ABD ile İran arasındaki savaş sürerken, çatışmaların hava saldırılarından İran topraklarında gerçekleştirilecek bir kara operasyonuna dönüşme ihtimali giderek daha fazla gündeme geliyor. ABD Başkanı Donald Trump bu seçeneği dışlamayı reddederken, Foreign Policy dergisine konuşan askeri uzmanlar ve eski ABD'li yetkililer, geniş çaplı bir işgalin hâlâ düşük ihtimal olduğunu belirtiyor. Uzmanlara göre özel kuvvet operasyonları veya stratejik adaların ele geçirilmesi gibi sınırlı operasyonlar ise hâlâ masadaki askeri seçenekler arasında bulunuyor.
Washington kara operasyonu sinyali mi veriyor?
ABD Başkanı Donald Trump, savaş devam ederken kara birliklerinin konuşlandırılması seçeneğini dışlamayı reddetti. Çatışmaların büyük ölçüde Hürmüz Boğazı'nın kontrolü etrafında yoğunlaşması, küresel enerji piyasalarında da ciddi belirsizliğe yol açıyor.
Derginin aktardığı haberlere göre ABD, askeri seçeneklerini genişletmek amacıyla bölgeye daha fazla asker gönderdi. Bölgeye sevk edilenler arasında özel kuvvetler personeli ve sağlık ekipleri de bulunuyor.
Kongre'de bu hafta düzenlenen bir oturumda milletvekilleri, Trump yönetiminin üst düzey yetkililerine bir kara operasyonunun değerlendirilip değerlendirilmediğini sordu. Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine, kara çatışmalarının bir sonraki adım olacağını doğrulamazken, "hava gücünün sınırları var" ifadelerini kullandı ve ABD ordusunun her zaman çok sayıda seçenek geliştirdiğine dikkat çekti.
Geniş çaplı bir işgal için 100 binden fazla asker gerekiyor
ABD'li eski askeri yetkililer ve uzmanlar, Foreign Policy dergisine yaptıkları değerlendirmelerde, mevcut göstergelerin ABD'nin İran topraklarında geniş çaplı bir kara operasyonuna hazırlandığına işaret etmediğini söyledi. Uzmanlara göre böyle bir operasyon, hâlihazırda bölgede konuşlandırılmış yaklaşık 50 bin ABD askerinden çok daha büyük bir kuvvet gerektirecek.
Buna karşılık uzmanlar, stratejik adaların, özellikle Hark Adası'nın ele geçirilmesi veya özel kuvvetlerin askeri hedeflere yönelik baskınlar düzenlemesi gibi sınırlı operasyonların gerçekleştirilme ihtimalinin daha yüksek olduğunu belirtti.
2016-2019 yılları arasında ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'na (CENTCOM) liderlik eden emekli General Joseph Votel, dergiye yaptığı açıklamada, "Tahran'ın merkezine asker göndermeye doğru ilerlediğimizi düşünmüyorum" dedi.
Votel, Beyaz Saray'ın nükleer tesisleri hedef alan bir kara operasyonunu değerlendiriyor gibi görünmediğini belirterek, en muhtemel senaryonun İran'ın hâlihazırda faaliyetlerini sürdürmek için kullandığı kilit noktalara yönelik sınırlı baskınlar düzenlenmesi olduğunu ifade etti. Bu hedeflerin özellikle kıyı bölgelerinde ve ülkenin bazı iç kesimlerinde bulunduğunu kaydetti.
Votel'e göre hedefler arasında komuta ve kontrol merkezleri, füze fırlatma platformları, silah depoları, iletişim ağları ve İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğini etkilemesini sağlayan altyapı bulunabilir.
İran topraklarında stratejik bölgelerin kontrol altına alınması zor
Votel, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz geçişini yeniden açmak amacıyla İran'ın boğaza kıyısı bulunan bölgelerinde toprak kontrolünü hedefleyen daha geniş kapsamlı bir operasyonun en az 100 bin asker gerektireceğini söyledi.
Votel, "Burası çok geniş bir bölge ve İran'ın bunu engellemek için elindeki tüm imkânlarla savaşmasını beklemeliyiz" dedi.
Votel'e göre İran ordusu dünyanın en güçlü orduları arasında yer almasa da ciddi bir direniş gösterebilecek kapasiteye sahip. Ayrıca İran'ın coğrafi yapısı, ABD açısından asker ve ikmal sevkiyatında karmaşık lojistik sorunlar yaratacak.
Kongre'de endişe
Washington'da İran'a kara birlikleri gönderilmesi fikri, Trump yönetiminin destekçileri ve muhalifleri de dahil olmak üzere Kongre üyeleri arasında geniş çaplı endişeye yol açıyor.
ABD Hava Kuvvetleri'nde daha önce görev yapmış ve Temsilciler Meclisi Dışişleri Komitesi üyesi olan Demokrat Partili Kongre üyesi Ted Lieu, asıl sorunun ABD ordusunun toprakları kontrol altına alıp alamayacağı olmadığını, bunun ardından ne yaşanacağının belirleyici olduğunu söyledi.
Lieu, "ABD herhangi bir bölgeyi işgal edebilir ancak asıl zorluk orayı elinde tutmaktır. Washington İran'da kalmak zorunda kalırsa, sonu olmayan bir savaşla karşı karşıya kalırız" dedi.
Trump için siyasi riskler
Rapora göre İran'a kara birlikleri gönderilmesine yönelik herhangi bir karar, Trump ve Cumhuriyetçi Parti açısından önemli siyasi riskler taşıyacak. Savaşın ABD'li seçmenler arasındaki desteğinin azalması, akaryakıt fiyatlarının yükselmesi ve kasım ayında yapılacak Kongre ara seçimlerinin yaklaşması, bu riskleri daha da artırıyor.
Bununla birlikte Demokrat Partili Kongre üyesi Ted Lieu, Trump'ın geçmişteki tutumunun bu seçeneği tamamen göz ardı etmemeyi gerektirdiğini söyledi. Lieu, Trump'ın yılın başlarında Venezuela'ya kara birlikleri gönderilmesine onay verdiğini hatırlattı.
Lieu, "Donald Trump'ın yanlış ve tehlikeli kararlar alma kapasitesini asla küçümsemem. Gerçeklik algısının çarpık olduğunu ve danışmanlarından olayların bütününü göremediğini düşünüyorum. Bu nedenle İran'a kara harekâtı düzenlemenin uygulanabilir bir seçenek olduğunu düşünebilir" ifadelerini kullandı.
