Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Genel Sekreteri Arsenio Dominguez, dün Fransız Basın Ajansı’na (AFP) verdiği mülakatta, Hürmüz Boğazı'nın kapatılması nedeniyle Körfez bölgesinde mahsur kalan 11 bin denizcinin tahliyesinin "birkaç hafta" sürebileceğini belirtti.
Birleşmiş Milletler’in deniz güvenliğinden sorumlu kuruluşu IMO tarafından salı günü duyurulan tahliye planı, savaşın başlamasından bu yana bölgede mahsur kalan 600 geminin nihayet ayrılmasına imkân tanıyacak. Dominguez, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "Bütün denizcilerin tahliyesini fiilen tamamlayabilmemiz için birkaç haftaya daha ihtiyacımız olacak" dedi.
IMO Sözcüsü ise dün yaptığı açıklamada, örgüt tarafından uygulamaya konulan yeni çıkış planı kapsamında gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçişe başladığını bildirdi.
Örgüt, onaylanması birkaç ay süren planın, İran savaşı nedeniyle Körfez'de mahsur kalan ve içinde yaklaşık 11 bin denizcinin bulunduğu yüzlerce geminin boğazdan yelken açmasını sağlayacağını kaydetti. Dün açıklamada bulunan sözcü, "Gemiler plan doğrultusunda geçişlere başladı" derken, boğazı geçen gemilere ilişkin detay vermekten kaçındı.
Londra Borsası Grubu’nun (LSEG) gemi takip verileri, son 12 saat içinde plan kapsamında en az 2 kuru yük gemisi ile bir kargo gemisinin Hürmüz Boğazı’nı geçtiğini gösterdi. Nakliye verileri ayrıca, mahsur kalan ve toplamda 5 milyon varil ham petrol taşıyan 3 petrol tankerinin de boğazdan ayrıldığını, bunlardan ikisinin Asya’ya doğru ilerlediğini ortaya koydu. Ancak bu tankerlerin IMO planı dahilinde ayrılıp ayrılmadığı henüz netlik kazanmadı.
Umman'ın Musandam kentinden çekilen, Hürmüz Boğazı'ndaki gemiler, 18 Haziran 2026 (Reuters)
Boğazdan çıkış için iki geçici rota
Şarku’l Avsatın Reuters'ten aktardığına göre LSEG ve MarineTraffic verileri, çoğunluğu kuru yük, kargo, konteyner gemileri ile 5 petrol tankeri ve römorkörlerden oluşan en az 35 ticari gemi boğazdan geçmek için hazırlık yaptığını gösteriyor.
IMO tarafından dün plan hakkında yayımlanan notta, "Gemilerin harekete geçmeden önce talimatları beklemesi gerekmektedir" denildi. Açıklamada ayrıca, "Bekleme alanındaki yoğunluk, seyir güvenliğini korumak adına yeni bildirimlerin gönderilmesinin askıya alınmasına yol açacaktır" uyarısı yer aldı.
Uluslararası Denizcilik Örgütü, planın uygulanmasının ABD ile İran arasında varılan ateşkes anlaşması sayesinde mümkün olduğunu ilan etti.
Enerji sevkiyatlarında artış
Kpler şirketinin analizi, Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin son birkaç günde gözle görülür bir iyileşme kaydettiğini ve günlük ortalama geçiş yapan gemi sayısının, daha önceki 10-11 seviyesinden 25'in üzerine çıktığını gösterdi. Ancak bu rakam, 28 Şubat'ta çatışmaların patlak vermesinden önce görülen günlük ortalama 125 gemi geçişine kıyasla oldukça düşük bir seviyede kalıyor.
Birçok gemi, takip edilebilmek için Otomatik Tanımlama Sistemi (AIS) transponderlarını aktif hale getirse de bazı gemilerin sinyallerinin parazite maruz kalması veya gemilerin boğazdaki hareketlerini gizlemesi nedeniyle radarda görünmeyebileceği belirtiliyor. IMO tahminleri ve piyasa verileri, Körfez'de yaklaşık 100'ü tanker olmak üzere 500 ila 600 geminin mahsur kaldığına işaret ediyor.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile tokalaşırken; ABD Başkan Yardımcısı J. D. Vance ve Jared Kushner, İsviçre’nin Luzern Gölü’ne bakan Bürgenstock tatil beldesinde ABD, İran, Pakistan ve Katar arasında yapılacak dörtlü toplantı öncesinde gelişmeleri takip etti. (AFP)
