Geçen sene Vatikan'da düzenlenen Konklav'da ABD'li Kardinal Robert Francis Prevost yeni papa olarak seçilip Papa XIV. Leo adını almıştı (AP)
Geçen sene Vatikan'da düzenlenen Konklav'da ABD'li Kardinal Robert Francis Prevost yeni papa olarak seçilip Papa XIV. Leo adını almıştı (AP)

Papa XIV. Leo, Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı'nın (WFP) Roma'daki genel merkezinde bugün bir konuşma yaptı. 

Amerikalı Papa, Donald Trump yönetiminin fonları kesmesi ve diğer ülkelerin de desteklerini artırmaması nedeniyle açlıkla mücadelenin darbe almasına işaret etti. 

Tüm devletlere ihtiyaç sahiplerine yardım için ellerinden geleni yapma çağrısında bulundu. 

Askeri harcamaların artarak sürmesine dikkat çeken Papa XIV. Leo, şu ifadeleri kullandı:

Yardım ve kalkınma projeleri bunlara dahil olanların anlaşılması güç siyasi kararları, çarpık ideolojik vizyonları ve aşılması zor gümrük engelleri nedeniyle sekteye uğrarken, silahların önünde böyle engeller yok. Bunun neticesinde savaşlar insanlardan daha kolay beslenmektedir. Bu gerçeklik, hem operasyonel yetersizlikleri hem de siyasi ve ahlaki önceliklerdeki temel dengesizliği de gözler önüne seriyor.

WFP'nin kısa süre önce yayımladığı bir rapor, gıda yardımlarına ayrılan fonların 2022'den beri neredeyse yüzde 60'a varan oranda azaldığını ortaya koymuştu. 

Diğer yandan geçen hafta ABD, WFP'ye 800 milyon dolar vereceğini açıklamıştı. 

Bu duyuruyu memnuniyetle karşılayan WFP, bu sayede en az 37 ülkedeki 38 milyonu aşkın kişiye yardım eli uzatılabileceğini bildirmişti.

Ancak ajansın 2026 için koyduğu 10 milyar dolar hedefine hâlâ ulaşılamadı. 

Yıllarca USAID'le insani yardımın başını çeken ABD, geçen sene Trump yönetiminin kendi ajansının çalışmalarını durdurma kararıyla 60 milyar dolarlık bütçede de kesintiye gitmişti. 

Washington, aralık ayında politikasını kısmen değiştirerek WFP'ye yeniden destek olmaya başlamıştı. ABD, UNICEF'e de 218 milyon dolar verileceğini açıklamıştı.

Independent Türkçe, AP, Reuters

Daha fazlasını oku

 
 
DÜNYA

Kalibaf: İsviçre'deki müzakereler "iyi sonuçlar" verdi

Kalibaf, İran-Amerika görüşmelerine katılmak üzere 20 Haziran'da Zürih Havalimanı'na gelişinde (Reuters)
Kalibaf, İran-Amerika görüşmelerine katılmak üzere 20 Haziran'da Zürih Havalimanı'na gelişinde (Reuters)
TT
TT

Kalibaf: İsviçre'deki müzakereler "iyi sonuçlar" verdi

Kalibaf, İran-Amerika görüşmelerine katılmak üzere 20 Haziran'da Zürih Havalimanı'na gelişinde (Reuters)
Kalibaf, İran-Amerika görüşmelerine katılmak üzere 20 Haziran'da Zürih Havalimanı'na gelişinde (Reuters)

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, İsviçre’de Katar ve Pakistan’ın arabuluculuğunda yürütülen ve savaşı sona erdirmeyi amaçlayan görüşmeler kapsamında Amerika Birleşik Devletleri ile yapılan teknik müzakerelerin tamamlandığını açıkladı.

İran resmi haber ajansı IRNA’ya göre Telegram üzerinden yaptığı açıklamada Garibabadi, dört ülke arasındaki görüşmelerin sona erdiğini ve gelecekteki müzakereler için bir çerçeve üzerinde anlaşmaya varıldığını bildirdi.

Açıklamada ayrıca, yaptırımların kaldırılması, nükleer meseleler, yeniden imar ve ekonomik kalkınma ile izleme ve uygulama başlıklarında dört ayrı çalışma grubunun kurulmasına karar verildiği ifade edildi.

Öte yandan İran Meclis Başkanı ve müzakere heyeti başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nın yönetimini üstleneceğini söyledi. Kalibaf, “Hürmüz Boğazı asla savaş öncesi koşullara dönmeyecek ve İran tarafından uluslararası hukuka uygun şekilde yönetilecektir” ifadelerini kullandı.

Şarku’l Avsatın IRNA’dan aktardığına göre Kalibaf, Telegram hesabından paylaşılan bir videoda, İsviçre’de yapılan görüşmelerin “iyi kazanımlar” sağladığını belirtti. Kalibaf, özellikle boğazla ilgili müzakereler, Lübnan meselesi, petrol yaptırımlarından muafiyet ve dondurulmuş fonların serbest bırakılması konularında ilerleme kaydedildiğini ifade etti.

Katar ve Pakistan tarafından yapılan ortak açıklamaya göre ABD ve İran, Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilerin güvenli geçişini sağlamak ve “kazalar ile yanlış anlamaları önlemek” amacıyla bir “irtibat hattı” kurulması konusunda anlaşmaya vardı.

ABD’nin, İsviçre’deki görüşmelerin ardından İran’ın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) denetçilerini davet etmeyi kabul etmesi üzerine, İran petrolüne yönelik yaptırımları iki ay süreyle askıya aldığı bildirildi.

Anlaşma kapsamında Washington’un Tahran’a yaptırımlarda kısmi bir gevşeme sağlaması ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması da bekleniyor.

Kalibaf, söz konusu video mesajında “Bu sürecin henüz başındayız ve çabalarımıza devam etmeliyiz” dedi.

Öte yandan İran, Birleşmiş Milletler’e bağlı Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın İsrail ve ABD saldırıları sonucu zarar gören nükleer tesisleri denetlemesine izin vermeyeceğini açıkladı.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, “UAEA Genel Direktörü ile bir görüşme yapmadık ve ABD ile İsrail’in askeri saldırıları sonucu zarar gören nükleer tesislerin denetlenmesine izin verme planımız yok” ifadelerini kullandı.

İran devlet medyası, Kalibaf’ın Umman’a yaptığı ziyaret sırasında Hürmüz Boğazı’nda durakladığını da aktardı.

Savaşın başında İran tarafından kapatıldığı belirtilen stratejik su yolu, geçen hafta Washington ve Tahran arasında varılan anlaşmanın ardından yeniden açılmıştı.

Ancak İran, İsrail’in Lübnan’daki saldırılarına karşılık olarak cumartesi günü boğazı yeniden kapattığını duyurdu.

Deniz trafiğini takip eden platformlara göre ise gemiler, Hürmüz Boğazı’ndan anlaşma öncesi döneme kıyasla daha yüksek bir yoğunlukla geçiş yapmayı sürdürdü.

DÜNYA

Çekya'da kamu yayıncılığı yapan binlerce kişi greve gitti

Pazar günü başkent Prag'da düzenlenen grevcilere destek gösterisine binlerce kişi katıldı (AP)
Pazar günü başkent Prag'da düzenlenen grevcilere destek gösterisine binlerce kişi katıldı (AP)
TT
TT

Çekya'da kamu yayıncılığı yapan binlerce kişi greve gitti

Pazar günü başkent Prag'da düzenlenen grevcilere destek gösterisine binlerce kişi katıldı (AP)
Pazar günü başkent Prag'da düzenlenen grevcilere destek gösterisine binlerce kişi katıldı (AP)

Çekya Başbakanı Andrej Babiš'in kamu yayıncılarının fonlanma şeklini değiştirme hamlesi üzerine Çek Televizyonu ve Çek Radyosu'nda çalışan binlerce kişi, pazartesi günü 24 saatlik bir grev düzenliyor. 

Geçen hafta yürütmenin onayından geçen yasa, halktan alınan lisans ücretinin kaldırılarak kamu yayıncılarının devlet bütçesinden finanse edilmesini öngörüyor.

Yayıncılar gelecek sene yürürlüğe girecek bu değişikliğin bütçeyi çok daraltarak 2008'deki seviyelere döndüreceğini ve bu sürede kayda değer oranda enflasyon görüldüğünü vurguluyor.

Yüzlerce kişinin işten ayrılmak zorunda kalacağı ve programlarda ciddi kesintilere gidileceği ifade ediliyor. 

Grev komitesinden Pavla Kubálková ise asıl meselenin para değil, editoryal bağımsızlık olduğunu bildiriyor: 

Reformlar, herhangi bir istişare yapılmadan hazırlandı ve kamu medyasının bağımsızlığına dair hiçbir güvence barındırmıyor. 1989 öncesinde siyasetçilerin içerikleri belirlediği dönemde haber bültenlerinin nasıl olduğunu toplumun büyük bölümü hâlâ hatırlıyor. O noktaya geri dönmek istemiyoruz.

İktidar koalisyonunun ortaklarından olan, radikal sağcı Özgürlük ve Doğrudan Demokrasi'nin milletvekili Josef Nerušil geçen hafta yaptığı açıklamayla editoryal bağımsızlığa ilişkin kaygıları daha da güçlendirdi.

Yayıncıları taraflılıkla suçlayan siyasetçi, yeni değişikliğin amacının "işlerin yalnızca maddi tarafını değil, içeriğini de kontrol etmek" olduğunu söyledi. 

Kültür Bakanı Oto Klempíř ise Guardian'a yaptığı açıklamada kamu yayıncılığının bağımsızlığını tehdit etmediklerini savundu:

Yasal statüleri, yöneticilerinin seçilme biçimi, yetkileri ve editoryal özgürlüğe dair güvenceleri değişmiyor.

Muhalif siyasetçiler ise bu değişikliğin medya özgürlüğüne büyük bir darbe vuracağını söylüyor. 

Uluslararası Basın Enstitüsü'nün de aralarında yer aldığı medya özgürlüğü örgütleri, yayımladıkları ortak açıklamayla bu hamleye tepki gösterdi.

Birleşik Krallık merkezli gazete, medya üzerine çalışan akademisyen Marína Urbániková'dan da fikir aldı.

Prag Karl Üniversitesi'nden Marína Urbániková, kamu yayıncılarının grevinin çok nadir görülen bir eylem olduğuna işaret etti. 

Urbániková, son olarak 2001'de Çek Televizyonu Genel Direktörü'nün atanmasındaki siyasi etki nedeniyle benzer bir ölçekte iş bırakıldığını söyledi. 

Independent Türkçe, Guardian, AP

DÜNYA

Kanada'da bir belediye, ağaçlara yasal haklar tanıdı

Kanada'da bir kasaba, ağaçları kendi haklarına sahip canlı varlıklar olarak tanıdı (AFP)
Kanada'da bir kasaba, ağaçları kendi haklarına sahip canlı varlıklar olarak tanıdı (AFP)
TT
TT

Kanada'da bir belediye, ağaçlara yasal haklar tanıdı

Kanada'da bir kasaba, ağaçları kendi haklarına sahip canlı varlıklar olarak tanıdı (AFP)
Kanada'da bir kasaba, ağaçları kendi haklarına sahip canlı varlıklar olarak tanıdı (AFP)

Kanada'da bir kasaba, ağaçları kendi haklarına sahip canlı varlıklar olarak resmen tanıdı ve belediye başkanı onları "en büyük müttefikimiz" diye niteledi.

Montreal'in sadece 64 kilometre batısındaki Terrasse-Vaudreuil belediyesi, ağaçların "yaşama, doğal biçimde büyüme, bütünlüğünü koruma ve yenilenme hakkına" sahip olduğunu ilan etti.

CBC'nin ulaştığı karar, yaklaşık 2 bin sakini olan kasaba tarafından 9 Haziran'da kabul edildi.

Belediye Başkanı Michel Bourdeau yayın kuruluşuna, kararın meclis üyeleri tarafından oy birliğiyle kabul edildiğini ve planın kalkınmayı engellemek gibi herhangi bir soruna yol açmasını beklemediğini söyledi.

Yeni karar uyarınca kasaba, ağaçların korunmasını veya kesilmeleri durumunda yerine yenilerinin dikilmesini sağlamak adına mevcut kural ve yönetmeliklerini gözden geçirecek.

Son yıllarda üç kez sel basan kasabanın belediye başkanı Bourdeau, ağaçların iklim değişikliğiyle mücadelede "en büyük müttefikleri" olduğunu belirtti.

Ağaçlar gerçek bir yeşil altyapıdır. Kentsel ısı adalarını azaltmaya, hava kalitesini iyileştirmeye, değerli su kaynaklarını yönetmeye ve biyolojik çeşitliliği korumaya yardımcı olurlar.

Bourdeau, Quebecli sinemacı André Desrocher'in Des arbres et des arts (Ağaçlar ve Sanat) filmiyle toplumu harekete geçmeye teşvik ettiğini ekledi. Ona göre film, vatandaşları ağaçların nefes alan ve kök sistemleri aracılığıyla birbirleriyle iletişim kurabilen canlı varlıklar olduğuna ikna etti.

Bourdeau, "Bir ağaç insan gibidir" dedi.

Nefes alır, yaşar, su içer. Bizi her türlü şeyden korur.

Uluslararası Doğa Hakları Gözlemevi, kasabanın hem Quebec'te hem de Kanada'da, çevre grupları tarafından öncülük edilen uluslararası bir girişim olan Evrensel Ağaç Hakları Bildirgesi'ni imzalayan ilk belediye olduğunu söylüyor.

sacdvfvf
Düzenlemeye göre Terrasse-Vaudreuil, ağaçların "yaşama, doğal biçimde büyüme, bütünlüğünü koruma ve yenilenme hakkına" sahip olduğunu ilan etti (Google Street View)

Girişimin üç temel maddesi, dünyadaki yaşamın ağaçların varlığına bağlı olduğunu, insanların onlarla "kardeşlik ve dayanışma" içinde hareket etmesi gerektiğini ve ağaçların canlı varlıklar ve ortak bir insanlık değeri olduğunu öne sürüyordu.

Uluslararası Doğa Hakları Gözlemevi Başkanı Yenny Vega Cardenas, CBC'ye ağaçların "öz değeri" ve "duyusal algıları" olduğunu söyledi.

Açıklayarak, "Duygular değil, duyular" dedi.

Ona göre ağaç hakları bildirisi, dünya genelinde nehirler ve diğer doğal alanlara haklar verilmesini sağlayan aynı çabanın bir parçası.

Örneğin Kanada'da, Quebec'teki Magpie Nehri'ne 2021'de bölgesel bir hükümet ve Ekuanitshit Innu Konseyi tarafından yasal kişilik tanınmıştı.

Ecojustice'den avukat Karine Peloffy, ağaçların haklarının tanınması kararını "çok umut verici bir hareket" diye niteledi.

CBC'ye, "Şirketlerin yasal kişiliğe ve haklara sahip olduğunu biliyoruz ve kesinlikle canlı değiller" diye konuştu.

Yani bazı cansız şeyler yasal kişiliğe sahip olabiliyorsa, canlı varlıkların da aynı şekilde yasal kişiliğe sahip olmasını engelleyen ne var?

Independent Türkçe