ABD dün, aralarında İran Devrim Muhafızları Ordusu'na (DMO) bağlı olduğunu belirttiği iki kuruluşun da bulunduğu İranlı kuruluşlara yeni yaptırımlar uyguladığını açıkladı. Bu iki kuruluşu, Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere ‘sigorta ücreti’ dayatmakla suçladı.
Yaptırım açıklaması, ABD Başkanı Donald Trump'ın, ABD ve Ürdün ordularının İran tarafından Suudi Arabistan’a karşı kullanılan füzeleri engellediğini açıklamasından birkaç saat sonra, İran'a güçlü saldırılar düzenleme tehdidinde bulunduğu bir dönemde geldi.
Bu gelişme, birkaç günlük yatışma döneminin ardından ABD ile İran arasında karşılıklı saldırıların yeniden başlaması tehdidini oluşturuyor.
ABD Hazine Bakanlığı yaptığı açıklamada, DMO’nun desteklediği bir ‘şantaj planının ticari gemileri Hürmüz Boğazı’ndan geçiş için zorunlu deniz sigortası satın almaya zorlamaya’ dayandığını belirtti.
ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan bir diğer açıklamada, iki kuruluşun gemilerin alıkonulması tehdidi de dahil olmak üzere ‘yapay riskler yarattığını’, ardından ticari gemilere ‘rejimin kendisinin yarattığı risklere’ karşı sigorta karşılığında ücret dayattığını belirtti.
Açıklamada, bu mekanizmanın İran'a gelir kaynağı sağladığı eklendi.
Yaptırımlar, Washington'ın DMO’ya bağlı olduğunu belirttiği Gulf Deniz Sigortası Şirketi ile Güvenli Hürmüz Deniz Hizmetleri Kurumu’nu kapsadı.
Yaptırımlar ayrıca, ABD’nin yaptırımlarını ihlal ettiğini belirttiği ve İran ham petrolü ve petrokimya ürünlerini Çin ve Birleşik Arap Emirlikleri'ne (BAE) taşıyan gemileri işleten sekiz şirketi de kapsadı.
Dışişleri ve Hazine bakanlıkları, bu gemileri Tahran'ın yaptırımları aşmak için kullandığı ‘hayalet filonun’ bir parçası olarak nitelendirdi.
Açıklamada ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'ın ‘çöküş sürecindeki ekonominin ve üç haneli enflasyonun rejimi acil şekilde likiditeye muhtaç hale getirdiğini’ söylediği aktarıldı.
İran, 7 Temmuz'da ABD ile karşılıklı saldırıların yeniden başlamasının ardından Hürmüz Boğazı'nı yeniden kapatmış, küresel enerji ticareti için hayati önem taşıyan bu geçitten geçen gemilere hizmet ücreti dayattığını açıklamıştı. İran, gemilerin yalnızca kendi sahillerine bitişik deniz rotasını kullanmasında ısrar ediyor.
Buna karşılık ABD, İran limanlarına abluka uyguladı. Savaşın patlak vermesinden önce, dünyadaki petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazın yaklaşık yüzde 20'si Hürmüz Boğazı'ndan geçiyordu.
