Nepal Başbakanı Balendra Shah'ın iklimle mücadele teklifi, sınır anlaşmazlıkları yaşayan Çin'le Hindistan'ın ortak çalışmasını gerektiriyor.
Shah, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda 24 Eylül'de yaptığı konuşmada, Himalayalar'da sınır ötesi afet müdahalesini geliştirmek, bilimsel verileri ve uzmanlığı paylaşmak amacıyla "Himalaya İklim Dayanıklılığı Mekanizması" kurulması çağrısında bulunmuştu.
Nepal Dışişleri Bakanlığı'ndan adının gizli tutulmasını isteyen bir yetkili, BBC'ye önerinin henüz başlangıç aşamasında olduğunu ve ilgili kurumlarla çalıştıklarını söylüyor.
Hindistan ve Çin ise öneriye henüz resmi yanıt vermedi.
26 Ağustos'ta Çin-Nepal sınırındaki sel felaketinde toplamda en az 1500 kişi yaşamını yitirmiş, 6 bine yakın kişi kaybolmuştu.
İklim tehdidinin büyümesine rağmen Hindistan ve Çin'in Himalayalar'daki çevre sorunlarına yönelik ortak çalışmaları bugüne kadar sınırlı kaldı. İki ülke 2009'da küresel ısınmanın Himalayalar ve Tibet'teki buzullar üzerindeki etkilerini araştırmak için ortak çalışma yürütme konusunda anlaşmış fakat süreçte ilerleme kaydedilememişti.
Hindistan ve Çin ayrıca Tibet'ten doğan Brahmaputra ve Sutlej nehirlerine ilişkin hidrolojik verilerin paylaşılmasını öngören anlaşmalar yapmıştı. Ancak BBC'nin aktardığına göre Pekin, Brahmaputra'ya ilişkin verileri Haziran 2023 itibarıyla paylaşmayı bırakırken, Yeni Delhi yönetimi Sutlej'e ilişkin en son verileri de 2022'de aldı.
Diğer yandan Brüksel merkezli Uluslararası Kriz Grubu'ndan William Yang, iki ülke arasındaki son dönemde yaşanan diplomatik yumuşama ve Himalayalar üzerinden sınır ötesi ticareti yeniden canlandırma girişimlerinin iklim işbirliği için fırsat yaratabileceğini söylüyor.
Ancak Çin ve Hindistan, yaklaşık 3 bin 500 kilometre uzunluğundaki sınırla ilgili anlaşmazlıkları henüz çözüme kavuşturamadı. İki ülkenin toprak iddiaları geçmişte ölümcül çatışmalara yol açmıştı.
Son olarak da Hindistan yönetiminin Ladahk bölgesindeki 28 coğrafi konum için belirlediği standart isimleri resmi haritalarda kullanması Çin'in tepkisini çekmişti. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, bu haftaki açıklamasında Yeni Delhi yönetiminin "yasadışı ve tek taraflı olarak kurduğu sözümona 'Ladakh Birlik Toprağı'nı' hiçbir zaman tanımadıklarını" belirtmişti.
Çin Komünist Partisi'nin İngilizce yayın organı Global Times'da 14 Ekim'de yayımlanan yazıda da Hindistan'ın tutumu eleştirilirken, bölgede barış ve huzuru bozacak açıklamalardan kaçınılması çağrısı yapıldı.
Independent Türkçe, BBC, Global Times
