İsrailli yerleşimcilerin, Batı Şeria'da 48 saat içinde Amerikalı resmi bir heyet ile gazetecilere saldırmalarının ardından hükümetleri üzerindeki baskı artarken ABD yönetimi karşısında son derece güç bir duruma soktu.
İsrailli kaynaklar, Batı Şeria'da artan yerleşimci şiddetinin İsrail'i bir yandan mahcup ettiğini, diğer yandan da daha fazla eleştiriye maruz bıraktığını, özellikle bu tür olaylara karışan yerleşimcilere yönelik herhangi bir işlem yapılmaması nedeniyle bu durumun daha da belirginleştiğini belirtti. Kaynaklara göre ABD'li yetkililer ve gazetecilerin hedef alınması, mahcubiyeti ve baskıyı daha da artırdı.
Yerleşimciler cumartesi günü Batı Şeria'da ABD televizyonu CNN ekibine ve diğer bazı gazetecilere saldırdı. Bu saldırı, bir ABD'li temsilciyi alıkoymaya yönelik girişimin üzerinden yalnızca birkaç gün sonra gerçekleşti. Tüm bunlar, Tel Aviv'den Batı Şeria'daki fanatik yerleşimcilerin dizginlenmesini talep eden ABD yönetimi karşısında İsrail'in mahcubiyetini ikiye katladı.
İsrail gazetesi Yedioth Ahronoth, ABD’li bir yetkiliye dayandırdığı haberinde, yetkilinin ‘İsrail'in Filistinlilere yönelik politikalarının ABD-İsrail ittifakına verilen desteği zayıflattığını’ belirttiğini ve ‘yerleşimcilere yaptırım uygulanması gerektiği’ çağrısında bulunduğunu aktardı.
İsrail medyası, yerleşimcilerin ABD'li yetkililer ve gazetecilere yönelik saldırılarına odaklanarak, polisin 4 yerleşimciyi gözaltına almasını, yerleşimcilere karşı bir adım atıldığını göstermeye çalışan bir hamle olarak öne çıkarmaya çalıştı.
İsrail polisi cumartesi günü, Ramallah'ın kuzeyindeki Sincil köyü yakınlarında bulunan ve geçtiğimiz yılın temmuz ayında yerleşimciler tarafından dövülerek öldürülen Filistin kökenli ABD vatandaşı bir genç olan Seyfullah Musallat'ın ölümünün birinci yıl dönümünü haberleştirmek için orada bulunan gazetecileri hedef alan bir saldırının ardından 4 yerleşimciyi gözaltına aldığını duyurdu.
Gazetecilerin ifadesine göre bölgeye varır varmaz yerleşimciler gazetecilere saldırdı, yolları kapattı, ‘bıçak ve sopalar’ ile üzerlerine yürüdü ve araçlarının camlarını kırdı.
İsrail polisi tarafından yapılan açıklamada, olay yerine gönderilen askerlerin dört şüpheliyi gözaltına aldığı, araçlarına el koyulduğu, gazetecilerin ifadesinin dinlendiği ve gazetecilerin geçişine izin verildiği belirtildi. Polis, yerleşimcilere ait araç arandığında, araçta sopalar ve bir bıçağın ele geçirildiğini doğruladı.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
"Polis ve ordu, özellikle görevlerini yerine getiren medya çalışanlarına yönelik olduğunda, şiddet veya mülke zarar verme eylemlerinin her türlü tezahürünü son derece ciddiye alıyor.”
Bu olay, bölgede gazetecilerin maruz kaldığı ilk saldırı değildi. Gazeteciler daha önce, ABD'nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee'nin İsrail makamlarından soruşturma açmasını talep ettiği ve ‘suç ve terör eylemi’ olarak nitelendirdiği Musallat'ın öldürülmesi olayını haberleştirmeye çalışırken de saldırıya uğramıştı. Musallat'ın babası CNN'e yaptığı açıklamada, aradan bir yıl geçmesine rağmen hiç kimsenin tutuklanmadığını söyledi.
Yerleşimciler ile onları destekleyen askerlerin gazetecilere yönelik saldırılarının tekrarlanması, yerleşimcilerin ordu içindeki nüfuzunun arttığına işaret ediyor.
Cumartesi günü saldırıya uğrayan ekipte yer alan CNN muhabiri Jeremy Diamond, daha önce Batı Şeria'daki yasa dışı bir yerleşim yerinde güçlerin gazetecilerin görüntü almasını engellemeye çalıştığı sırada bir askerin kameramanını boğazından sıktığını açıklamıştı.
Askerlerin, Batı Şeria'nın tamamının Yahudilere ait olduğunu ve öldürülen yerleşimcilerin intikamını aldıklarını söylediklerine dair görüntüler kaydedildi.
Gazetecilere yönelik saldırı, ABD'li Kongre Üyesi Ro Khanna'nın Ramallah'ın kuzeyinde, binlerce ABD vatandaşlığına sahip Filistinlinin yaşadığı ve sürekli yerleşimci saldırılarına maruz kalan Turmus Aya köyü yakınlarında yerleşimciler tarafından alıkonulmasının üzerinden sadece birkaç gün sonra gerçekleşti.
Khanna, hükümetlerinin kendilerini terk ettiğini hissettiklerini CNN'e söyleyen Amerikan vatandaşlarıyla dayanışma içinde olduklarını göstermek amacıyla köyü ziyaret etmişti. Khanna, yerleşimcilerin küstahlığına ve onları destekleyen askerlerin küstahlığına tanık olduğunu belirtti.
ABD, İsrail'den yerleşimci şiddetini dizginlemesini talep etmişti. Ancak İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu, yerleşimci şiddeti meselesinin ‘inanılmaz derecede abartıldığını’ öne sürerek, faillerin yaklaşık 150 kişiden oluşan ‘sapkın gençler’ grubu olduğunu iddia etti.
The Times of Israel gazetesine göre İsrail, yerleşimci şiddeti vakalarında gözaltı işlemlerinin az sayıda gerçekleştirilmesi, suçlamaların ve mahkumiyetlerin nadiren verilmesi nedeniyle artan eleştirilere maruz kalıyor.
İsrail Genel Güvenlik Servisi'nin (Şin-Bet) bu yılın başlarında açıkladığı istatistikler, Batı Şeria'da Yahudi terör saldırılarına kurban giden Filistinlilerin sayısının, Yahudi kurbanların sayısının üç katına ulaştığını gösteriyor.
Yerleşimcilerin saldırıları 7 Ekim 2023 tarihinden bu yana belirgin bir şekilde kanlı olarak devam ediyor. Yerleşimciliğe Karşı Direniş Komisyonu'na göre yerleşimciler sadece bu yıl içinde 17 Filistinliyi öldürdü.
Yerleşimciler pazar günü Batı Şeria'nın çeşitli bölgelerinde Filistinlilerin evlerine saldırırken El-Halil'in güneyindeki Musafir Yatta bölgesine bağlı Havara köyünde en az 7 kişi yaralandı.
Yerleşimciler, İsrail'de seçim döneminin başlamasıyla birlikte saldırılarını yoğunlaştırdı. Batı Şeria'nın, Gazze Şeridi'nin yanı sıra seçim vaatleri açısından tercih edilen bir alan olması nedeniyle bu durumun daha da tırmanması bekleniyor. Batı Şeria'daki yerleşimciler meselesi, seçim kampanyalarının bir parçası olarak öne çıktı.
Maliye Bakanı Bezalel Smotrich birkaç gün önce, Batı Şeria'daki 64 yerleşim birimine aile başına 47 bin dolar değerinde vergi muafiyeti sunacağını açıklamıştı.
Smotrich pazar günü partisinin WhatsApp gruplarında, ‘hükümetin, işgal altındaki Batı Şeria'daki onlarca yeni yerleşim birimi lehine bir milyar şekelin (yaklaşık 3 şekel = 1 dolar) üzerinde bir bütçeyle yol açılmasına yönelik önerisini de yürürlüğe koyacağını’ teyit etti.
