Hürmüz artan gerilimin gölgesinde... Petrol tankerleri bedel ödüyor

ABD, İran bankalarıyla işlem yapan Rus bankasına yaptırım uyguladı

ABD savaş uçağı, Umman Denizi’ndeki bir uçak gemisinden kalkışa hazırlanıyor (CENTCOM)
ABD savaş uçağı, Umman Denizi’ndeki bir uçak gemisinden kalkışa hazırlanıyor (CENTCOM)
TT

Hürmüz artan gerilimin gölgesinde... Petrol tankerleri bedel ödüyor

ABD savaş uçağı, Umman Denizi’ndeki bir uçak gemisinden kalkışa hazırlanıyor (CENTCOM)
ABD savaş uçağı, Umman Denizi’ndeki bir uçak gemisinden kalkışa hazırlanıyor (CENTCOM)

Hürmüz Boğazı, İran ile ABD arasındaki gerilimin artması ve müzakerelere dönüş ihtimalinin çıkmaza girmesiyle giderek daha tehlikeli bir bölgeye dönüşüyor. Petrol tankerleri neredeyse her gün saldırı ve denizcilik kazalarının hedefi olurken, son olayda Umman, Panama bayraklı bir tankeri gemide çıkan yangının söndürülmesinin ve mürettebatın büyük bölümünün kurtarılmasının ardından bölgeden çektiğini açıkladı. İran Devrim Muhafızları ise aynı geminin bir deniz mayınına çarpması sonucu infilak ettiğini öne sürdü.

Ancak ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın bu açıklamasını reddetti. CENTCOM, "Al Ghayya" adlı tankerin geçen ay bir İran füzesiyle saldırıya uğradığını ve bu nedenle hizmet dışı kaldığını, daha sonra ise Umman kıyıları açıklarında demirliyken yeni bir İHA saldırısına maruz kaldığını bildirdi.

Gemilere yönelik saldırıların sürmesiyle birlikte, Şarku’l Avsat’ın veri şirketi Kpler'in dün yayımladığı ilk bilgilerden aktardığına göre, pazartesi günü Hürmüz Boğazı'ndan yalnızca 4 gemi geçti. Bu sayı bir önceki gün 10 olarak kaydedilmişti.

Öte yandan ABD Hazine Bakanlığı, Rusya'nın en büyük bankalarından VTB'ye, "yaptırım uygulanan İran bankalarıyla muhabir bankacılık ilişkileri kurduğu" gerekçesiyle yeni mali yaptırımlar getirdiğini açıkladı. Kararın, Tahran üzerindeki ekonomik ve mali baskının daha da artırılması kapsamında alındığı ifade edildi.



Netanyahu, bir birlik hükümetinin kurtuluş yolu olabileceğini düşünüyor... Söyleminde değişiklik yapmayı değerlendiriyor

(foto altı) İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (Reuters)
(foto altı) İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (Reuters)
TT

Netanyahu, bir birlik hükümetinin kurtuluş yolu olabileceğini düşünüyor... Söyleminde değişiklik yapmayı değerlendiriyor

(foto altı) İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (Reuters)
(foto altı) İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (Reuters)

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, yaklaşan seçimlerde kendi kampının seçimleri kazanma ihtimalinin zayıfladığına ilişkin göstergelerin artması üzerine, son çıkış yolu olarak ‘birlik hükümeti’ kurulması fikrine yöneliyor. Bunun öncesinde ise seçimlere kalan birkaç hafta içinde seçim söyleminde muhtemel bir değişikliğe giderek, kendi kampı içinde sorun yaratan başlıklar yerine sağ ve sol arasındaki ayrışmayı yeniden şekillendirecek konulara odaklanması bekleniyor.

İsrail’de yayımlanan Maariv gazetesi dün, bu yönelimin Netanyahu’nun endişelerinin yalnızca parlamentodaki çoğunluğu kaybetme ihtimaliyle sınırlı kalmamasından, iktidarda kalma imkanını yitirme kaygısına da dönüşmesinin ardından ortaya çıktığını bildirdi. Gazete, Netanyahu’nun rakiplerinin birleşmesinin beklendiğine dikkat çekti.

İsrail seçimlerinde yarışan partiler, toplam 120 sandalyeden oluşan Knesset’te çoğunluğu elde etmeye çalışıyor. Şarku’l Avsat’ın Maariv’den aktardığına göre seçim yarışı kritik aşamaya yaklaşırken, Netanyahu çevresinde onun açısından son derece tehlikeli olabilecek çeşitli senaryolar değerlendiriliyor. Likud’un kaç sandalye kazanacağından bağımsız olarak asıl endişenin sağ bloğun toplam sandalye sayısında olduğu, özellikle de bu sayının 61 sandalyelik çoğunluk eşiğinin altında kalması ihtimalinin kaygı yarattığı belirtiliyor.

Tahminlere göre Netanyahu, mevcut seçimlerde sağ bloğun toplam 59 sandalye kazanmasının kendisini gerçek bir siyasi tehlikeyle karşı karşıya bırakabileceğinin farkında. Bunun nedeni ise böyle bir durumda karşı bloğun, dört yıl boyunca istikrarlı bir hükümet kuramasa ve Arap partileri fiilen bu ittifaka katılmasa dahi hükümet kurmasına imkân verecek bir parlamento çoğunluğu oluşturabilmesi.

VDFGTHY
Birleşik Arap Listesi Partisi lideri Mansur Abbas ve eski üst düzey emniyet müdürü Yoav Segalovitz (AFP)

Gündeme getirilen senaryo, Avigdor Liberman, Gadi Eisenkot ve Naftali Bennett’in partilerinin yanı sıra Değişim Bloğu’nda yer alan diğer partilerin, Arap partilerinin parlamentodaki desteğiyle ittifak kurmasını öngörüyor.

Böyle bir senaryoda Birleşik Arap Listesi, Ortak Liste veya Demokratik Ulusal Birlik’in aynı koalisyona dahil olması gerekmiyor. Bu partilerin hükümete her zaman destek vermek üzere oy kullanması da zorunlu olmayacak. Bunun yerine dışarıdan destek vermeleri, oylamalarda çekimser kalmaları veya karşı bloğun 61 milletvekilinden oluşan çoğunluğu oluşturmasına imkân verecek başka bir parlamenter formülün uygulanması yeterli olacak.

Netanyahu ne yapacak?

Bu senaryo karşısında Netanyahu, öncelikle seçim kampanyasını kamplar arasındaki ayrışmayı, yani sağ ile sol arasındaki karşıtlığı öne çıkaracak şekilde yürütmeyi planlıyor. Bu kapsamda Arap partilerine yönelik tutum, devletin kimliği ve kültürel ve siyasi anlaşmazlıklar gibi konulara odaklanılması bekleniyor.

Netanyahu’nun ekibi, aşırı sağ seçmenleri muhalefete oy vermekten uzaklaştırarak kendi saflarına çekmek amacıyla muhalefeti Arap partileriyle ittifak kurmaya çalışmakla suçlamayı sürdürüyor.

Maariv, tartışmaların ‘Araplarla kim ittifak kuruyor?’, ‘Demokratlarla kim iş birliği yapıyor?’ ve ‘Solun devlete bakışı nedir?’ gibi sorulara yönelmesinin, söylemi sağ blok içinde sorun yaratan askerlik hizmeti meselesi gibi konulardan uzaklaştırdığını belirtti.

Maariv’e göre Netanyahu, askerlik hizmeti meselesinin seçimlerin ana gündem maddesine dönüşmesini istemiyor. Bunun nedeni ise basit: Bu konu, kendi bloğundaki neredeyse tüm unsurlar açısından sorun yaratıyor.

FVBGF
1 Nisan 2024 tarihinde Tel Aviv’in doğusundaki Bnei Brak yakınlarında, ultra-Ortodoks Yahudilerin askerlik yasasına karşı düzenledikleri protestolar sırasında polis memurları (EPA)

Maariv, bunun Netanyahu açısından yeni bir durum olduğunu belirtiyor. Netanyahu, önceki seçimlerde bu kadar kapsamlı bir stratejiye başvurmak zorunda değildi. Çünkü 61 sandalyeye ulaşamasa bile karşı kampın çoğunluk oluşturmakta zorlanacağını ve Arap partilerinin bu kampa katılmayacağını biliyordu. Ancak mevcut seçimlerde, tahminlere göre durum değişebilir. Zira Değişim Bloğu’nun Arap partilerinin desteğinden yararlanmaya hazır olduğu belirtiliyor.

Netanyahu’nun en büyük endişelerinden biri de buradan kaynaklanıyor. Bu durum, seçimlerin ardından ‘birlik hükümeti’ seçeneğini açık tutmasına yol açabilecek nedenlerden biri olarak değerlendiriliyor. Sağ bloğun 61 sandalyeye ulaşamadığının ve karşı tarafta Netanyahu’yu iktidardan düşürmeye yetecek bir çoğunluğun bulunduğunun ortaya çıkması halinde, merkezden veya muhalefetten bir partiyi hükümete dahil etme seçeneği, Netanyahu açısından siyasi iktidarını korumanın bir aracı haline gelebilir.

Netanyahu’nun kampında, başbakanın seçimlerin ardından gerçekten geniş tabanlı bir ulusal hükümet kurmaya yönelebileceği yönündeki kanaat de güçleniyor. Bunun, Itamar Ben-Gvir’in koalisyon dışında bırakılması pahasına gerçekleşebileceği belirtiliyor. Netanyahu’nun söylemindeki değişime dikkat çeken çevreler, önceki seçimlerde kullandığı ‘tam teşekküllü sağ hükümet’ ifadesinden bu kez ‘geniş tabanlı ulusal hükümet’ söylemine yönelmesini, merkez partileriyle daha geniş bir manevra alanı oluşturma isteğinin göstergesi olarak değerlendiriyor.

İsrail’de yayımlanan son kamuoyu yoklamaları da Gadi Eisenkot liderliğindeki Yashar Partisi’nin önde olduğunu ve Netanyahu’nun kampının hükümet kurmasına imkân verecek çoğunluğa ulaşamadığını ortaya koydu. Kanal 12’nin anketine göre Eisenkot liderliğindeki Yashar, önceki ankete kıyasla iki sandalye kaybetmesine rağmen 23 sandalyeyle ilk sıradaki yerini korudu. Likud ise bir sandalye kaybederek 20 sandalyeye geriledi. Naftali Bennett liderliğindeki Birlikte Partisi ise 13 sandalyede kaldı.

Yair Golan liderliğindeki Demokratlar 10 sandalye alırken, Ortak Liste, Birleşik Tevrat Yahudiliği ve İsrail Evimiz partilerinin her biri 8 sandalye elde etti.

CSDFGRTHY
Yair Golan (Arşiv)

Ankette Şas Partisi’ne 7, Itamar Ben-Gvir liderliğindeki Yahudi Gücü’ne 6 sandalye verilirken, Bezalel Smotrich liderliğindeki Dini Siyonizm ittifakı 5 sandalye aldı.

Birleşik Arap Listesi 4 sandalye kazanırken, Amcha Yisrael ile Yedekler ve Ekonomi listeleri de 4’er sandalye elde etti. Aralarında Beni Gantz liderliğindeki Mavi-Beyaz’ın da bulunduğu bazı listeler ise yüzde 0,5 oy oranında kalan Gantz’ın partisi dahil seçim barajını aşamadı.

Buna göre Netanyahu karşıtı blok 54 sandalye elde ederken, Netanyahu’nun bloğu 50 sandalyede kaldı. İki Arap liste toplam 12 sandalye kazanırken, Hendel-Zelekha listesi 4 sandalyeyle her iki bloğun da dışında kaldı.

Hükümet başkanlığı için kimin daha uygun olduğu yönündeki soruya Eisenkot yüzde 42, Netanyahu ise yüzde 36 oranında destek aldı. Böylece Eisenkot, önceki ankette yüzde 38 oy alan Netanyahu ile arasındaki farkı daha da açtı.

Muhalefet seçmenleri arasında da Eisenkot, hükümet başkanlığı için en uygun aday olarak açık bir üstünlük sağladı. Eisenkot’u yüzde 53’lük kesim tercih ederken, bu oran Bennett için yüzde 31, Liberman için ise yüzde 13 oldu.


Vance: İran savaşı iki ay içinde “tamamen farklı bir aşamaya” girecek

ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance (AP)
ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance (AP)
TT

Vance: İran savaşı iki ay içinde “tamamen farklı bir aşamaya” girecek

ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance (AP)
ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance (AP)

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, ABD ile İran arasındaki çatışmanın "iki ay içinde tamamen farklı bir aşamaya" gireceğini söyledi. Vance'in açıklaması, ABD Başkanı Donald Trump'ın savaşın Kongre ara seçimlerinin "hemen ardından" sona ereceğini belirtmesiyle örtüşüyor. Açıklamalar, Washington ile Tahran arasında aylar süren karşılıklı saldırıların sonrasında yapıldı.

Şarku’l Avsat’ın New York Post’tan aktardığına göre ABD Başkan Yardımcısı gazeteye Air Force Two uçağında yaptığı açıklamada, İran yönetiminin seçimlere kadar Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü kaybetmeye devam edeceğini söyledi. Vance, küresel enerji açısından kritik öneme sahip bu güzergâhtaki deniz trafiğinin yeniden normal seviyesinin "yüzde 50'sinin çok üzerine" çıktığını ifade etti.

Vance, "Geleceği öngöremeyiz ancak başkanın bunun iki ay içinde tamamen farklı bir aşamaya gireceğini söylemekte haklı olduğunu düşünüyorum. Kendisi aynı zamanda silahlı kuvvetlerin başkomutanı ve dolayısıyla çatışmaların ne zaman başlayacağına ve ne zaman sona ereceğine karar veren kişi" ifadelerini kullandıı.

Vance sözlerini şöyle sürdürdü:

"Amerikan halkında belli ölçüde bir sabırsızlık olduğunu elbette anlıyorum. Ancak şu anda özünde yaşanan şey, ABD'nin saldırı amaçlı operasyonlara katılmıyor olması. Kesinlikle böyle bir şey yapmıyoruz."


Moskova, Avrupa'nın savaşa “dahil olması” konusundaki söylemini sertleştiriyor

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 15 Eylül 2026'da Moskova'da bir toplantıya başkanlık ederken (AFP)
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 15 Eylül 2026'da Moskova'da bir toplantıya başkanlık ederken (AFP)
TT

Moskova, Avrupa'nın savaşa “dahil olması” konusundaki söylemini sertleştiriyor

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 15 Eylül 2026'da Moskova'da bir toplantıya başkanlık ederken (AFP)
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 15 Eylül 2026'da Moskova'da bir toplantıya başkanlık ederken (AFP)

Rusya ile Avrupa arasındaki ilişkiler, son 48 saatte dikkat çekici biçimde gerildi. Moskova ile Kopenhag arasında Baltık Denizi'ndeki bir olay nedeniyle karşılıklı suçlamalar yöneltilirken, NATO'ya bağlı bir savaş uçağı Litvanya hava sahasında bir Rus İHA'sını düşürdü.

Rusya özellikle Avrupa'nın savaşa müdahil olmasını eleştirirken, Savunma Bakanlığı Kiev'e insansız hava aracı üretimi ve tedarikini artırma kararı alan bazı Avrupa ülkelerinin liderlerini gerilimi tırmandırmamaları konusunda uyardı.

Bakanlık tarafından yayımlanan raporda, "Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'ndeki kayıpların artması ve personel sıkıntısının derinleşmesi karşısında bazı Avrupa ülkelerinin liderleri, Rus topraklarına yönelik saldırılar düzenlemek amacıyla Ukrayna'ya gönderilecek insansız hava araçlarının üretim ve tedarikini artırma kararı aldı" ifadelerine yer verildi.

Rusya Savunma Bakanlığı, bu kararı Avrupa kıtasındaki askeri ve siyasi durumun ciddi biçimde gerilmesine yönelik kasıtlı bir adım olarak değerlendirdi.

Bundan birkaç saat önce Danimarka, Baltık Denizi üzerinde görev yapan bir Danimarka helikopterine Rusya'nın iki işaret fişeği attığını öne sürmüştü. Moskova ise buna karşılık, söz konusu helikopterin "provokatif manevralar" yaptığını savundu.