Afganistan ve Pakistan arasındaki çatışmalar tüm arabuluculuk girişimlerine rağmen sonlandırılamıyor.
Şubat sonunda Pakistan'ın "açık savaş" ilan etmesiyle tırmanan çatışmalar Türkiye, Suudi Arabistan, Rusya, Çin ve Katar gibi ülkelerin arabuluculuk girişimlerini sekteye uğrattı.
New York Times'ın analizinde, çatışmalarda en az 1100 Afgan sivilin öldüğüne ve yaralandığına işaret ediliyor. Yeni Delhi merkezli Güney Asya Terörizm Portalı'na göre Pakistan'da bu yıl militanların düzenlediği saldırılarda 730'dan fazla sivil hayatını kaybetti.
Afganistan ve Pakistan'ın diplomasiye mesafeli yaklaşması ve silahlı grupların çatışmalarda daha fazla rol üstlenmesi, gerilimin daha da tırmanabileceği endişelerini körüklüyor.
Pakistan ordusundan cumartesi günü (17 Ekim) yapılan açıklamada, Hayber Pahtunhva eyaletindeki sınır bölgesinde yer alan Afganistan'a ait askeri kampın yok edildiği, Taliban savaşçılarının öldürüldüğü öne sürülmüştü. Afgan askeri yetkilileriyse can kaybı yaşanmadığını savunarak Taliban'ın 13 Pakistan askerini öldürdüğünü iddia etmişti.
İki ülkenin vekil güçleri devreye sokması da çatışmaları daha öngörülemez hale getirebilir.
Brüksel merkezli düşünce kuruluşu Uluslararası Kriz Grubu'ndan Afganistan uzmanı Ibraheem Bahiss, "Vekil güçler arasındaki mücadele yoğunlaşıyor, bu daha tehlikeli bir tırmanış" diyor.
İslamabad yönetimi, Afganistan'ın Pakistan Talibanı (Tehrik-i-Taliban Pakistan/TTP) ve Belucistan Kurtuluş Ordusu gibi örgütlere destek verdiğini ileri sürüyor. Taliban ise Durand Hattı'nın iki ülkeye yayılmış Peştun kuşağındaki aşiretler bölgesini aktif kullanan örgütlere sığınak sağladığına dair iddiaları reddediyor.
Pakistanlı yetkililere göre Taliban, TTP ve benzeri örgütleri kontrol altına almaya yönelik yazılı taahhüt vermeye yanaşmıyor. Afgan yetkililerse İslamabad yönetiminin, Pakistan'daki tüm terör saldırılarının sorumluluğunu Taliban'a yıkmaya çalıştığını savunuyor.
Bahiss, tarafların orta yol bulmaya yanaşmadığını, bu nedenle Çin dahil hiçbir ülkenin barış girişimlerinin kalıcı bir ateşkesle sonuçlanmadığını belirtiyor.
İslamabad merkezli düşünce kuruluşu Bölgesel Araştırmalar Enstitüsü'nün Afganistan programı başkanı Aariş Han'a göre Pakistan yönetimi, askeri müdahaleyi geriye kalan tek seçenek olarak görüyor. Ancak analist, bunun uzun vadede sürdürülebilir bir strateji olmayacağını vurguluyor.
İki ülke arasında daha da yayılmasından endişelenilen çatışmada bedeli siviller ödüyor.
Afganistan'ın Pakistan sınırındaki Paktiya vilayetinde yaşayan taksi şoförü Muhammed İdris Zazi, cumartesi günkü çatışmaların ardından ara ara duyulan topçu ateşi nedeniyle çalışamadığını belirtiyor:
İki ülke arasındaki anlaşmazlıkların kurbanı olmayı hak edecek ne yaptık?
Independent Türkçe, New York Times, Arab News
