Tahran sokaklarında Hamaney için intikam” çağrısı... Ahmedinejad'dan dikkat çeken dönüş

Tahran sokaklarında Hamaney için intikam” çağrısı...  Ahmedinejad'dan dikkat çeken dönüş
TT

Tahran sokaklarında Hamaney için intikam” çağrısı... Ahmedinejad'dan dikkat çeken dönüş

Tahran sokaklarında Hamaney için intikam” çağrısı...  Ahmedinejad'dan dikkat çeken dönüş

İran'ın başkenti Tahran'da milyonlarca kişi, eski dini lider Ali Hamaney için düzenlenen cenaze töreninin üçüncü gününde, pazartesi günü başlayan cenaze alayına katılmak üzere sokaklara çıktı. Yönetim, töreni güç ve birlik gösterisine dönüştürmeyi hedefliyor.

Cenaze alayı boyunca ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yu hedef alan ve Hamaney'in öldürülmesinin intikamının alınmasını talep eden sloganlar ile pankartlar öne çıktı. Hamaney'in oğlu Mücteba Hamaney cenaze namazına katılmazken, İran'ın eski Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad son dönemde ABD, İsrail ve İran arasında yaşanan savaşın ardından ilk kez kamuoyu önüne çıkarak cenaze alayına katıldı. Ahmedinejad'ın görünmesi, son haftalarda kendisinin durumu ve nerede bulunduğuna ilişkin ortaya atılan çelişkili iddia ve söylentilerin ardından dikkat çekti.

İran güvenlik kurumları, dini liderin cenaze törenine ilişkin haber ve analizlerde tek tip bir çerçeve izlenmesi amacıyla medya kuruluşlarına ve kamu kurumlarının basın birimlerine talimat gönderdi. Amaç, liderlik değişiminin yaşandığı ve ülkenin son yıllardaki en hassas siyasi dönemlerinden biri olarak görülen süreçte kamuoyuna sunulan anlatıyı kontrol altında tutmak olarak değerlendiriliyor.

Şarku'l Avsat'ın bir nüshasına ulaştığı talimatlarda, haberlerde belirli mesajların öne çıkarılması, resmi çizgiyle örtüşmeyen anlatıların çıkarılması ve cenaze törenlerinin, "düşmanın algı savaşı" olarak nitelendirilen girişimlere karşı liderlik merkezinin ayakta kaldığını ve rejimin bütünlüğünü koruduğunu gösteren bir unsur olarak sunulması isteniyor.

İran devlet televizyonu: Ali Hamaney'in naaşı Kum kentine ulaştı

İran devlet televizyonu, eski dini lider Ali Hamaney'in naaşının Tahran'da düzenlenen ve geniş katılımın olduğu cenaze töreninin ardından başkentin güneyindeki Kum kentine ulaştığını duyurdu.

Televizyon, "Liderin naaşı Kum'a ulaştı" ifadelerini kullanırken, tabutu taşıyan helikopterin kente iniş yaptığı görüntüleri yayımladı. ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta düzenlediği saldırılarda hayatını kaybeden Hamaney için cenaze törenlerinin bir bölümünün salı günü Kum'da gerçekleştirilmesi planlanıyor.



Macron 17 yıl sonra Şam'da… Fransa'dan özgür ve çoğulcu Suriye mesajı

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara'nın Paris'te gerçekleştirdiği önceki görüşmeden bir kare (Arşiv - Reuters)
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara'nın Paris'te gerçekleştirdiği önceki görüşmeden bir kare (Arşiv - Reuters)
TT

Macron 17 yıl sonra Şam'da… Fransa'dan özgür ve çoğulcu Suriye mesajı

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara'nın Paris'te gerçekleştirdiği önceki görüşmeden bir kare (Arşiv - Reuters)
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara'nın Paris'te gerçekleştirdiği önceki görüşmeden bir kare (Arşiv - Reuters)

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'u taşıyan uçak, pazartesi akşamı Şam Havalimanı'na indi. Bu ziyaret, 17 yıl aradan sonra bir Avrupa liderinin Suriye'ye gerçekleştirdiği ilk ziyaret olma özelliğini taşıyor. Güvenlik gerekçeleri nedeniyle Macron'a eşlik eden bakanlar ve iş insanlarından oluşan heyetin programı ayrıntılı olarak açıklanmadı.

Ziyaretin niteliği ve Suriye'deki gelişmeler konusunda çeşitli soruları beraberinde getirmesi nedeniyle Élysée Sarayı kaynakları, ziyaretin bir mesaj taşıdığını ancak bunun “safça verilmiş bir mesaj ya da Cumhurbaşkanı'nın yeni Suriye yönetimine sunduğu açık çek olmadığını” vurguladı.

Élysée'ye göre Macron'un Şam'da vereceği mesaj, “özgür, çoğulcu, tüm bileşenlerine saygı gösteren ve bölgede hak ettiği rolü üstlenebilen bir Suriye'ye yönelik kararlı ve uzun vadeli bağlılığımızın teyidi” olacak. Fransa, Suriye'nin taraflar arasında köprü kuran, gerilimlerin azaltılmasına katkı sağlayan ve Avrupa Birliği ülkeleriyle, özellikle de Fransa ile ortaklık geliştiren bir ülke olmasını istiyor.

scdfb
Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'u karşılamak üzere pazartesi günü Şam Uluslararası Havalimanı'nda bekliyor (AFP)

Paris yönetimi ziyareti “önemli” olarak nitelendirirken, amacın yalnızca Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara ve diğer Suriyeli yetkililerle görüşmek olmadığını belirtti. Fransa, ziyaret aracılığıyla “Suriye halkının cesaretine duyduğu hayranlığı ifade etmeyi ve yeni yönetimin halkın beklentilerini karşılaması, sorumlu ve katılımcı bir yaklaşım benimsemesi yönündeki beklentilerini dile getirmeyi” hedefliyor. Paris, bunun hem Suriye'nin birliği ve refahı hem de Avrupa ve Ortadoğu ülkeleriyle ilişkiler açısından önemli olduğunu düşünüyor.

Fransa, Suriye'deki durumun hâlâ “karmaşık” ve “kırılgan” olduğunu kabul etmekle birlikte, olumlu gelişmelerin mümkün olduğunu savunuyor. Paris'e göre bu ziyaret aynı zamanda “cesur bir ziyaret” niteliği taşıyor. Çünkü Macron'un ülkede uzun süre kalması ve yalnızca birkaç saatlik sembolik bir ziyaretle yetinmemesi planlanıyor. Ayrıca Fransız liderin, Suriye'nin farklı toplumsal kesimleri, mezhepleri ve beklentileriyle doğrudan temas kurmakta ısrarcı olduğu belirtiliyor. Bu nedenle Macron'un ziyareti yalnızca cumhurbaşkanlığı sarayıyla sınırlı olmayacak; Şam kentini ve halkını da kapsayacak.

dfbrgtbn
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'u taşıyan uçak, 6 Temmuz 2026'da Şam Uluslararası Havalimanı'na iniş yaptı (AFP)

Paris, geçmişte Suriye halkının ayaklanmasını desteklemesinin “idealist” nedenlerden değil, sahadaki gerçekçi değerlendirmelerden kaynaklandığını savunuyor. Élysée Sarayı, Macron'un ziyaretini “Suriye'nin tamamıyla buluşma ve aynı zamanda yeni yönetime yönelik net taleplerle daha iyi bir geleceğe bağlılığı sürdürme fırsatı” olarak tanımlıyor.

Fransa, yalnızca sözler ve vaatlerle yetinmek istemediğini belirtiyor. Paris, eğitim, araştırma, kültür ve teknik iş birliği alanlarında Fransız-Suriye ilişkilerinin köklü geçmişine dayanarak yeni yönetimle birlikte Suriye kurumlarının yeniden inşasına katkı sağlamayı hedefliyor. Amaç, tüm toplumsal kesimleri temsil eden çoğulcu kurumların oluşturulması.

Ayrıca Fransa, ekonomik ve ticari iş birliğini yeniden canlandırmayı ve yeniden imar sürecine katkıda bulunmayı amaçlıyor. Bu kapsamda Fransız Kalkınma Ajansı, finans kuruluşları, Fransız şirketlerinin uzmanlığı ve bankacılık sektörünün imkânlarına güveniliyor. Paris, özellikle bankacılık sektörü ve ekonominin finansmanı alanındaki reformların hızlandırılması halinde bu sürecin daha da ivme kazanabileceğini belirtiyor.

sdbrfb
Fransa ve Suriye bayrakları, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un yeni Suriye yönetiminin göreve gelmesinden bu yana Batı Avrupa'dan bir devlet başkanı olarak gerçekleştirdiği ilk ziyaret kapsamında 6 Temmuz Pazartesi günü ulaştığı Şam Uluslararası Havalimanı'nda dalgalanıyor (AFP)

Élysée Sarayı, Fransa'nın Suriyelilerin “meşru beklentilerine” bağlı olduğunu vurguluyor. Bu yaklaşımın iddialı ancak uygulanabilir bir program oluşturduğunu belirten Fransız yönetimi, Fransız kurumları ve şirketlerinin de bu sürece katkı sunmasını umuyor.

Bu amaçla Macron'a, Suriye pazarına ilgi duyan şirketlerin yöneticileri de eşlik ediyor. Heyette enerji devi Total, konteyner taşımacılığı şirketi CMA CGM'nin Lübnan asıllı Fransız Başkanı Rodolphe Saadé ile ulusal matbaa kuruluşunun temsilcileri yer alıyor. Söz konusu kurumun para ve pasaport basımında görev alabilecek kapasiteye sahip olduğu belirtiliyor.

sd
Şam'daki Emevi Meydanı, pazartesi günü böyle görüntülendi (Reuters)

Ziyaret programına ilişkin ayrıntılar ise sınırlı tutuldu. Élysée'nin verdiği bilgiye göre Macron, salı günkü resmi program öncesinde pazartesi akşamı Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara ile dar kapsamlı bir görüşme gerçekleştirecek. Resmî görüşmeler salı günü cumhurbaşkanlığı sarayında yapılacak ve Macron öğleden sonra bir basın toplantısı düzenleyecek.

Ancak güvenlik nedenleriyle Macron'un daha sonraki programı açıklanmadı. Fransız kaynaklar, Macron'un çok sayıda Suriyeli grup ve temsilciyle görüşmek istediğini belirtirken, bu isimlerin listesini paylaşmadı.

Paris'in benimsediği temel yaklaşım, “Yeni Suriye ancak çoğulculuğu dikkate aldığı takdirde ortağımız olabilir” anlayışına dayanıyor. Fransa böylece, geçen yıl mayıs ayında Ahmed eş-Şara'nın Paris'te ağırlanması sırasında ve daha önce Şubat ayında düzenlenen Suriye Halkını Destekleme Konferansı'nda dile getirilen şartları yeniden vurgulamış oluyor.

Fransız kaynaklara göre Paris ve birçok ortağı, “dışlayıcı bir yönetimin yerini başka bir dışlayıcı yönetimin almaması” gerektiği konusunda kararlı. Fransa, bunun gerçekleşmeyeceğine inandığını belirtirken, Suriye'nin geleceği açısından “hayati öneme sahip” gördüğü geçiş dönemi adaletinin sağlanmasını da talep ediyor.

sdbfrb
Şam'ın Bab Tuma Mahallesi ve tarihi kent dokusunun havadan görünümü, pazartesi günü çekildi (Reuters)

Paris yönetimi, Macron'un ziyaretinin hem Fransa içinde hem de uluslararası alanda, hatta Suriye'nin kendi içinde çok sayıda soru işareti yarattığının farkında. Ancak Fransa, Ortadoğu'nun merkezî ülkelerinden biri olan Suriye'den uzak kalamayacağını da düşünüyor. Çünkü Suriye'deki gelişmelerin bölge üzerinde, özellikle de Lübnan üzerinde doğrudan etkileri bulunuyor.

Fransa ayrıca Suriye ile ABD arasında son dönemde sağlanan yakınlaşmayı, Suriye ekonomisinin ihtiyaçlarını ve olası yeniden imar sürecini yakından takip ediyor. Ekonominin açılması ve yeniden inşanın başlaması hâlinde bunun Fransız ekonomisi ve şirketleri için önemli fırsatlar yaratabileceği değerlendirilirken, Paris bu sürecin dışında kalmak istemiyor.


Avustralya sahillerindeki "uzay topları"nın sırrı çözüldü

Fotoğraf: Queensland İtfaiyesi
Fotoğraf: Queensland İtfaiyesi
TT

Avustralya sahillerindeki "uzay topları"nın sırrı çözüldü

Fotoğraf: Queensland İtfaiyesi
Fotoğraf: Queensland İtfaiyesi

Avustralya Uzay Ajansı, hafta sonu Queensland sahilinde karaya vuran küre biçimindeki 6 gizemli cismin muhtemel kaynağını belirledi.

Ajans bugün yaptığı açıklamada cisimlerin yakın zamanda yörüngeden atmosfere yeniden giren yabancı bir uzay fırlatma aracının basınçlı kapları gibi göründüğünü söyledi.

Cisimler, Townsville'in kuzeyindeki Forrest Plajı'nda bulunmuştu.

Ajans, hangi fırlatma aracından geldiklerini resmen doğrulamak için uluslararası yetkililerle birlikte çalıştığını belirtti.

Ajans yaptığı açıklamada, "Cisimlerin konumu ve özellikleri, yakın zamanda yörüngeden atmosfere yeniden giren yabancı bir roket gövdesinin enkazıyla uyuşuyor" dedi.

Basınçlı kaplar, uzay araçlarında ve roketlerde gazları veya yakıtları yüksek basınç altında depolamak için kullanılan küre biçimli tanklardır. Genellikle titanyum alaşımlarından yapılırlar ve bir fırlatma aracının yapısal açıdan en dayanıklı bileşenleri arasında yer alırlar. Bu nedenle atmosfere yeniden girişten sağlam çıkabilir ve yanıp kül olmak yerine sağlam bir şekilde karaya veya okyanusa ulaşabilirler.

Koruyucu kıyafetler giymiş ekiplerin, polis gözetimi altında tehlikeli madde kalıntıları içerebileceği endişesiyle nesneleri tehlikeli madde varillerine yerleştirdiği görülmüştü.

Queensland İtfaiyesi, bölge çevresinde 50 metrelik yasak bölgenin hâlâ yürürlükte olduğunu ve şüpheli bir nesne bulanların ona dokunmaması gerektiğini belirtti.

"Bölgede şüpheli herhangi bir nesneyle karşılaşırsanız, ona dokunmayın. Uzaklaşın ve hemen acil servisi arayın" dendi.

dcfergthyju
Queensland sahilinde bulunan tuhaf siyah top (Queensland İtfaiyesi/X)

Yaklaşık 2 bin 500 kişinin yaşadığı küçük sahil kasabası Forrest Beach, hafta sonu boyunca teyakkuzdaydı.

Forrest Beach Takeaway'in sahibi Lisa Scobie, kamu yayıncısı ABC'ye, "Burası çok sessiz, pek bir şey olmuyor. Bu yüzden ekstra bir hareketlilik olması kesinlikle biraz heyecan yarattı" diye konuştu.

Uzay enkazı Avustralya kıyılarına daha önce de ulaşmıştı. 2023'te Hindistan, Perth yakınlarındaki Batı Avustralya sahilinde bulunan büyük metal kubbenin, kutup uydu fırlatma araçlarından birine ait olduğunu doğrulamıştı.

2022'de Yeni Güney Galler'de bir SpaceX'in Dragon uzay aracının kargo modülü bulunmuş ve 1979'da Batı Avustralya'ya Skylab uzay istasyonundan parçalar düşmüştü. Ayrıca 2011'de Namibya'daki ıssız bir otlakta insansız bir roketin yakıt tankı olduğuna inanılan küresel bir cisim bulunmuştu.

Uzay enkazı, özellikle ısıya dayanıklı malzemelerden yapılmış parçalar söz konusu olduğunda, Dünya atmosferine yeniden girerken her zaman tamamen yanmaz. Avustralya Uzay Ajansı, şüpheli enkaz bulan herkesin yetkililere haber vermesini tavsiye ediyor. Yetkililerin yabancı meslektaşları ve operatörlerle iletişime geçip anlaşma yükümlülükleri konusunda tavsiyelerde bulunabileceğini belirtiyor.

Independent Türkçe


İran'ın Dini Lideri Hamaney, Ejei’yi yeniden Yargı Erki Başkanı olarak atadı

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhseni Ejei, Ali Hamaney’in cuma günü düzenlenen cenaze töreninde (İran Şura Meclisi)
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhseni Ejei, Ali Hamaney’in cuma günü düzenlenen cenaze töreninde (İran Şura Meclisi)
TT

İran'ın Dini Lideri Hamaney, Ejei’yi yeniden Yargı Erki Başkanı olarak atadı

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhseni Ejei, Ali Hamaney’in cuma günü düzenlenen cenaze töreninde (İran Şura Meclisi)
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhseni Ejei, Ali Hamaney’in cuma günü düzenlenen cenaze töreninde (İran Şura Meclisi)

İran'ın Dini Lideri Mücteba Hamaney dün, Gulam Hüseyin Muhseni Ejei’yi yeni bir beş yıllık dönem için Yargı Erki Başkanlığı görevine yeniden atadı. Yargı Erkine bağlı Mizan Haber Ajansı'nın yayımladığı kararnameye ait görüntüye göre karar 4 Temmuz tarihini taşıyordu.

Kararnameye göre Hamaney, İran Anayasası'nın 157. maddesine dayanarak Ejei'yi yeniden atadı ve ‘değerli ve özverili çabaları’ için takdirlerini ifade etti.

Ejei, Yargı Erki Başkanlığı görevini ilk kez 2021 yılının temmuz ayı başlarında eski Dini Lider Ali Hamaney'in kararnamesiyle üstlenmişti. Beş yıllık ilk görev süresi sona eren Ejei’yi bu göreve yeniden atandı.

Geçtiğimiz hafta boyunca Mücteba Hamaney'in Ejei'nin görev süresini yenilemeyerek kendi çevresine daha yakın bir isim atayabileceğine ilişkin spekülasyonlar gündeme geldi. Ancak yeni kararname ile Ejei, ikinci bir dönem için görevde kaldı Bu adım, sistemin önde gelen kurumlarından birinde süreklilik mesajı olarak değerlendirildi.

Mücteba Hamaney, kararname metninde Ali Hamaney'in ortaya koyduğu ‘tüm taleplerin’ ve 28 Haziran tarihli mektubunda yer alan hususların ‘arzu edilen Yargı Erkine dönüşüm, refah ve ulaşma hedefi için temel’ oluşturduğunu belirtti.

dfgr
Pezeşkiyan, geçtiğimiz hafta Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ve Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhseni Ejei ile üçlü bir toplantıda bir araya geldi (İran Cumhurbaşkanlığı)

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Ejei'yi yeniden atanması dolayısıyla tebrik ederek kararın Dini Lider'in onun kararlılığına, deneyimine ve yargı alanındaki hizmetlerine duyduğu ‘güveni’ yansıttığını söyledi. Pezeşkiyan, ‘adaletin tesisi, halkın haklarının korunması ve hukukun üstünlüğünün’ mevcut koşullarda sosyal sermayeyi güçlendirmenin, kamuoyunda umut ve güveni artırmanın ve ülkeyi ileriye taşımanın temeli olduğunu da vurguladı.

Pezeşkiyan, üç erkin (Cumhurbaşkanlığı, Meclis ve Yargı) yakın iş birliğinin ülkenin pek çok sorununu çözmede yardımcı olabileceğini belirterek ‘Ulusal Uzlaşı Hükümeti’nin anayasa çerçevesinde ve Yargı Erki ile yapıcı bir etkileşim içinde sosyal adalet, kamu haklarının gözetilmesi ve hukukun üstünlüğünün pekiştirilmesi için çalışmaya hazır olduğunu teyit etti.

Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf da Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) yakın Tesnim Haber Ajansı'nın aktardığına göre Ejei'yi görevde kalması dolayısıyla tebrik ederek yönetiminin sürmesinin Yargı Erki'nin ‘yüce hedeflerini’ hayata geçirmenin zeminini hazırlayabileceğini söyledi. Kalibaf, İcei'nin yargısal dönüşüm belgesinin uygulanması, davaların hızlandırılması, süreçlerin dijitalleştirilmesi, yolsuzlukla mücadele ile üretim ve yatırımın desteklenmesi konusundaki çabalarına da değindi. Parlamentonun sosyal adaleti güçlendirme ve yolsuzlukla mücadelede Yargı Erki ile iş birliğini sürdürmeye hazır olduğunu ifade etti.

Ejei'nin görevde bırakılması kararı, babası mart ayında ABD ve İsrail saldırılarının ilk gününde hayatını kaybetmesinin ardından İran'ın Dini Lideri seçilen Mücteba Hamaney'in imzasıyla çıkan en önemli kurumsal atamalar arasında yer aldı.

Mücteba Hamaney, seçilmesinden bu yana kamuoyu önüne hiç çıkmadı. Yetkililer de kendisine ait herhangi bir ses veya video kaydı yayımlamadı. Yaklaşık dört aydır ona atfedilen mesajlar yalnızca yazılı bildirgelerden ibaret kaldı.

Pazar günü Tahran'da babası için düzenlenen cenaze namazında bulunmaması da medyanın ilgisini çekti. Özellikle törende devletin üst düzey yetkililerinin, askeri komutanların ve Ali Hamaney'in diğer çocuklarının hazır bulunduğu göz önüne alındığında bu yokluk daha da dikkat çekiciydi.