Myanmar'ın cunta liderinin Malezya ziyareti ne anlama geliyor?

Myanmar'da Hlaing'in liderliğinde gerçekleştirilen 2021'deki darbenin ardından en az 3,5 milyon kişi yerinden edildi (Reuters)
Myanmar'da Hlaing'in liderliğinde gerçekleştirilen 2021'deki darbenin ardından en az 3,5 milyon kişi yerinden edildi (Reuters)
TT

Myanmar'ın cunta liderinin Malezya ziyareti ne anlama geliyor?

Myanmar'da Hlaing'in liderliğinde gerçekleştirilen 2021'deki darbenin ardından en az 3,5 milyon kişi yerinden edildi (Reuters)
Myanmar'da Hlaing'in liderliğinde gerçekleştirilen 2021'deki darbenin ardından en az 3,5 milyon kişi yerinden edildi (Reuters)

Myanmar'da cunta lideri Min Ang Hlaing, mültecilerin geri gönderilmesine ilişkin tartışmalar sürerken Malezya'ya resmi ziyarette bulundu.

Myanmar Dışişleri Bakanlığı'ndan bugün yapılan açıklamada, liderin iki ülke arasındaki yatırımı ve ekonomik işbirliğini güçlendirmeyi amaçlayan özel bir iş toplantısına katıldığı belirtildi.

Malezyalı yetkililerin Kuala Lumpur Uluslararası Havalimanı'nda karşıladığı Hlaing'in yarın Malezya Başbakanı Enver İbrahim'le görüşmesi planlanıyor.

2021'de darbeyle yönetimi ele geçiren Genelkurmay Başkanı General Hlaing'in ziyareti, Malezya'nın yaklaşık 1500 Myanmar vatandaşını ülkelerine geri göndermesinden 4 gün sonra gerçekleşti.

Enver İbrahim, temmuzdaki açıklamasında ülkesinde bulunan yaklaşık 5 bin Arakanlı Müslümanın (Rohingya) Myanmar'a gönderileceğini duyurmuştu.

Malezya, Hlaing yönetimiyle özel bir anlaşmaya varıldığını ve mültecilerin can güvenliğinin sağlanacağını savunurken hak örgütleri, iç savaştan kaçanların 2021'den bu yana 100 binden fazla kişinin öldürüldüğü iç savaşın sürdüğü Myanmar'a geri gönderilmesine tepki göstermişti.

Malezya yönetimi ocak ayından bu yana yaklaşık 10 bin Myanmar vatandaşını sınır dışı ederken, Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) ülkedeki iç savaşın sonlandırılmasına yönelik çağrılarını sürdürüyor.

ASEAN, cunta yönetiminin barış planını uygulamaması nedeniyle Min Aung Hlaing ve diğer Myanmarlı üst düzey yetkilileri 2021'den bu yana liderler zirvelerine davet etmiyor.

Hlaing, darbenin ardından ilk kez düzenlenen genel seçimler sonucunda nisanda ülkenin devlet başkanı olmuştu. Bunun ardından Tayland, Laos, Kamboçya ve Vietnam'ın yanı sıra Çin, Hindistan, Rusya ve Belarus'u ziyaret etmişti. Malezya ziyareti de kendisinin bir ASEAN ülkesine gerçekleştirdiği 5. ziyaret.

Diğer yandan AP ve Reuters'ın analizlerinde, ziyaretin askeri yönetimin uluslararası meşruiyet kazanmasına katkı sağlayabileceğine dikkat çekiliyor.

Brüksel merkezli düşünce kuruluşu Uluslararası Kriz Grubu'ndan Richard Horsey, mültecileri geri göndermesi için Enver İbrahim üzerindeki baskının arttığına dikkat çekerek, Malezya yönetiminin bu süreçte Myanmar'la işbirliğine ihtiyaç duyduğunu söylüyor.

Min Aung Hlaing'in, Kuala Lumpur'da kırmızı halıyla karşılandığı bu ziyareti uluslararası arenada meşruiyetinin tanınmasına yönelik bir adım olarak sunacağını ifade ediyor.

Independent Türkçe, Reuters, AP



Çocuk felci benzeri hastalığa yol açabilen virüs Kaliforniya'da yayılıyor

100'den fazla çocuk felci dışı enterovirüs türünden biri olan enterovirüs D68 (EV-D68), Kaliforniya'nın kuzeyinde yayılıyor (AFP)
100'den fazla çocuk felci dışı enterovirüs türünden biri olan enterovirüs D68 (EV-D68), Kaliforniya'nın kuzeyinde yayılıyor (AFP)
TT

Çocuk felci benzeri hastalığa yol açabilen virüs Kaliforniya'da yayılıyor

100'den fazla çocuk felci dışı enterovirüs türünden biri olan enterovirüs D68 (EV-D68), Kaliforniya'nın kuzeyinde yayılıyor (AFP)
100'den fazla çocuk felci dışı enterovirüs türünden biri olan enterovirüs D68 (EV-D68), Kaliforniya'nın kuzeyinde yayılıyor (AFP)

Çocuklarda nadiren çocuk felci benzeri bir hastalığa yol açabilen bir solunum yolu virüsü, Kaliforniya'da giderek yaygınlaşıyor.

SFGate'in, belediye atık sularındaki virüs kalıntılarını izleyen WastewaterSCAN'in verilerine dayanarak aktardığı üzere Palo Alto, Napa, San Francisco'nun güneydoğusu ve San Rafael dahil San Francisco Körfez Bölgesi'nde enterovirüs D68 yoğunluğu yüksek seviyelerde ve artmaya devam ediyor.

100'den fazla çocuk felci dışı enterovirüsten biri olan EV-D68, genellikle yaz sonu ve sonbahar başında yayılıyor. Yaygın semptomları, öksürük, nefes darlığı ve hırıltılı nefes alma gibi soğuk algınlığı belirtilerine benziyor.

ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri'ne (CDC) göre, EV-D68'e yakalanan çocuklarda ateşin yanı sıra nefes almada zorluk ya da zatürre gibi daha ciddi semptomlar da görülebiliyor. CDC, virüse daha önce maruz kalarak bağışıklık geliştirmeyen bebeklerin, çocukların ve ergenlerin daha ciddi şekilde etkilenebileceğini belirtiyor.

Bazı nadir durumlarda EV-D68, akut flask miyelite (AFM) de yol açabiliyor. Sık görülmese de tehlikeli bir nörolojik hastalık olan AFM, esasen çocukları etkiliyor. AFM belirtileri, EV-D68 enfeksiyonundan birkaç hafta sonra ortaya çıkmaya başlıyor.

AFM belirtileri arasında kol veya bacaklarda güçsüzlük; kas tonusu ve refleks kaybı; boyun, sırt, kol veya bacaklarda ağrı; yutarken zorlanma veya konuşma bozukluğu; gözleri hareket ettirmede zorluk ve yüzde sarkma veya zayıflık yer alıyor.

Kaliforniya Üniversitesi San Francisco'dan bulaşıcı hastalıklar uzmanı Dr. Monica Gandhi, SFGate'e yaptığı açıklamada, EV-D68 enfeksiyonu halinde ağır hastalık geçirme riski en yüksek grupların yaşlılar, küçük çocuklar ve bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler olduğunu söyledi.

Gandhi, çoğu solunum yolu hastalığının sağlıklı bireylerde hafif seyretmesine rağmen, "belirli risk gruplarında ağır" geçebileceğini vurguladı.

EV-D68'nin aşısı yok ancak insanlar ellerini sık sık yıkayarak ve hasta kişilerle temastan kaçınarak kendilerini virüsten koruyabilir. Habere göre EV-D68 vakalarındaki artış sürerken, Körfez Bölgesi sakinlerine bu sonbaharda güncellenmiş grip ve Kovid-19 aşılarını olma çağrısı da yapılıyor.

Vakalardaki artış, San Francisco Halk Sağlığı Departmanı'nın 1 Ekim'de sezonun grip kaynaklı ilk ölümünü duyurmasının ardından meydana geldi.

San Francisco Sağlık Sorumlusu Dr. Susan Philip, duyuruda, "Bu üzücü haber, grip ve Kovid gibi solunum yolu virüslerinin, özellikle hastalanma riski yüksek kişiler açısından çok ciddiye alınması gerektiğini bize hatırlatıyor" demişti.

Sonbahar etkinlikleri yaklaşırken, halkın sağlıklı kalarak yapmak istedikleri tüm eğlenceli ve keyifli şeyleri yapabilmesini istiyoruz. Aşılar bunu sağlıyor.

Independent Türkçe


MI6 alarma geçti: Alman istihbaratından hangi belgeler sızdı?

August Hanning vatana ihanet niteliğinde casusluk, devlet sırlarını araştırmak, vatana ihanete teşebbüs etmek ve casusluk yapmakla suçlanıyor (AP)
August Hanning vatana ihanet niteliğinde casusluk, devlet sırlarını araştırmak, vatana ihanete teşebbüs etmek ve casusluk yapmakla suçlanıyor (AP)
TT

MI6 alarma geçti: Alman istihbaratından hangi belgeler sızdı?

August Hanning vatana ihanet niteliğinde casusluk, devlet sırlarını araştırmak, vatana ihanete teşebbüs etmek ve casusluk yapmakla suçlanıyor (AP)
August Hanning vatana ihanet niteliğinde casusluk, devlet sırlarını araştırmak, vatana ihanete teşebbüs etmek ve casusluk yapmakla suçlanıyor (AP)

Almanya'nın eski Federal İstihbarat Servisi (BND) Başkanı August Hanning'in casusluk şüphesiyle gözaltına alınması, Birleşik Krallık (BK) istihbaratını da harekete geçirdi.

Telegraph'ın haberinde, BK'nin dış istihbarat teşkilatı MI6'in bilgi sızıntısı riskine karşı kapsamlı inceleme başlattığı belirtiliyor.

1998'den 2005'e kadar BND başkanlığı yapan 80 yaşındaki Hanning, Almanya'nın güneyindeki Bad Tölz-Wolfratshausen'de dün (6 Ekim) gözaltına alındı.

Adı "Manfred D” diye paylaşılan BND'den eski bir üst düzey yetkili de Hanning'le aynı gün ülkenin batısındaki Steinfurt'ta yakalandı.

Federal Başsavcılık, Hanning'in emekli olduktan sonra teşkilattaki eski özel kalem müdürü Manfred D.'den para karşılığı gizli istihbarat raporlarını almayı sürdürdüğünü savunuyor. Açıklamaya göre Manfred D., Hanning'e 2 bine yakın belge satmış.

Eski BND şefinin devlet sırlarını özel danışmanlık hizmetlerinde kullandığı, bazı bilgileri ise yabancı istihbarat servisleriyle paylaşılmış olabileceği öne sürülüyor.  

Savcılığın açıklamasında Hanning'in "yabancı bir istihbarat servisi adına casusluk faaliyeti yürüttüğü yönünde kuvvetli şüphe bulunduğu" ifade edilirken, sözkonusu ülkenin adı paylaşılmadı.

Öte yandan Der Spiegel'ın haberinde, Hanning'in Azerbaycan istihbaratı için özel bir analiz hazırlattığı iddia edildi.

Telegraph'ın haberinde, Hanning'in faaliyetleri sonucu BK ve ABD istihbaratına ait bilgilerin sızdırılmış olabileceği savunuluyor.

Ayrıca sahada Amerikan veya Britanya istihbaratı adına faaliyet gösteren ajan ya da muhbirlerin kimliklerinin ortaya çıkmasından endişelenildiği aktarılıyor.

ABD ve BK istihbaratının, sözkonusu dönemde Avrupalı müttefiklerle paylaşılan tüm hassas bilgilere ilişkin kurum içi inceleme başlatmış olabileceği yazılıyor.

Eski MI6 görevlisi Matthew Dunn, BK istihbaratının BND'yle paylaşılan tüm bilgileri titizlikle inceleyip riskleri değerlendireceğini söylüyor.

Alman medyasındaki haberlerde, belgeler arasında İran'ın nükleer programı, Rus ordusu ve müttefik istihbarat servislerinin gizli olarak sınıflandırdığı dokümanlarla ilgili son derece hassas raporların yer aldığı ileri sürülüyor.

Washington Post, olayın "Soğuk Savaş'ın sona ermesinden bu yana BND'de yaşanan en ciddi güvenlik ihlali" olabileceğini yazıyor. New York Times da Hanning hakkındaki iddiaların, "Almanya'yla Çin ve Rusya gibi rakip yabancı güçler arasında gerginliğin tırmandığı" bir dönemde geldiğine dikkat çekerek, bunun "Alman siyasetinde şok etkisi yarattığını" aktarıyor. 

Çocuk kaçırma soruşturmasından gizli belgelere

Hanning'in adı, Hamburglu iş insanı Christina Block'un iki çocuğunun 31 Aralık 2023'te Danimarka'da babalarının yanından kaçırılarak Almanya'ya götürülmesiyle ilgili soruşturmada geçmişti. Alman makamları, Hanning'in yönettiği güvenlik şirketinin çocukların kaçırılmasıyla bağlantılı olduğunu savunurken, eski BND şefi iddiaları reddetmişti.

Eylül 2025'te bu soruşturma kapsamında Hanning'in evi ve işyerleri aranmış, BND'ye ait yaklaşık 2 bin belge ele geçirilmişti. Bunun üzerine Federal Savcılık, casusluk ve vatana ihanet şüphesiyle Hanning hakkında Mayıs 2026'da ayrı bir soruşturma açmıştı. Hanning'in dün gözaltına alınması, bu ayrı soruşturma kapsamında gerçekleşti.

Independent Türkçe, Telegraph, New York Times, Washington Post, Tagesschau


Lise protestoları: Fransa'nın borç sorunu Avrupa'yı da tehdit ediyor

Başkent Paris'in yanı sıra Strazburg, Saint-Nazaire, Montreuil ve Aix-en-Provence gibi kentlerde öğrencilerin eylemleri sürüyor (Reuters)
Başkent Paris'in yanı sıra Strazburg, Saint-Nazaire, Montreuil ve Aix-en-Provence gibi kentlerde öğrencilerin eylemleri sürüyor (Reuters)
TT

Lise protestoları: Fransa'nın borç sorunu Avrupa'yı da tehdit ediyor

Başkent Paris'in yanı sıra Strazburg, Saint-Nazaire, Montreuil ve Aix-en-Provence gibi kentlerde öğrencilerin eylemleri sürüyor (Reuters)
Başkent Paris'in yanı sıra Strazburg, Saint-Nazaire, Montreuil ve Aix-en-Provence gibi kentlerde öğrencilerin eylemleri sürüyor (Reuters)

Fransa'da eğitim koşullarının iyileştirilmesi talebiyle bu ay başlayan lise eylemleri ülkenin farklı kentlerine yayılarak devam ediyor.

Üniversite öğrencilerinin, akademisyenlerin, sendikaların ve lise öğretmenlerinin de katıldığı eylemler nedeniyle ülke genelinde dün 891 okulda kısmen ya da tamamen eğitime ara verildi.

Fransa İçişleri Bakanlığı'nın verilerine göre ülke genelinde yaklaşık 266 bin kişi gösterilere katıldı. Eylemcilerin paylaştığı sayılarsa 450 bine yaklaşıyor.

17 Eylül'den bu yana 6 bin 500'den fazla kişinin gözaltına alındığı gösteriler, Fransa'nın giderek ağırlaşan mali sorunlarını da gündeme taşıdı.

CNN'in analizine göre Avrupa'nın ikinci büyük ekonomisi, artan bütçe açığını kontrol altına almaya çalışırken kamu borcu haziranda 3,5 trilyon euroyu aştı. Borcun faiz maliyeti de tahvil getirilerindeki yükseliş nedeniyle geçen yıl milyarlarca euro arttı.

Nisan 2027'deki seçimler yaklaşırken Sebastien Lecornu hükümeti, 54 milyar euroluk bir mali sıkılaşma paketi hazırlıyor. Radikal sağcı Marine Le Pen ise seçim kampanyasında 5 yılda 125 milyar euroluk kesinti vaat ediyor.

Hükümet aynı zamanda savunmaya daha fazla kaynak ayırmayı planlıyor. Lise öğrencileri ise personel eksikliği, kalabalık sınıflar ve bakımsız okul binalarına acilen çözüm bulunmasını istiyor.

Diğer yandan Fransa'nın muhtemel bir borç krizi yaşayabileceğine yönelik endişeler geçen hafta tahvil piyasasında sert satışlara yol açtı. Fransız ve Alman tahvil getirileri arasındaki fark 2012'den bu yana en yüksek seviyeye çıktı.

Uzmanlara göre ülkedeki mali sorunlar diğer Avrupa ülkelerini de olumsuz etkileyebilir. Danışmanlık firması Oxford Economics'ten Angel Talavera, Fransa'nın ekonomik büyüklüğü ve önemine dikkat çekerek, yaşanabilecek sorunların diğer ülkelere ve Euro Bölgesi'ne yayılma ihtimalinin yüksek olduğunu belirtiyor. Talavera, bunun bölgenin tamamında ciddi bir krize yol açabileceği uyarısında bulunuyor.

Capital Economics'ten Jack Allen-Reynolds da Avrupa ülkelerinin borç ve bütçe durumunun Euro Bölgesi finans piyasaları açısından "ciddi riskler" oluşturduğunu vurguluyor.

Wall Street Journal, Fransa'nın "tehlikeli bir finansal sarmalın eşiğinde" olduğunu yazıyor.

Fransa merkezli varlık yönetim şirketi Carmignac'tan Kevin Thozet, ülkenin mali durumu hakkında şu değerlendirmeleri paylaşıyor:

Fransa yıllardır, hatta onlarca yıldır Avrupa'da bedavacılık yaptı. Maliye politikasındaki sorumsuzluğunun sonuçlarından kurtuldu. Birileri bunu fark etmediği sürece bu yöntem işe yaradı. Artık insanlar fark etmeye başladı.

Independent Türkçe, CNN, Wall Street Journal, Le Monde