Yunan armatörler, Rus petrolüyle zengin oldu

Bazı tanker şirketleri, Rusya'ya yaptırımların sıkılaştırılmasının ardından bu ülkeye ticareti durdurmuştu (Reuters)
Bazı tanker şirketleri, Rusya'ya yaptırımların sıkılaştırılmasının ardından bu ülkeye ticareti durdurmuştu (Reuters)
TT

Yunan armatörler, Rus petrolüyle zengin oldu

Bazı tanker şirketleri, Rusya'ya yaptırımların sıkılaştırılmasının ardından bu ülkeye ticareti durdurmuştu (Reuters)
Bazı tanker şirketleri, Rusya'ya yaptırımların sıkılaştırılmasının ardından bu ülkeye ticareti durdurmuştu (Reuters)

Yunan tanker şirketleri, son üç yılda Rus petrolü taşımacılığından 4 milyar dolara yakın gelir elde etti.

Financial Times'ın haberine göre Yunan armatörler Dynacom Tankers, Olympic Shipping and Management, Stealth Maritime ve Polembros Shipping, sözkonusu taşımacılık işlemlerinden toplamda 3,8 milyar dolar kazandı.

Milyarder iş insanı George Prokopiou'ya ait Dynacom Tankers, Rus ham petrolü ticaretinden en az 915 milyon dolar gelir elde etti. Bu tutar, Temmuz 2023'ten bu yana Yunan armatörlerin toplam gelirinin neredeyse dörtte birini oluşturuyor.

Onassis Grubu'na ait Olympic Shipping and Management da en az 404 milyon dolar kazandı. Atina merkezli Stealth Maritime ve Polembros Shipping ise 200'er milyon dolardan fazla gelir elde etti.

Analizde, danışmanlık kuruluşu Argus Media'nın Haziran 2023 itibarıyla derlediği tahmini navlun verileri temel alındı. Bunlar, Uluslararası Denizcilik Örgütü'nün gemi yönetim bilgileri ve analiz şirketi Kpler'in tanker hareketi verileriyle karşılaştırıldı.

Hesaplamalar yalnızca Argus'un fiyatlandırma verisine sahip olduğu ana rotaları kapsıyor. Tahmini kazançlar, Yunan tanker şirketlerince taşınan 389 milyon varillik kısma dayanıyor. Argus'un fiyat tahmini paylaşmadığı 153 milyon varillik kısımsa hesaba katılmadı.

Haberde Rus petrolü taşıyan gemilere normal piyasaya göre yüzde 30 ila yüzde 40 daha fazla navlun ödendiği vurgulanıyor. Bu yüksek tarifeler, taşınan devasa hacimle birleştiğinde toplam gelirin 3,8 milyar dolara ulaştığı yazılıyor.

Analizde, sözkonusu ticaretin G7'nin Rus petrolü için belirlediği varil başına 44,10 dolarlık tavan fiyatı aşmayacak şekilde gerçekleştirildiği belirtiliyor.

Diğer yandan Rus ham petrolü ticareti Atina ve Kiev arasında gerginlik yaratmıştı. Dynacom da dahil birçok Yunan tanker şirketi, 2023'te Ukrayna tarafından "uluslararası savaş destekçileri" listesine alınmış ancak Atina'nın baskılarıyla daha sonra listeden çıkarılmıştı.

Rus petrol ve doğalgaz ticaretine son vermeyi amaçlayan Ukraynalı kampanya grubu Razom We Stand'ın direktörü Svitlana Romanko şu yorumu yapıyor:

Hükümetler sistemdeki bariz boşlukları kapatamadığından Rus petrolünün ticareti Kremlin'e milyarlar kazandırmaya devam ediyor. Yunanistan yönetimi, daha sert yaptırımlar ve barış yerine defalarca denizcilik sektörünün çıkarlarını öncelikli tuttu.

Independent Türkçe, Financial Times, Ukranian Shipping Magazine



Tahran, Katar'a ait tankere yönelik saldırıya ilişkin Doha'nın suçlamalarını reddetti

Hürmüz Boğazı’ndan geçen bir tanker (Arşiv fotoğrafı - Reuters)
Hürmüz Boğazı’ndan geçen bir tanker (Arşiv fotoğrafı - Reuters)
TT

Tahran, Katar'a ait tankere yönelik saldırıya ilişkin Doha'nın suçlamalarını reddetti

Hürmüz Boğazı’ndan geçen bir tanker (Arşiv fotoğrafı - Reuters)
Hürmüz Boğazı’ndan geçen bir tanker (Arşiv fotoğrafı - Reuters)

İran dün Katar’a ait bir tankere yönelik saldırının arkasındaki isim olduğuna dair Katar tarafından yapılan suçlamaları kınadı. Doha'nın Tahran'ın Umman kıyıları açıklarında kendisine ait bir sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tankerine saldırdığını öne sürmesinin ardından yapılan açıklamada suçlama reddedildi ve kınandı.

İran Haber Ajansı (IRNA), İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi’nin salı günü Hürmüz Boğazı'nda ülkeyle bağlantılı bir gemiye yönelik iddia edilen saldırıya ilişkin İran aleyhindeki Katar suçlamalarını sorguladığını aktardı. Bekayi, söz konusu suçlamaların ‘iyi komşuluk ilkesiyle çeliştiğini’ ve kabul edilemez olduğunu ifade etti.

Reuters'ın haberine göre Katar, ‘Er-Rukeyyet’ adlı devasa LNG tankerine yönelik saldırıdan İran'ı sorumlu tuttu. Gece saatlerinde insansız hava aracı (İHA) saldırısına uğrayan ve makine dairesinde yangın çıkan tanker ihbarda bulundu.

Tanker mürettebatının sağlıklı olduğu ve tahliye işlemlerinin sürdüğü bildirildi. Ancak olaydan haberdar olan deniz güvenlik kaynakları Reuters'a yangının tankeri patlama tehlikesiyle karşı karşıya bırakabileceğini söyledi.

Katar'a ait tankerin kaptanı Reuters'ın ulaştığı telsiz kayıtlarına göre şunları söyledi:

“Acil durum çağrısı, acil durum çağrısı, acil durum çağrısı. Burası Er-Rukeyyet. İskele tarafından, makine dairesinin üzerinden İHA saldırısına maruz kalıyoruz... Durum: Makine dairesinde yangın var, içerisi dumanla doldu. Diğer hasarı değerlendiremiyoruz.”

Katar Dışişleri Bakanlığı, petrol tankerine yönelik saldırının ardından İran'ın Büyükelçi Vekilini bakanlığa çağırarak protesto notası ilettiğini açıkladı. Bakanlık, söz konusu notanın İran'ı olaya ilişkin acil açıklama yapmaya ve tekrarını önlemeye yönelik derhal önlem almaya çağırdığını belirtti.

Bakanlık Sözcüsü Macid el-Ensari, olayı uluslararası deniz ulaşımının güvenliğine, emniyet içinde seyretme hakkına ve küresel enerji arzına yönelik reddedilmesi gereken bir saldırı ve uluslararası hukukun açık ve ağır ihlali olarak nitelendirdi.

Ensari, yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“İran'ı bölge güvenliğini tehdit eden ya da uluslararası deniz ulaşımının güvenliğini zedeleyebilecek tüm uygulamalara derhal son vermeye, dar hesaplar uğruna küresel enerji arzını ve bölge ülkelerinin imkânlarını tehlike altına sürüklemekten vazgeçmeye çağırıyor, bu saldırı ile bundan doğabilecek zarar ve sonuçların tüm hukuki sorumluluğunu İran'a yüklüyoruz.”


ABD’li yetkili: ABD, İran’ın petrol satışına izin veren bir lisansı iptal edecek

Hürmüz Boğazı'ndaki gemiler (Reuters)
Hürmüz Boğazı'ndaki gemiler (Reuters)
TT

ABD’li yetkili: ABD, İran’ın petrol satışına izin veren bir lisansı iptal edecek

Hürmüz Boğazı'ndaki gemiler (Reuters)
Hürmüz Boğazı'ndaki gemiler (Reuters)

ABD’li bir yetkili dün, ABD'nin İran’ın petrol satışına olanak tanıyan genel lisansı iptal edeceğini açıkladı. Yetkili, stratejik su yolunda tankerlere düzenlenen saldırıların ardından İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki eylemlerinin ‘kesinlikle kabul edilemez’ olduğunu ve ağır sonuçlarla karşılaşacağını vurguladı.

Bu açıklamanın ardından petrol fiyatları yüzde 5'in üzerine artış gösterdi.

Reuters'ın haberine göre ABD Hazine Bakanlığı, iptal edilen lisans kapsamında daha önce izin verilen İran’ın petrol işlemleri için 17 Temmuz'a kadar tasfiye süresi tanıyacağını bildirdi.

ABD’li yetkili, müzakerecilerin son dönemdeki gerilime rağmen İran ile nihai anlaşmaya ulaşmak için iyi niyetle çalışmayı sürdürdüğünü de belirtti.

Bu adım, İngiltere Deniz Ticaret Örgütü’nün (UKMTO) son günlerde Hürmüz Boğazı ve çevresinde üç petrol tankerinin kim tarafından düzenlendiği belli olmayan bir saldırıya uğradığını raporlamasının ardından atıldı.

Saldırılar ve ABD'nin verdiği karşılıklar Washington ile Tahran arasındaki kırılgan diplomatik mutabakatı zedelemekle tehdit ederken olası başka misilleme adımlarının daha kapsamlı bir anlaşmaya yönelik müzakereleri sekteye uğratma riski de giderek artıyor.

Kimliğinin açıklanmasını istemeyen başka bir ABD’li yetkili, ilk göstergelerin İran'ın üç ticari gemiye ateş açtığına işaret ettiğini söyledi.

Bu tırmanma, iki tarafın İran'ın nükleer programına kısıtlamalar getirilmesini ve petrol ihracatına yönelik kısıtlamalar dahil bazı yaptırımların hafifletilmesini kapsayan bir anlaşmaya ulaşmak için çalıştığı bir dönemde yaşandı.

Hürmüz Boğazı, dünyanın en kritik enerji geçitlerinden biri olma özelliğini korurken küresel petrol tüketiminin yaklaşık beşte biri ile büyük miktarda sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatı her gün bu boğazdan geçiyor.

Kesintinin uzaması enerji fiyatlarını yükseltebilir ve zaten yakıt maliyeti artışıyla boğuşan tüketiciler ile hükümetler üzerindeki baskıyı daha da artırabilir.


Trump, İran ve Grönland konusunda NATO’ya ‘çok kızgın’

ABD Başkanı Donald Trump ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ankara’daki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen NATO liderler zirvesi çerçevesinde ikili bir görüşme gerçekleştirdi. (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ankara’daki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen NATO liderler zirvesi çerçevesinde ikili bir görüşme gerçekleştirdi. (Reuters)
TT

Trump, İran ve Grönland konusunda NATO’ya ‘çok kızgın’

ABD Başkanı Donald Trump ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ankara’daki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen NATO liderler zirvesi çerçevesinde ikili bir görüşme gerçekleştirdi. (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ankara’daki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen NATO liderler zirvesi çerçevesinde ikili bir görüşme gerçekleştirdi. (Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump, Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi’nin açılışında NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile gerçekleştirdiği görüşmede ittifaka yönelik sert eleştirilerde bulundu.

Trump, “NATO’dan büyük hayal kırıklığı duyuyorum” diyerek, “Grönland konusunda sergilediği tutumdan ve terörü destekleyen bir numaralı devlet olarak nitelendirdiğim İran’a karşı bize yardım etmek istememesinden dolayı ittifaktan memnun değilim” ifadesini kullandı.

NATO Liderler Zirvesi’nde yaptığı konuşmada Trump, Hazine Bakanı Scott Bessent’e İspanya ile ticari ilişkilerin kesilmesi talimatını verdiğini de açıkladı. İspanya’yı NATO içinde ‘kötü bir ortak’ olarak nitelendiren Trump, “İspanya kaybedilmiş bir dosya. Artık İspanya ile herhangi bir ticari ilişki yürütmek istemiyoruz” dedi.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise zirvenin resmi açılışı öncesinde yaptığı açıklamada İspanya’ya destek vererek, Madrid yönetiminin geçen yıl savunma harcamaları konusunda önemli bir adım attığını söyledi.

Trump, daha önce de Ortadoğu’da şubat ayı sonundan bu yana devam eden savaş kapsamında ABD’nin hava operasyonlarında askeri üslerini kullanmasına izin vermediği gerekçesiyle Madrid yönetimini defalarca eleştirmişti.

Öte yandan ABD bugün erken saatlerde İran’a yönelik yeni askeri saldırılar düzenledi ve üç petrol tankerini hedef alan saldırılara karşılık olarak Tahran’ın petrol satışına izin veren muafiyeti iptal etti. Söz konusu adımların, Avrupa’da geniş destek görmeyen savaşta kırılgan ateşkes anlaşmasına vurulan son darbe olduğu değerlendiriliyor.

Trump, ateşkes mutabakatının çöktüğü yönündeki iddiaların sorulması üzerine, “Bu çok ilginç bir soru. Bana göre anlaşma sona erdi. Onlarla artık muhatap olmak istemiyorum” dedi.

İran yönetimine yönelik sert ifadeler kullanan Trump, “Onlar aşağılık insanlar. Hastalar ve hasta insanlar tarafından yönetiliyorlar. Benim açımdan onlarla uğraşmak sadece zaman kaybı” diye konuştu.