ABD Savunma Bakanı, ordudaki general sayısının yüzde 20 azaltılacağını açıkladı

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth. (AFP)
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth. (AFP)
TT

ABD Savunma Bakanı, ordudaki general sayısının yüzde 20 azaltılacağını açıkladı

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth. (AFP)
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth. (AFP)

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, ordudaki general ve amiral sayısının yüzde 20 oranında azaltılacağını açıkladı. Hegseth, bu adımın “hesap verebilirliği güçlendirmeyi” amaçladığını söyledi.

Hegseth, Quantico Üssü’nde askerlere dün yaptığı konuşmada, “Rakam uzmanları, silahlı kuvvetlerin farklı kollarındaki general ve amirallerin yüzde 10’unu görevden aldığımızı söylüyor” dedi.

Hegseth, “Ayrıca general rütbesindeki subaylar için ayrılan toplam kadro sayısını yüzde 10 daha azalttık” ifadelerini kullandı. Böylece toplam azalmanın yüzde 20’ye ulaşacağını ifade etti.



ABD'nin Irak'tan çekilmesi, İran savaşının gidişatını nasıl etkileyecek?

Bağdat'ın Firdevs Meydanı'ndaki Saddam Hüseyin heykeli Nisan 2003'te yıkılmıştı (Reuters)
Bağdat'ın Firdevs Meydanı'ndaki Saddam Hüseyin heykeli Nisan 2003'te yıkılmıştı (Reuters)
TT

ABD'nin Irak'tan çekilmesi, İran savaşının gidişatını nasıl etkileyecek?

Bağdat'ın Firdevs Meydanı'ndaki Saddam Hüseyin heykeli Nisan 2003'te yıkılmıştı (Reuters)
Bağdat'ın Firdevs Meydanı'ndaki Saddam Hüseyin heykeli Nisan 2003'te yıkılmıştı (Reuters)

ABD'nin Irak'tan tamamen çekilmesiyle yeni bir dönem başlarken, bölgedeki İran destekli milislerin güçlenebileceği ve IŞİD'in yeniden nüfuzunu artırabileceği belirtiliyor.

Reuters'ın analizinde Amerikan askerlerinin Irak'tan tamamen çekilmesiyle ülkenin güvenlik dengelerinde ve bölgedeki güç ilişkilerinde değişiklik yaşanacağı ifade ediliyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın selefi Joe Biden'ın 2024'te başlattığı süreçle ülkede kalan 2 bin 500 Amerikan askeri de çekiliyor.

Amerikan ordusu, kitle imha silahları olduğu iddiasıyla 2003'te ülkeyi işgal etmiş ve Saddam Hüseyin rejimini devirmişti. 2011'de Irak'tan çekilen ABD güçleri, 2014'te IŞİD'le mücadeleye destek vermek üzere ülkeye geri dönmüştü. Beyaz Saray 2017'de Irak'ta, 2019'da ise Suriye'de IŞİD'in askeri açıdan yenilgiye uğratıldığını açıklamıştı.

Irak, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'taki saldırılarıyla başlayan İran savaşında da Amerikan güçlerine karşı saldırılarla gündeme geldi. Tahran destekli Şii milisler, ülkedeki ABD hedeflerine birçok drone ve füze saldırısı düzenledi. Washington'ın resmi rakamlarına göre İran savaşında hayatını kaybeden 18 ABD askerinden 7'si Irak'taki saldırılarda öldürüldü.

Amerikan güçlerinin tüm Ortadoğu'dan çekilmesini isteyen İran ise son gelişmeleri "direniş ekseni" için bir zafer olarak görüyor.

Iraklı analist Ahmed Yunus, ABD'nin Irak'tan çekilmesinin İran'ın elini güçlendirebileceğini söylüyor:

Batı'nın bölgedeki askeri varlığının ortadan kalkmasıyla İran'ın vekil güçlerinin nüfuzu artabilir. Bu örgütler, devlet politikalarının şekillenmesindeki rollerini artırmaya ve kilit kurumlardaki varlıklarını pekiştirmeye çalışabilir.

Wall Street Journal'ın analizinde ise İran savaşının Irak'ı daha derin bir çatışmanın içine sürüklediği yazılıyor.

İran, güçlü Şii milisler ve siyasi partiler aracılığıyla Irak'ta askeri, siyasi ve ekonomik nüfuz sahibi. Tahran yönetimi aynı zamanda komşusunu uzun süredir önemli bir ekonomik destek kanalı olarak görüyor. Tahran, Bağdat'la yaptığı ihracat yoluyla döviz elde ederken, komşusunun bankacılık sistemini kullanarak ABD yaptırımlarını aşıyor.

Irak Başbakanı Ali Zeydi, ülkedeki milislerin silahsızlandırılmasına yönelik sürecin 30 Haziran 2027'de tamamlanacağını bildirmişti. Ancak ABD'li yetkililere göre İran, Irak'taki Şii milislere desteği 28 Şubat'tan bu yana artırırken, Zeydi'nin silahsızlandırma sürecini yürütmesi de güçleşebilir.

ABD'nin 20 yılı aşkın süredir Irak'taki gelişmeleri şekillendiren askeri varlığı sona ererken, Washington ve Tahran arasında başta Hürmüz Boğazı olmak üzere kritik konularda henüz anlaşmaya varılamadı.

Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari, dünkü açıklamasında ABD'yle İran arasındaki görüş ayrılıklarını gidermeye yönelik toplantı ve temasların sürdüğünü bildirdi.

Öte yandan Donald Trump yönetimi kasımda düzenlenecek ara seçime hazırlanırken, İran Devrim Muhafızları da Amerikan vatandaşlarına seslenen bir mesaj yayımladı.

Dün yayımlanan mektupta ABD seçmenlerine savaşa karşı çıkma çağrısında bulunulurken, "Amerika'nın şu anki durumundan sorumlu olan kötü niyetli, aldatıcı ve şiddet yanlısı politikacıları iktidardan uzaklaştırın" diye seslenildi.  

Independent Türkçe, Wall Street Journal, Reuters, Times of Israel, Tesnim


Diplomatik azarlama... Rubio, müzakerelerin tıkanmasının ardından İran heyetini ABD’den “kovdu”

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio. (EPA)
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio. (EPA)
TT

Diplomatik azarlama... Rubio, müzakerelerin tıkanmasının ardından İran heyetini ABD’den “kovdu”

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio. (EPA)
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio. (EPA)

ABD merkezli Axios haber sitesinde bugün yer alan habere göre, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Washington ile Tahran arasındaki dolaylı müzakerelerin savaşı sona erdirecek bir anlaşmaya ulaşma çabalarına rağmen çıkmaza girmesinin ardından, İran heyetine ve heyetin başındaki mevkidaşı Abbas Arakçi’ye pazartesi akşamı New York’tan derhal ayrılmalarını istedi.

Site, bir ABD’li yetkili ile konu hakkında bilgi sahibi bir başka kaynağa dayandırdığı haberinde, heyetin talimatı aldıktan birkaç saat sonra Doha’ya giden bir uçağa bindiğini, bu sırada Katarlı arabulucuların uzlaşma önerisi konusunda taraflarla temaslarını sürdürdüğünü ifade etti.

İran’la müzakerelerde tıkanma sürerken, ABD’den diplomatik azarlama

Şarku’l Avsat’ın Axios’tan aktardığına göre İranlıların zaten kısa süre içinde ABD’den ayrılması bekleniyordu. Ancak Rubio’nun bu hamlesi, “son derece alışılmadık bir diplomatik azarlama” niteliği taşıyor ve savaşı sona erdirme yönündeki sonuçsuz çabalar sürerken iki ülke arasındaki güvensizliğin boyutunu ortaya koyuyor.

Katarlı arabulucular, ABD ile İran arasında diplomatik ilerleme sağlamak için girişimlerde bulundu, ancak tarafların herhangi bir taviz vermeye yanaşmaması nedeniyle sınırlı ilerleme kaydedildi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de New York’tan ayrılması istenen yetkililer arasında yer aldı.

ABD’li yetkili Axios’a yaptığı açıklamada, “Bakan Rubio, kendisine gösterilen misafirperverlik süresini aşmış olan İran heyetini gönderdi. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu sona ermişti, dolayısıyla artık ayrılma zamanları gelmişti” ifadelerini kullandı.

Müzakerelerin tıkanması Beyaz Saray’ın umutlarını boşa çıkardı

Beyaz Saray, pazartesi sabahı perde arkasında, İran’la görüşmelerde günün ilerleyen saatlerinde ilerleme sağlanabileceğine inanıyordu. Ancak öğleden sonraki saatlere gelindiğinde müzakerelerin çıkmaza girdiği açıkça ortaya çıktı.

ABD’li yetkilinin aktardığına göre Rubio’nun talimatı üzerine ABD’nin Birleşmiş Milletler Daimî Temsilciliği, pazartesi akşamı İran’ın BM misyonuna Arakçi’nin de aralarında bulunduğu heyetin New York’tan derhal ayrılması gerektiğini bildirdi.

Arakçi’nin de yer aldığı İran heyeti birkaç saat sonra havalimanına hareket etti ve salı günü saat 01.20’de New York’tan Doha’ya giden uçağa bindi.

İkinci bir kaynak da ABD’nin İran heyetinden ülkeyi terk etmesini istediğini doğruladı. Ancak kaynak, Arakçi’nin pazartesi akşamı zaten Tahran’a dönmesinin planlandığını belirtti.

Katarlı arabulucular Washington ile Tahran arasında temaslarını sürdürüyor

Axios’a konuşan bölgesel kaynaklara göre Katarlı arabulucular, uzlaşma önerisi konusunda ABD ve İran taraflarıyla görüşmelerini sürdürüyor.

ABD Başkanı Donald Trump, çarşamba günü gazetecilerin “deli” olarak nitelendirdiği bir rejimle nasıl anlaşmaya varılacağı yönündeki sorusuna, “Belki de onları ortadan kaldırırım” yanıtını verdi.

Trump, “Bu kararı vermemiz gerekiyor. Ya onları ortadan kaldıracağız ya da bir anlaşmaya varacağız. Ancak zaman daralıyor. Bu durum çok yakında, şu ya da bu şekilde sona erecek” ifadelerini kullandı.


İran karşılık vermeyi değerlendiriyor... Adımların sıralaması konusunda anlaşmazlık yaşanıyor

Tahran’daki caddelerden birinde sergilenen İran füzeleri (Arşiv-Reuters)
Tahran’daki caddelerden birinde sergilenen İran füzeleri (Arşiv-Reuters)
TT

İran karşılık vermeyi değerlendiriyor... Adımların sıralaması konusunda anlaşmazlık yaşanıyor

Tahran’daki caddelerden birinde sergilenen İran füzeleri (Arşiv-Reuters)
Tahran’daki caddelerden birinde sergilenen İran füzeleri (Arşiv-Reuters)

İran hükümeti dün, Tahran’ın savaşı sona erdirmeye yönelik son önerilerine ABD’nin verdiği cevabı aldığını ve cevabın incelendiğini açıkladı. Bu gelişme, yedi günlük planın adımlarının hangi sırayla uygulanacağı konusunda yaşanan anlaşmazlık ortamında geldi. Hükümet, cevabın içeriğini veya Washington’un planı reddedip reddetmediğini açıklamadı.

Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, cevabı salı akşamı Doha’da Katarlı arabuluculardan aldı. Arakçi, New York’tan dönüş yolunda Doha’da kısa süreliğine durmuştu. Şarku’l Avsatın Reuters'ten aktardığına göre görüşmeler hakkında bilgi sahibi bir yetkili yaptığı açıklamada, temel anlaşmazlığın planın unsurlarından ziyade adımların uygulanma sırasıyla ilgili olduğunu söyledi.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, hükümetinin “mutabakat zaptını hayata geçirmek için bütün çabayı göstereceğini” belirterek, anlaşmanın artık “kazan-kazan stratejisine” dayanması gerektiğini söyledi. Pezeşkiyan, mutabakat zaptını savunarak bunun “hiçbir şekilde onurlarına dokunmadığını” ve ABD’yi “belirli taahhütlerde” bulunmaya mecbur bıraktığını ifade etti.

Bundan birkaç saat önce ABD Başkanı Donald Trump ise, “Henüz teslim olup olmayacaklarını bilmiyorum ama teslim olacaklar” dedi. Trump ayrıca İran’ın nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini yineledi.

Axios haber sitesinin kaynaklara dayandırdığı haberinde ise “İşler tıkanmış durumda. İranlılar ABD’nin kabul edemeyeceği taleplerde bulunuyor. ABD ise kazandığına inanıyor ve bu nedenle taviz vermeye ihtiyaç duymuyor” ifadelerine yer verildi.

Sahadaki gelişmelerde ise İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları Kurumu’nun (UKMTO) açıklamasına göre, salı günü Hürmüz Boğazı’ndan geçen 3 gemi “kimliği belirsiz” mermilerin isabet etmesi sonucu hasar gördü. Kurum, saldırının sorumlusunu belirlemedi.

İran Devrim Muhafızları Sözcüsü Hüseyin Muhib ise Devrim Muhafızları’nın bir süredir boğazdan geçmeye çalışan küçük gemileri hedef aldığını ve geçişlerini engellediğini söyledi. Muhib, “Buna rağmen ABD bir süredir herhangi bir karşılık vermedi” dedi.