Cezayir askeri heyeti İtalya'da gelişmiş ekipman alımını görüştü

Güvenlik ve enerji alanlarındaki ikili iş birliği üzerine önemli adımlar atıldı

Cezayir Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ile birlikte 23 Ocak 2023 tarihinde Cezayir'de. (Cezayir Cumhurbaşkanlığı)
Cezayir Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ile birlikte 23 Ocak 2023 tarihinde Cezayir'de. (Cezayir Cumhurbaşkanlığı)
TT

Cezayir askeri heyeti İtalya'da gelişmiş ekipman alımını görüştü

Cezayir Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ile birlikte 23 Ocak 2023 tarihinde Cezayir'de. (Cezayir Cumhurbaşkanlığı)
Cezayir Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ile birlikte 23 Ocak 2023 tarihinde Cezayir'de. (Cezayir Cumhurbaşkanlığı)

İtalya'nın başkenti Roma'da bulunan üst düzey bir Cezayir askeri heyeti, İtalya ile savunma alanındaki ortaklığın güçlendirilmesi, askeri teçhizatın geliştirilmesi ve askeri alanda modern teknoloji konusunda kadroların eğitilmesi konularını görüştü.

Şarku’l Avsat’ın MENA Defence internet sitesinden aktardığı habere göre görüşmeler 3-5 Aralık tarihleri arasında İtalyan ordusunun karargâhı Cornudi Sarayı'nda gerçekleşti. Görüşmelere Cezayir Savunma Bakanlığı Genel Sekreteri Tümgeneral Muhammed es-Salih bin Bişe ve İtalya Savunma Bakanlığı Genel Sekreteri Luisa Riccardi başkanlık etti.

Aynı internet sitesine göre görüşmeler, ‘Bolzano'daki (kuzey) Iveco savunma tesisi ve Ronchi di Legionari'deki (kuzeydoğu) Leonardo tesisi gibi İtalyan sanayi bölgelerine stratejik ziyaretler düzenlenmesini’ içeriyordu.

Cezayir ve İtalya cumhurbaşkanları bir görüşmede (Arşiv-Cezayir Cumhurbaşkanlığı)Cezayir ve İtalya cumhurbaşkanları bir görüşmede (Arşiv-Cezayir Cumhurbaşkanlığı)

Luisa Riccardi toplantıların başında Cezayir'in ‘Akdeniz'de bir istikrar limanı ve Avrupa ile NATO'nun güney kesiminde stratejik bir ortak’ olduğunu söyledi. Riccardi, Cezayir ile askeri alandaki ortaklığın ‘enerji krizinden yasadışı göç akımlarına, Ukrayna'daki Rus saldırganlığı ve iklim değişikliğinin etkileriyle bağlantılı jeopolitik gerilimlere kadar dünya çapında zorluklarla dolu uluslararası bir bağlamda gerçekleştiğini’ ifade etti.

İtalya Savunma Bakanlığı'nın internet sitesine göre Cezayirli üst düzey askeri yetkili, İtalya'nın ‘hem ürünlerinin yüksek güvenilirliği hem de İtalyan endüstrilerinin Cezayir'de iş birliği, teknoloji alışverişi ve transferi ile teknik personel eğitimi başlatmaya hazır olması bakımından askeri teçhizat açısından Cezayir için önemli bir ortak olduğunu’ belirtti. Cezayir'in doğusundaki Setif tesisinde Leonardo ile Havacılık ve Uzay Sanayi Geliştirme Kurumu arasındaki ortaklığı vurgulayan Savunma Bakanlığı yetkilisi, ‘gelecekte AW139 helikopterlerinin montajının endüstriyel aşamasını ve diğer alanlarda endüstriyel iş birliğini başlatmak amacıyla faaliyeti hızlandırma fırsatının’ altını çizdi.

Cezayir Genelkurmay Başkanı Said Şangariha, geçtiğimiz ekim ayında İtalya'ya yaptığı ziyaret sırasında (Cezayir Savunma Bakanlığı)Cezayir Genelkurmay Başkanı Said Şangariha, geçtiğimiz ekim ayında İtalya'ya yaptığı ziyaret sırasında (Cezayir Savunma Bakanlığı)

MENA Defence'a göre iki ülke arasındaki ortaklık askeri çerçevenin ötesine geçerek enerji ve sanayi gibi stratejik sektörlere de uzanıyor ve iki ülke arasında artan karşılıklı bağlılığı yansıtıyor. Cezayir'in bölgede önemli bir doğal gaz tedarikçisi olması ve İtalya'nın Avrupa pazarlarına açılan bir kapı olması nedeniyle iki ülke, enerji alanındaki iş birlikleriyle ekonomik ve stratejik ortaklıklarını güçlendiriyor.

Cezayir Donanması'nın İtalyan Fincantieri şirketi tarafından üretilen Vulcano gemi modelinden esinlenerek bir lojistik destek birimi satın almayı planladığı da kaydedildi. Ülkenin doğusundaki Annaba kentinde bulunan gemi inşa tersanesini yaklaşık 50 metre boyunda gemiler üretecek şekilde genişletmeyi planlayan Cezayir, bu girişimlerle ‘bir yandan yerel üretimi teşvik ederken, diğer yandan da ülkenin donanma kabiliyetlerini modernize etmeyi amaçlıyor.’

 Cezayir Genelkurmay Başkanı Said Şangariha, geçtiğimiz ekim ayında Roma'da İtalya Genelkurmay Başkanı ile bir araya geldi. (Cezayir Savunma Bakanlığı)Cezayir Genelkurmay Başkanı Said Şangariha, geçtiğimiz ekim ayında Roma'da İtalya Genelkurmay Başkanı ile bir araya geldi. (Cezayir Savunma Bakanlığı)

Gözlemcilere göre Cezayir savunma heyetinin İtalya ziyareti, Başbakan Giorgia Meloni'nin Ocak 2022'de Cezayir'e yaptığı ve Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun ile askeri teçhizat, savunma teknolojisi ve eğitim alanlarında iş birliği yollarını görüştüğü ziyaretin sonuçları bağlamında gerçekleşiyor.

Ziyaret sırasında Cezayir'in gaz tedarikinin arttırılmasının yanı sıra, İtalyan ve Cezayir kurumları arasında silah ve askeri teçhizat üretimi alanlarında ortaklıklar, helikopter ve diğer savunma sistemlerinin üretiminde iş birliği, deniz savunması alanında iş birliğinin yanı sıra askeri gemi yapımı ve denizcilik teknolojisi konusunda uzmanlık alışverişi ile Cezayir'in bu alandaki kapasitesinin güçlendirilmesi gibi askeri üretim alanındaki iş birliğine odaklanıldı.



Nijerya, Avrupa Birliği’nden silahların ülke içinde üretilmesini istedi

Nijerya Savunma Bakanı emekli Orgeneral Christopher Gwabin Musa, ülkesinin savunma kapasitesini geliştirme ve askerî sanayi alanında kendi kendine yeterliliği sağlama konusundaki kararlılığını yineledi (Nijerya Ordusu)
Nijerya Savunma Bakanı emekli Orgeneral Christopher Gwabin Musa, ülkesinin savunma kapasitesini geliştirme ve askerî sanayi alanında kendi kendine yeterliliği sağlama konusundaki kararlılığını yineledi (Nijerya Ordusu)
TT

Nijerya, Avrupa Birliği’nden silahların ülke içinde üretilmesini istedi

Nijerya Savunma Bakanı emekli Orgeneral Christopher Gwabin Musa, ülkesinin savunma kapasitesini geliştirme ve askerî sanayi alanında kendi kendine yeterliliği sağlama konusundaki kararlılığını yineledi (Nijerya Ordusu)
Nijerya Savunma Bakanı emekli Orgeneral Christopher Gwabin Musa, ülkesinin savunma kapasitesini geliştirme ve askerî sanayi alanında kendi kendine yeterliliği sağlama konusundaki kararlılığını yineledi (Nijerya Ordusu)

Nijerya Savunma Bakanı emekli Orgeneral Christopher Gwabin Musa, 17 yılı aşkın süredir terörle mücadele eden ülkesinin savunma sanayisinde kendi kendine yeterliliğe ulaşması amacıyla Avrupa Birliği (AB) ülkelerine Nijerya'da savunma sanayisi üretim hatları kurma çağrısında bulundu. Ülkenin kuzeydoğusundaki bazı bölgelerde Boko Haram ve DEAŞ'ın Batı Afrika kolu faaliyet gösteriyor.

Nijeryalı Bakan, terörle mücadeleye destek kapsamında  taraflar arasında ikili düzeyde ilk kez sağlanacak 20 milyon avroluk askerî yardım paketinin teslimine ilişkin görüşmelerin son aşamasına gelindiği salı günkü Avrupa heyetiyle görüşmesinde bu çağrıyı yaptı.

Musa, Avrupa Dış İlişkiler Servisi heyetini Nijerya'nın başkenti Abuja'daki Savunma Bakanlığı merkezinde kabul etti. Avrupa Barış Fonu Başkanı Claire Goudin'in başkanlık ettiği heyetle yapılan görüşmede, Nijerya Ordusu'nun terörle mücadele kapasitesinin geliştirilmesi ele alındı.

Nijerya Savunma Bakanı Musa, başkent Abuja'daki Savunma Bakanlığı'nda, Avrupa Barış Fonu Başkanı Claire Goudin başkanlığındaki Avrupa Dış İlişkiler Servisi heyetini kabul etti (Nijerya Ordusu).
Nijerya Savunma Bakanı Musa, başkent Abuja'daki Savunma Bakanlığı'nda, Avrupa Barış Fonu Başkanı Claire Goudin başkanlığındaki Avrupa Dış İlişkiler Servisi heyetini kabul etti (Nijerya Ordusu).

Yardım paketini aşan talep

Musa, Abuja'daki görüşmede AB'ye, Nijerya'nın ekim ayı sonunda düzenlediği Afrika Savunma Fuarı (AFRIDEX) ile oluşan ivmeden yararlanarak ülkede yerli silah üretim hatları kurulması çağrısında bulundu.

Bakan, ülkesinin savunma kapasitesini geliştirme ve askerî sanayide kendi kendine yeterliliğe ulaşma konusundaki kararlılığını yineledi. Basın danışmanı Leah Katung-Baptondi tarafından yayımlanan açıklamaya göre Musa, özellikle terörün finansmanını sağlayan ağların nerede faaliyet gösterirlerse göstersinler takip edilmesi ve dağıtılması başta olmak üzere, terörle mücadelenin kararlılıkla sürdürüleceğini vurguladı.

Claire Goudin ise 20 milyon avroluk yardım paketinin el yapımı patlayıcılarla mücadele ekipmanları, insansız hava araçlarına (İHA) karşı savunma sistemleri, gece görüş cihazları ve sahada görev yapan askerler için kişisel koruyucu ekipmanların finansmanında kullanılacağını ifade etti.

Bu önceliklerin yoğun istişarelerin ardından Nijerya ordusu komutanlığıyla birlikte belirlendiğini kaydeden Goudin, Nijerya'nın Avrupa Barış Fonu'ndan yararlanan 20'den fazla Afrika ülkesi ve dünya genelindeki 30'dan fazla alıcı arasında bulunduğunu belirtti. Yardımın, Çad Gölü Havzası'ndaki Çok Uluslu Ortak Görev Gücü'nün istikrar çalışmalarını tamamlayıcı nitelikte olduğunu ifade etti.

Musa, mevcut desteğin ekipman, teknik eğitim ve bakım hizmetlerini kapsayan muharip olmayan yardımlarla sınırlı olduğunu kabul etti. Gelecek aşamalarda askerî sağlık hizmetleri ve gelişmiş gözetleme sistemlerinin de desteğe dahil edilmesini umduğunu belirten Bakan, görüşmelerde Gine Körfezi'nde deniz güvenliği alanındaki iş birliğinin de ele alındığını kaydetti.

İstihbarat konferansı

Bu arada Nijerya'nın başkenti Abuja'da, cuma günü sona erecek olan yıllık Savunma İstihbarat Başkanları Konferansı düzenleniyor. Ülkenin önde gelen güvenlik ve askerî etkinliklerinden biri olan konferansa üst düzey hükümet, askerî ve istihbarat yetkililerinin yanı sıra uluslararası ortaklar ve teknoloji alanındaki yenilikçiler katılıyor.

Konferansta ülkenin güvenlik durumu ve teknolojinin istihbarat faaliyetlerine entegrasyonu ele alınıyor.

Program kapsamında yerli teknoloji geliştiricilerinin ürünlerini sergilediği bir fuar ile savunma sanayisi sergileri de bulunuyor. Nijerya Savunma Bakanı, pazartesi günü konferansın açılışında yaptığı konuşmada, güvenilir ve eyleme dönüştürülebilir istihbaratın askerî operasyonların başarısı açısından “hayati önem taşıdığını” belirterek, istihbarat personeline proaktif hareket etme çağrısında bulundu.

Musa, hükümetin yerli savunma üretimini geliştirme konusundaki kararlılığını yineledi ve ulusal üretimin sürdürülebilir askerî kapasite oluşturulması açısından “temel unsur” olduğunu vurguladı.

Nijerya Cumhurbaşkanı Bola Ahmed Tinubu ise Ulusal Güvenlik Danışmanı Nuhu Ribadu aracılığıyla iletilen konuşmasında, “Bu yönetim döneminde tespit edilen 8 üst düzey terör örgütü liderinden 4'ü yakalandı veya öldürüldü. Bu operasyonlar, terör örgütleri üzerindeki kesintisiz ve koordineli baskıyı yansıtıyor” ifadelerini kullandı.

Tinubu, DEAŞ liderlerinden Abu Bilal el-Minuki'nin Mayıs 2026'da öldürülmesine ve Umar Hassan Madu'nun yakalanmasına da değindi. Bu operasyonların Nijerya ordusu ile ABD Afrika Komutanlığı (AFRICOM) arasındaki iş birliğiyle gerçekleştirildiğini belirtti.

Cumhurbaşkanı ayrıca son yıllarda terörle bağlantılı 2 binden fazla davanın görüldüğünü ve bu süreçte binden fazla mahkûmiyet kararı verildiğini açıkladı.

Tinubu, önceliğin elde edilen kazanımları “kalıcı güvenliğe” dönüştürmek olduğunu belirterek, “Her Nijeryalı güven içinde yaşayabilmeli, çalışabilmeli ve demokratik haklarını kullanabilmeli” ifadelerini kullandı.

Nijerya'nın başkenti Abuja'da düzenlenen yıllık Savunma İstihbarat Başkanları Konferansı'ndan görüntüler (Nijerya Ordusu).

Nijerya'nın başkenti Abuja'da düzenlenen yıllık Savunma İstihbarat Başkanları Konferansı'ndan (Nijerya Ordusu)
Nijerya'nın başkenti Abuja'da düzenlenen yıllık Savunma İstihbarat Başkanları Konferansı'ndan (Nijerya Ordusu)

Yapay zekâ, coğrafi istihbarat ve İHA’larla gözetleme sistemlerinin entegre edilmesi çağrısında bulunan Tinubu, bu teknolojilerden elde edilen verilerin “doğrulamaya ve hesap verebilir insan denetimine” tabi tutulması gerektiği uyarısında bulundu.

Nijerya'nın ABD, İngiltere, Çin, Birleşik Arap Emirlikleri, Türkiye ve komşu Afrika ülkeleriyle güvenlik ilişkilerini güçlendirdiğini belirten Tinubu, bu iş birliklerinin ülkenin egemenliği ve ulusal çıkarları gözetilerek yürütüldüğünü ifade etti.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Nijerya, 2009 yılından beri kuzeydoğuda Boko Haram ve DEAŞ'ın Batı Afrika kolunun yürüttüğü isyanın yanı sıra kuzeybatıda faaliyet gösteren silahlı adam kaçırma çeteleriyle de mücadele ediyor.


Sahel bölgesinde güvenlik kaosu… Silahlar, silahlı kişiler ve teröristler

Saldırıların artması, Sahel’deki silahlı grupların sahip olduğu devasa askeri cephaneliği ortaya çıkardı. (Reuters)
Saldırıların artması, Sahel’deki silahlı grupların sahip olduğu devasa askeri cephaneliği ortaya çıkardı. (Reuters)
TT

Sahel bölgesinde güvenlik kaosu… Silahlar, silahlı kişiler ve teröristler

Saldırıların artması, Sahel’deki silahlı grupların sahip olduğu devasa askeri cephaneliği ortaya çıkardı. (Reuters)
Saldırıların artması, Sahel’deki silahlı grupların sahip olduğu devasa askeri cephaneliği ortaya çıkardı. (Reuters)

Sağir el-Hidri

Sahel ülkelerinde siyasi ve güvenlik alanındaki kaosun giderek derinleştiği bir dönemde, uluslararası raporlar sahada hızla kazanımlar elde eden silahlı grupların silah kaynakları meselesini yeniden gündeme taşıdı.

Çatışmalarda Silahlanma Araştırmaları Enstitüsü tarafından yayımlanan bir raporda, söz konusu grupların silahlarının yaklaşık yüzde 20’sinin Burkina Faso, Mali, Nijer ve Çad gibi ülkelerin düzenli ordularına ait stoklardan geldiği belirtildi. Askerî kışlaları hedef alan saldırılar nedeniyle bu oranın daha yüksek olabileceği tahmin ediliyor.

Raporda, 2014-2023 yılları arasında ele geçirilen 700 ila 726 silahın analizine yer verildi. Bu silahların büyük bölümünün 1960’lı, 1970’li ve 1980’li yıllarda üretildiği; saldırı tüfekleri, ağır makineli tüfekler, havan topları ve diğer silah türlerini kapsadığı kaydedildi.

Karaborsa

Sahel ülkeleri son yıllarda, Batı’nın nüfuzuna karşı çıkan yönetimlerin iktidara gelmesine yol açan bir dizi askerî darbeye sahne oldu. Bu yönetimler başlangıçta paramiliter Wagner grubu, daha sonra ise doğrudan Rusya Savunma Bakanlığı’na bağlı Afrika Kolordusu aracılığıyla Rusya’nın güvenlik ve askerî desteğine başvurdu.

Nijerli güvenlik araştırmacısı Muhammed Evval, “Nijer, Mali, Burkina Faso ve Çad’daki silahlı grupların cephaneliği meselesi artık ulusal güvenlik sorunu haline geldi. Bu gruplar, Sudan, Etiyopya ve Libya gibi ülkelerin bitmek bilmeyen savaşlara sürüklenmesinden bu yana büyük ölçüde genişleyen karaborsadan temin edilen gelişmiş ekipmanlara sahip” değerlendirmesinde bulundu.

Evval yaptığı açıklamada, “Sahel’deki silahlı gruplar, kontrol ettikleri bölgelerde halka vergi ve haraç uygulayarak yeni finansman kaynakları bulmayı başardı. Bu da yeni silahlara kolayca ulaşmalarını sağlıyor. Söz konusu durumun bölge güvenliği açısından yıkıcı sonuçları bulunuyor” ifadelerini kullandı.

Evval ayrıca, askerî kışlaları hedef alan ve çok sayıda askerî teçhizatın ele geçirildiği saldırılar nedeniyle düzenli orduların silah stoklarının da tehdit altında olduğuna dikkat çekti.

Libya mirası

Nitekim, El Kaide örgütüyle bağlantılı Cemaat Nusret el-İslam ve’l Müslimin (CNIM) grubu, son olarak ülkenin orta kesimindeki Dioura kentinde Mali ordusuna ait bir kışlaya saldırı düzenledi. Saldırıda çok sayıda asker öldürülürken, bazı askerler esir alındı ve büyük miktarda askerî teçhizat ele geçirildi. Grubun saldırılarının son dönemde önemli ölçüde yoğunlaşması, gelişmenin geniş çaplı endişelere yol açmasına neden oldu.

Afrika meseleleri uzmanı siyaset araştırmacısı Ömer Sidi Muhammed Kalika, “Libya’da Muammer Kaddafi rejiminin devrilmesinden bu yana Sahel bölgesi büyük bir silah akışına sahne oldu. Bunun nedeni, çoğunluğu Nijer ve Mali kökenli Tuareglerden oluşan, eski rejime bağlı çok sayıda askerî birliğin bölgeden göç etmesiydi. Resmî verilere göre, bölgede çeşitli türlerde on binlerce silah yayıldı. Ayrıca bölge, uyuşturucu ticareti ve organize suç faaliyetlerinin de merkezlerinden biri olarak silahların yayılmasına katkıda bulunan bir başka kaynak konumunda” değerlendirmesinde bulundu.

Kalika, “Rehinelerin serbest bırakılması karşılığında ödenen fidyelerden elde edilen büyük miktardaki para da silahlanmanın temel kaynaklarından biri. Bunun son örneklerinden biri, Mali’de silahlı bir grup tarafından kaçırılan vatandaşlarından birinin serbest bırakılması için Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) ödediği 10 milyon dolarlık fidyeydi. Ardından bir ABD vatandaşı, iki Rus ve iki Avrupa ülkesi vatandaşı için de fidyeler ödendi” dedi.

Kalika, “Bilgi sahibi kaynaklara göre silahlı gruplar, söz konusu rehine takasları ve serbest bırakmalar karşılığında büyük miktarda para elde etti. Rusya ile Ukrayna arasındaki nüfuz mücadelesinin bölgeye yayılması da bazı grupların silahlandırılmasında başka bir kaynak haline geldi. Nitekim bölge ülkeleri, Rusya ile müttefik olan ordulara karşı savaşan silahlı gruplara silah ve eğitim desteği sağlamakla Kiev’i defalarca suçladığını” belirtti.

Kalika ayrıca, söz konusu grupların düzenli orduların kışlalarına yönelik yoğun saldırıları sonucunda ele geçirdikleri ganimetlerin de silahlanmaları açısından önemli bir kaynak oluşturduğunu ifade etti.

Kalika’ya göre bölge ordularının silah akışını durduramamasının ardında, bölgenin güvenlik açısından kırılgan yapısı, zorlu coğrafi koşulları ve yıllardır silahların kontrolsüz biçimde yayıldığı Libya ile arasındaki geniş sınırlar bulunuyor.  Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia'dan aktardığı analize göre uluslararası güçlerin farklı gündemler doğrultusunda rekabet etmesi de bu ülkelerin silahların yayılmasını önleme çabalarının önüne yeni bir engel çıkarıyor. Bunlara, bazı ülkelerin vatandaşlarının serbest bırakılması karşılığında yüksek miktarda fidye ödemeyi kabul etmesi ile bölgede çetelerin, uyuşturucu ticaretinin ve organize suç faaliyetlerinin yaygınlaşması da ekleniyor.

Kıyasıya rekabet

Bu gelişmeler, Sahel ülkelerinde çatışmaların artması ve merkezî hükümetlerin CNIM ile Azavad Kurtuluş Cephesi gibi gruplarla yeni çatışma süreçlerine girmesi üzerine Birleşmiş Milletler (BM) raporlarının insani durumun daha da kötüleştiği uyarısında bulunduğu bir dönemde yaşanıyor.

Evval, “Sahel bölgesinde kontrolsüz silahlanma sorununu çözmeyi zorlaştıran unsurlardan biri de uluslararası güçlerin bölgede nüfuz sahibi olmak için yürüttüğü yoğun rekabet. Bu süreçte güvenlik sorunları büyük ölçüde göz ardı ediliyor” değerlendirmesinde bulundu.

Evval, “Son yıllarda Fransa ve Rusya’nın askerî müdahaleleri, deneyimli silahlı gruplarla mücadelede kayda değer sonuçlar vermedi. Bu nedenle krizin daha da derinleşmesi bekleniyor” ifadelerini kullandı.


Afrika’daki anlaşmazlığın bölünme tehdidi yarattığı Frankofoni Zirvesi Kamboçya’da başladı

Phnom Penh’de kurulan “Frankofoni Köyü”nü ziyaret edenler (AP)
Phnom Penh’de kurulan “Frankofoni Köyü”nü ziyaret edenler (AP)
TT

Afrika’daki anlaşmazlığın bölünme tehdidi yarattığı Frankofoni Zirvesi Kamboçya’da başladı

Phnom Penh’de kurulan “Frankofoni Köyü”nü ziyaret edenler (AP)
Phnom Penh’de kurulan “Frankofoni Köyü”nü ziyaret edenler (AP)

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Fransızca konuşan ülke ve bölgelerin iki yılda bir düzenlediği zirveye katılmak üzere Kamboçya’ya gidiyor. Macron, ülkesinde halkın tepkisine yol açan protestolar ve uluslararası alandaki karmaşık siyasi sorunlarla karşı karşıya kalmışken, Afrika’daki anlaşmazlık da zirvenin gündemine gölge düşürüyor.

Kamboçya’nın başkenti Phnom Penh, Uluslararası Frankofoni Örgütü’nün (OIF) üç gün sürecek toplantılarına ev sahipliği yapıyor. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre bugün başlayan zirve, gelecek pazartesi günü sona erecek.

Macron’un, Fransızca konuşan 90 ülke ve hükümetin üye olduğu örgütün zirve toplantısına katılması ve ikili görüşmeler gerçekleştirmesi bekleniyor. Örgütün 53 tam, 5 ortak ve 32 gözlemci ülkesi bulunuyor.

Kamboçya’nın başkenti Phnom Penh’deki pazarlardan biri (AFP)
Kamboçya’nın başkenti Phnom Penh’deki pazarlardan biri (AFP)

Kamboçya, 2024 yılında bir önceki zirveye ev sahipliği yapan Fransa’dan dönem başkanlığını devralacak.

Diplomatik açıdan hassas konular, Macron ve zirveye katılan liderler için önemli bir sınav niteliği taşıyor. Özellikle örgütün gelecek dört yıl görev yapacak yeni genel sekreterinin belirleneceği pazartesi günkü oylama, zirvenin en kritik gündem maddelerinden biri olacak.

Genel sekreterlik yarışında, aralarında ciddi anlaşmazlıklar bulunan iki Afrika ülkesinden adaylar öne çıkıyor. Üçüncü dönem için yeniden aday olan Ruandalı Louise Mushikiwabo ile Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin bağımsızlık mücadelesinin efsanevi lideri Patrice Lumumba'nın kızı, 71 yaşındaki Kongolu Juliana Lumumba yarışıyor.

Kinşasa yönetimi, Washington ve Birleşmiş Milletler uzmanları, Ruanda'yı isyancı M23 hareketine destek vermekle suçluyor. Söz konusu hareket, Ruanda sınırındaki, maden kaynakları bakımından zengin doğu Kongo'da kontrol sağlamak için mücadele eden yaklaşık 100 silahlı gruptan biri. Kigali yönetimi ise bu suçlamaları sürekli reddediyor.

Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Mushikiwabo'nun yeniden seçilmesi hâlinde örgütten ayrılabileceği uyarısında bulundu. Böyle bir gelişmenin Frankofoni açısından ağır darbe olacağı değerlendiriliyor. Zira Kongo Demokratik Cumhuriyeti, 110 milyonu aşan nüfusuyla dünyanın en fazla Fransızca konuşan nüfusuna sahip ülkesi konumunda. Ülkenin Fransızca konuşan nüfusu, Fransa'nın nüfusundan 40 milyon daha fazla.

Şarku’l Avsat'ın AP’den aktardığına göre krizden çıkış yolu olarak Romanya ve Moritanya'dan iki aday da uzlaşma seçenekleri arasında öne çıkıyor.