İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO), Gazze'de Hamas Hareketi’nin silahsızlandırılması meselesinin herhangi bir sonuç vermeyeceğini ve başarısızlığa uğradığını vurgulamasından birkaç gün sonra, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ülkesinin Gazze müzakerelerinde Filistinli liderlerin alacağı her türlü kararı ve atacağı adımı destekleyeceğini belirtti.
İran’ın resmi medya organları dün, Pezeşkiyan'ın bu açıklamayı, kısa bir süre önce Hamas Siyasi Büro Başkanı seçilen Halil el-Hayye ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde yaptığını aktardı.
Hamas'ın daha önce yayımladığı bir açıklamaya göre, Pezeşkiyan görüşmeyi başlatan taraf oldu. İkili, Filistin meselesine ilişkin son gelişmeleri, Batı Şeria ve Gazze Şeridi'ndeki mevcut durumu görüştü. İran Cumhurbaşkanı, görüşmenin başında, birkaç gün önce ölümünün ikinci yıl dönümü anılan merhum Hamas Siyasi Büro Başkanı İsmail Heniyye'nin mücadelesini andı.
Heniyye, 2024 yılının temmuz ayı sonlarında Tahran'da suikasta kurban gitmişti.
Açıklamada, Pezeşkiyan'ın ülkesinin Filistin halkının ‘hakları ve haklı davasının yanında durduğunu, desteğini ve yardımını sürdüreceğini’ teyit ettiği aktarıldı. Açıklamaya göre Pezeşkiyan, “Maruz kaldığımız saldırılara rağmen, sizinle birlikteyiz ve aldığınız her türlü karar konusunda size destek veriyoruz” ifadelerini kullandı.
Açıklamaya göre İran Cumhurbaşkanı, Hayye'yi Hamas hareketinin lideri olarak seçilmesinden ötürü tebrik ederek, kesintisiz ve doğrudan iletişimden duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Pezeşkiyan, ümmetin tüm kesimleri arasında, özellikle Filistin meselesi konusunda uzlaşma, koordinasyon ve birlik sağlanmasının önemini vurguladı.
Hayye ise, İran Cumhurbaşkanı'nın araması ve ‘ülkesinin Filistin halkı ile onun sabit haklarının yanında durma konusundaki istikrarlı tutumu’ için minnettarlığını dile getirdi. Hamas'ın açıklamasına göre Hayye, müzakere dosyasındaki son siyasi gelişmeleri, Batı Şeria, Gazze Şeridi ve Kudüs'teki sahadaki ve siyasi durumun genel görünümünü Pezeşkiyan ile ele aldı. Filistinlilerin haklarına tam olarak sahip çıkmakta ısrarını ve bunları gerçekleştirmek için tüm meşru araç ve yöntemleri kullanma kararlılığını vurguladı.
Hayye ayrıca, İran'a karşı savaşın durdurulması ve tüm bölgeye güvenlik ile istikrarın geri dönmesi konusundaki umut ve beklentisini dile getirerek, ‘ümmetin birliğinin, gücüne ve Filistinlilerin haklarını yeniden kazanmasına giden temel bir yol olarak taşıdığı önemi’ vurguladı.
Hamas, İran'ın ABD ile yürüttüğü müzakereler sırasında, Lübnan'da olduğu gibi Gazze Şeridi'nin de iki ülke arasında varılacak anlaşmanın öncelikleri arasına dahil edilmesi yönünde bir baskı oluşturulmasını umuyordu. Ancak Hamas’ın, birkaç hafta önce Tahran'da İran Dini Lideri Ali Hamaney'in cenaze törenine katılan heyetinin görüştüğü İranlı yetkililerden bu konuda kesin bir yanıt alınamadı.
Hamas heyetine cenaze töreninde, hareketin liderlik konseyi sorumlusu olan Muhammed Derviş öncülük etti.
Geçtiğimiz haziran ayı sonlarında, Hamas Hareketi’nin Arap ve İslam İlişkileri Dairesi Başkanı Basim Naim, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde İran-ABD müzakereleri dosyasını görüştü.
Hamas'ın o dönemde yaptığı açıklamaya göre Arakçi, Tahran’ın o dönemde sürdürülen müzakereler kapsamında Gazze dosyasını sürekli olarak uluslararası platformlarda, arabulucular ve ABD tarafıyla gündeme getirdiğini teyit etti.
Öte yandan DMO, geçtiğimiz pazar günü, ABD Başkanı Donald Trump'ın, Hamas’ın ve Gazze'deki silahlı grupların silahsızlandırılmasına imkan tanıyan bir anlaşmaya varıldığını açıklamasının ardından, ‘Hamas'ı silahsızlandırma komplosunun’ herhangi bir sonuç vermeyeceğini ve başarısızlığa uğradığını belirtmişti.
Diğer taraftan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, salı günü, İsrail'in son dönemde Gazze Barış Konseyi tarafından açıklanan planı onaylamadığını belirtti. Netanyahu, İsrail'in planın bir ‘taslağını’ aldığını ve buna onayla değil, görüşlerle karşılık verdiğini açıkladı.
Netanyahu’nun sosyal medyada paylaştığı görüntülü bir mesajda yaptığı bu açıklamalar, Hamas'ın silahlarını teslim etmesi karşılığında İsrail ordusunun Gazze Şeridi'nden çekilmesini öngören plana karşı kendisinin ilk açık yanıtı niteliğindeydi.
