İsrail’de yayımlanan sağ görüşlü Israel Hayom gazetesi, İsrail’in Filistinlilerden sorumlu İngiliz konsolosluğunun faaliyetlerini durdurma kararıyla başlayan krizin ardından İsrail ile İngiltere arasında varılan anlaşmanın ayrıntılarını pazar günü açıkladı.
Gazeteye göre İngiltere, İsrail’e karşı yaptırım uygulamaktan ve İsrailli diplomatları ülkeden sınır dışı etmekten vazgeçti. Haberde, “Londra’daki güvenlik birimleri hükümeti krizin derinleşmesinin yaratacağı tehlikelere karşı uyardı. İsrail’in İngiliz istihbaratıyla güvenlik iş birliğini kesmekle tehdit ettiğini ve bunun ulusal güvenliğe ciddi zarar vereceğini hükümete bildirdi” ifadelerine yer verildi.
İngiltere, geçen perşembe günü, yaklaşık 200 yıl önce Kudüs’te faaliyete başlayan konsolosluğunun daha sınırlı kapsamda çalışmalarını sürdüreceğini ve bundan böyle kentteki adının “İngiliz Misyonu” olacağını açıklamıştı. Bu karar, İsrail’in yerleşimlere yönelik yaptırımlar konusunda yaşanan anlaşmazlık sırasında konsolosluğun kapatılması talimatını vermesinin ardından geldi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hükümetine yakınlığıyla bilinen gazete, İsrail’in son haftalarda İngiltere’ye son derece hassas istihbarat bilgileri aktardığını öne sürdü. Haberde, bu bilgiler sayesinde İngiltere’de Filistinli ve İranlı unsurların planladığı terör saldırılarının engellendiği, söz konusu hedefler arasında ABD savaş uçaklarına ev sahipliği yapan bir askerî üssün de bulunduğu iddia edildi.
Gazete, İngiliz topraklarında faaliyet gösteren terör hücrelerinin planladığı çok sayıda saldırının bu istihbarat sayesinde önlendiğini savundu. Habere göre gerilimin tırmanmasının önlenmesi ve uzlaşmaya varılmasıyla kriz çözüme kavuşturulurken İsrail de sert koşullarından geri adım attı.
Varılan anlaşma kapsamında Filistinlilerden sorumlu İngiliz konsolosunun 20 diplomatla birlikte İsrail’den ayrılması öngörüldü. Ancak Doğu Kudüs’teki İngiliz Başkonsolosluğu binası açık kalacak ve “İngiliz Misyonu” adı altında faaliyetlerini sürdürecek. Temsilcilik, Filistinlilere belirli hizmetler sunmaya devam edecek.
Konsolosluk hizmetlerinin geri kalan kısmı ise Ürdün’deki İngiliz konsolosluğu üzerinden sağlanacak. Kudüs’ten ayrılan diplomatların büyük bölümü Ürdün’e gitti. Gazeteye göre Londra ile Tel Aviv, anlaşmazlığın çözümü için diyaloğu sürdürüyor.
İsrail, geçen ay İngiliz hükümetinin işgal altındaki Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerini hedef alan yaptırımlar uygulayacağını açıklamasına karşılık İngiliz konsolosluğunun 30 gün içinde kapatılmasını ve burada görev yapan diplomatların Kudüs’ten ayrılmasını istemişti. İngiltere’nin, konsolosluğun açık kalmasını sağlamak amacıyla geçen hafta İsrail’e ulusal güvenlik danışmanını göndererek görüşmeler yürütmesine rağmen İsrail hükümeti kapatma kararında ısrar etmişti.
İngiltere’nin Kudüs’teki diplomatik varlığı yaklaşık 200 yıl öncesine, 1948’de İsrail’in kuruluşundan önceki döneme uzanıyor. Kapatma kararı, İngiltere ile İsrail arasındaki diplomatik ilişkileri yürüten Tel Aviv’deki İngiliz Büyükelçiliği’ni kapsamıyor.

Doğu Kudüs’ün işgal altındaki Şeyh Cerrah Mahallesi’nde bulunan konsolosluk, İsrail’in yoğun yerleşim faaliyetlerine sahne olan bir bölgede yer alıyor. Kapatma kararının uygulanması için tanınan sürenin sona ermesine yaklaşılırken Reuters’a konuşan kaynaklar, İngiltere’nin Doğu Kudüs’teki konsolosluğunun kapatılmasına karşılık Londra’daki İsrail Büyükelçiliği’nde görev yapan bazı diplomatları sınır dışı etmeyi değerlendirdiğini bildirmişti.
Ancak Tel Aviv’deki siyasi kaynaklara göre Londra bu seçeneği gündeminden çıkardı ve konsolosluğun statüsünün düşürülmesini, Filistinlilerin hizmetlere erişiminde karşılaşacağı güçlüklerin artmasını öngören bir uzlaşmaya vardı.
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, iki hükümet arasında diyaloğun sürdürülmesi konusunda Londra ile anlaşmaya vardıklarını açıkladı. Saar, bu sayede her iki tarafın da önemli gördüğü meseleleri gündeme getirebileceğini belirterek İsrail’in diyaloğun önemine inanmaya devam ettiğini söyledi.
Bununla birlikte Saar, kendi değerlendirmesine göre son yıllarda İşçi Partisi hükümetiyle yürütülen diyaloğun gerçek bir diyalog niteliği taşımadığını ifade etti.
İsrail ile İngiltere arasındaki ilişkilerin, özellikle güvenlik ve istihbarat alanlarında önem taşıdığını vurgulayan Saar, İsrail’in kısa süre önce İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri’ne ait Fairford Üssü’yle ilgili bir konuda İngiltere’ye hayati olarak nitelendirdiği bilgiler sağladığını da kaydetti.