Almanya aşırı sağı, kamu yayın kuruluşlarının tahminlerine göre dün Saksonya-Anhalt eyaletinde düzenlenen seçimlerin sonuçlarında birinci olarak muhafazakâr çizgideki Başbakan Friedrich Merz'e ağır bir darbe indirdi. Ancak oy oranının eski Doğu Almanya'nın bir parçası olan bu eyaleti yönetmeye yetip yetmeyeceğinin görülmesi gerekiyor.
Sandık çıkış anketlerine göre oyların yüzde 44 ila 44,5'ini alan Almanya için Alternatif Partisi (AfD), yüzde 18,5 alması beklenen Almanya Hristiyan Demokrat Birliği Partisi’nin (CDU) çok önünde yer alıyor. Kesin sonuçlarda bu rakamların doğrulanması halinde aşırı sağ parti, bölgesel parlamentoda 39 sandalye kazanacak. Salt çoğunluğun sağlanması için 42 sandalye gerekiyor.
Bu seçimler, kamuoyunda keskin bir kutuplaşma ve eyaletteki göçmenler arasında tırmanan endişeler ortasında yapılıyor. Mainz merkezli kamu hizmeti televizyon yayıncısı ZDF tarafından yapılan son kamuoyu yoklaması, Ulrich Siegmund liderliğindeki AfD’nin oyların yüzde 41'ini alacağını gösteriyor. Bu oran, 2021 seçimlerindeki sonucunun iki katına denk geliyor.
Siegmund (35), pazar günü sabah saatlerinde, yaklaşık 10 bin nüfuslu kalesi Tangermünde'de oyunu kullandı. Burada yaklaşık 100 kişi kendisini adını haykırarak onu coşkuyla karşıladı. Aşırı sağcı lider, göç politikasını katılaştırma, zorunlu eğitimi kaldırma ve okullardaki tarih müfredatını Üçüncü Reich'ın İkinci Dünya Savaşı'ndaki sorumluluğuna odaklandığı gerekçesiyle değiştirme sözü verdi.
Geçmişe özlem
Siegmund, Batılı yurttaşlarıyla ve hatta göçmenlerle eşit muamele görmediklerine inanan destekçilerinin Doğu Almanya dönemine duydukları özlemden faydalanıyor. AfD’nin lideri pazar günü, Doğu Almanya döneminin sembolü olan ve partisinin logosu gibi mavi renkli küçük bir Simson model motosikletle, eşi Julia eşliğinde seçim merkezine geldi.
Şimdiye kadar Sosyal Demokratlar’a oy veren Jutta Neumann (84), “Uzun süre direndim, ancak kendi kendime artık AfD için bir şans vermenin zamanının geldiğini söyledim" dedi. Eyaletin başkenti Magdeburg'da yaşayan emekli kadın, “Bence barıştan bahseden bir tek onlar var. Diğerleri yeniden silahlanmadan... ve düşük emekli maaşlarını desteklemek yerine Ukrayna'ya para göndermekten başka bir şey konuşmuyor” diye ekledi.
Eyalet Seçim Komisyonu Başkanı Christa Diekmann, eyaletin başkenti Magdeburg'da yaptığı açıklamada, katılım oranının saat 14.00 itibarıyla yüzde 54,4 olduğunu belirtti. Bu oran 2021 seçimlerinde aynı saatte yüzde 27,1, 2016 seçimlerinde ise yüzde 35,4’tü. Komisyon, bu verilerin doğrudan sandık merkezlerinden alınan temsil niteliğindeki bir örneklem çalışmasına dayandığını açıkladı.
Tecrit çemberi
Polis, özellikle oylamanın ardından aşırı sağdan veya aşırı soldan gelebilecek olası taşkınlıklara karşı hafta sonu boyunca Magdeburg'da takviye güçler konuşlandırdı.
Son kamuoyu yoklamaları, yıl başından bu yana eyaleti yöneten ve daha önce eyalet hükümetinde ekonomi bakanı olan Sven Schulze (47) liderliğindeki muhafazakârların oyların yüzde 23'ünü almasını öngörüyordu. Magdeburg'da oyunu kullandıktan sonra açıklama yapan Schulze, “Hareket etmek vatandaşlara kalmış. Bu demokratik bir seçimdir” derken ‘güçlü bir katılım’ beklediğini sözlerine ekledi.
Diğer partiler arasında, radikal soldan Die Linke Partisi’nin oyların yüzde 11,5'ini, Sosyal Demokratlar’ın yüzde 8,5'ini ve Yeşiller'in yüzde 6'sını alması bekleniyor. Rusya yanlısı solcu BSW Partisi’nin ve Liberallerin ise yerel parlamentoya girmek için gerekli olan yüzde 5 barajını aşması beklenmiyor. Bu konuda üyeleri kendi içinde bölünmüş olan Rusya yanlısı solcu BSW hariç, şu ana kadar tüm partiler aşırı sağın iktidara ortak olmasını dışladı.
AfD’ye karşı uygulanan bu tecrit çemberi, Schulze'nin yerel parlamentoda temsil edilen diğer partilerle bir koalisyon kurarak iktidarda kalmasına yol açabilir, ancak özellikle yerel düzeyde AfD ile pragmatik bir şekilde etkileşim kurulması yönünde yükselen sesler, partinin seçim sonrasında iktidar dışında tutulmasının Merz'in partisi içindeki gerilimleri körükleyebileceği uyarısında bulunuyor.
