ABD Başkanı Donald Trump, dün yaptığı açıklamada, başkanlığını yürüttüğü Barış Konseyi'nin, Gazze Şeridi'nde Hamas ve diğer silahlı grupların tamamen silahsızlandırılması konusunda anlaşmaya vardığını duyurdu.
Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda bu gelişmeyi, "İsrail'in Gazze'deki savaşını sona erdirmeye yönelik 20 maddelik Trump Planı'nın uygulanmasında tarihi bir dönüm noktası" olarak nitelendirdi.
Anlaşmanın aşamalı olarak uygulanacağını belirten Trump, İsrail ordusunun silahsızlandırma süreciyle eş zamanlı olarak Gazze'den çekileceğini, güvenliğin ise uluslararası istikrar gücü ile yeni kurulacak Filistin polis teşkilatının iş birliği içinde sağlanacağını ifade etti.
Trump ayrıca, arabuluculuk rolü üstlenen Mısır, Katar ve Türkiye'ye teşekkür ederek, "Bu anlaşma, Gazze'nin nihayet Filistinli yeni bir hükümet tarafından yönetilmesi yönünde son derece önemli bir adımdır. Bu hükümet, halkın yeniden ayağa kalkması için Barış Konseyi ile yakın iş birliği içinde çalışacaktır. Aynı zamanda İsrail de hak ettiği güvenliğe kavuşacaktır" ifadelerini kullandı.
Hamas kaynakları: Silahlar ulusal komitenin kontrolünde olacak
Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre Hamas'a yakın bir kaynak bugün ajansa yaptığı açıklamada, Barış Konseyi tarafından Gazze'yi yönetmek üzere oluşturulan ulusal komitenin, varılan anlaşma kapsamında Hamas'ın silahlarını muhafaza edeceğini veya depolayacağını söyledi.
Kaynak, "Uluslararası Doğrulama Komitesi, Uluslararası İstikrar Gücü'nün desteğiyle silahların kayıt altına alınmasını ve sürecin uygulanmasını denetleyecek" bilgisini verdi.
Aynı kaynak, "Yol haritasının yedinci ile onuncu maddelerinin tamamlanmasının ardından Gazze'de silahların muhafazası, depolanması ve kontrolünden yalnızca ulusal komite sorumlu olacak" dedi.
Kahire'deki görüşmelerde ilerleme kaydedildiği belirtiliyor
Hamaslı bir yetkili ile Kahire'deki müzakerelere yakın bir diplomat, görüşmelerin "olumlu" geçtiğini ve "ilerleme kaydedildiğini" söyledi.
Ancak diplomat, bu ilerlemenin İsrail'in vereceği cevaba ve daha kapsamlı bir anlaşmaya izin verip vermeyeceğine bağlı olacağını ifade etti.
Öte yandan, isminin açıklanmasını istemeyen bir İsrailli yetkili, İsrail'in söz konusu öneriyi reddettiğini belirtti.
Yetkili, "İsrail, Hamas'ın tamamen silahsızlandırılmasını, silahların Gazze dışına çıkarılmasını ve bölgenin bütünüyle silahsız hale getirilmesini, herhangi bir sürecin ilerlemesi için temel şart olarak görüyor" dedi.
Aynı yetkili, " İsrail itirazlarını iletti, söz konusu 15 maddelik belge bu taleplere tatmin edici bir cevap vermiyor" ifadelerini kullandı.
Hamas'ın silahsızlandırılmasına yönelik yol haritası
Hamas liderleri, Trump'ın Gazze planının ikinci aşamasının uygulanmasını görüşmek üzere Kahire'de Mısır, Katar ve Türkiye'den arabulucularla temaslarını sürdürüyor.
Plan, Trump tarafından kurulan Barış Konseyi tarafından hazırlanırken, uygulama sürecini de Barış Konseyi koordine ediyor.
Rusya'nın Birleşmiş Milletler Daimî Temsilci Yardımcısı Anna Evstigneeva, salı günü BM Güvenlik Konseyi'nde yaptığı konuşmada, Barış Konseyi'nin Gazze Özel Temsilcisi Nikolay Mladenov tarafından hazırlanan yol haritasının şu ana kadar ne İsrail'in ne de Hamas'ın desteğini aldığını, Gazze'nin silahsızlandırılması konusunun temel anlaşmazlık noktası olmaya devam ettiğini söyledi.
Müzakerelere yakın diplomat ise görüşmelerin, Gazze'deki bütün ağır ve hafif silahların tasfiye edilmesini öngören bir yol haritası üzerinde ilerlediğini belirtti.
Plan; insani yardımların önemli ölçüde artırılmasını, sivil Filistin yönetiminin Gazze'nin idaresini devralmasını, Hamas'ın silahsızlandırılmasını, İsrail ordusunun Gazze'den çekilmesini ve güvenliğin sağlanmasına yardımcı olacak uluslararası bir gücün konuşlandırılmasını içeriyor. Ancak son aylarda bu hedefler doğrultusunda somut ilerleme sağlanamadı.
Hamas'ın silahları konusundaki belirsizlik sürüyor
Hamaslı bir yetkili, dün hareketin plana "olumlu ve yapıcı" cevap verdiğini söyledi ancak örgütün bütün silahlarını bırakmayı kabul edip etmediğine ilişkin ayrıntı vermedi.
Bu konu, son dört aydır devam eden müzakerelerdeki en önemli anlaşmazlık başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.
Hamas ise İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarını durdurmasını ve birliklerini bölgeden çekmesini talep ediyor.
Hamas'a yakın kaynaklar, örgütün ağır silahların Filistinli bir otoritenin gözetiminde kayıt altına alınmasına ve depolanmasına hazır olduğunu, ancak bunların İsrail'e teslim edilmesini kabul etmediğini belirtti. Hamas ise bu iddialar hakkında henüz resmî açıklama yapmadı.
Hafif silahların ve bireysel silahların akıbeti ise daha netlik kazanmış değil. Ayrıca Hamas'ın yeni yaklaşımının İsrail ve Barış Konseyi tarafından kabul edilip edilmeyeceği de belirsizliğini koruyor.
Müzakerelere katılan diplomat, Kahire'de ele alınan yol haritasının, Gazze'deki tüm ağır ve hafif silahların tasfiyesinin yanı sıra yönetim yetkisinin aşamalı biçimde ABD destekli Gazze Ulusal Yönetim Komitesi'ne devredilmesini öngördüğünü belirtti.
Diplomata göre süreç, "tek otorite, tek hukuk ve tek silah" ilkesi temelinde, hiçbir istisna tanınmadan yürütülecek.
Plan ayrıca tünellerin imha edilmesini, silah stoklarının ve üretim tesislerinin ortadan kaldırılmasını içeriyor. Sürecin tamamlanmasıyla birlikte Gazze'de silahlı gruplara ait herhangi bir askeri altyapının kalmaması hedefleniyor.
Diplomat, yol haritasının taraflar arasındaki güvene değil, karşılıklı ve eş zamanlı adımlara dayandığını vurguladı.
Sahadaki durum planın gerisinde
Buna karşın Gazze'deki mevcut durum, söz konusu yol haritasından oldukça uzak görünüyor.
İsrail ordusu bölgedeki askeri kontrolünü genişletmeyi sürdürürken, Başbakan Binyamin Netanyahu, İsrail'in kontrol ettiği alanı Gazze'nin yüzde 70'ine çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Uluslararası istikrar gücüne hangi ülkelerin katkı sağlayacağı ve İsrail ordusunun Gazze'den tamamen çekilip çekilmeyeceği ise henüz netleşmedi.
Mısırlı iki kaynak ise Hamas'ın, silahların teslimi de dahil olmak üzere tartışmalı bazı maddeleri kabul ettiğini, ancak tasfiye edilecek askeri altyapının tanımına ilişkin belgede değişiklik talep ettiğini ifade etti.
Kaynaklara göre taraflar, Barış Konseyi ile birlikte her iki tarafın da kabul edebileceği ortak bir metin üzerinde müzakerelerini sürdürüyor.
