Bahmut düştü ama ‘kıyma makinesi’ durmadı

Şehrin ve altyapısının neredeyse tamamen yok edilmesinin yanı sıra on binlerce kişi de yaşamını yitirdi.

Wagner unsurları, Bahmut’ta Rus bayrağı açtı.
Wagner unsurları, Bahmut’ta Rus bayrağı açtı.
TT

Bahmut düştü ama ‘kıyma makinesi’ durmadı

Wagner unsurları, Bahmut’ta Rus bayrağı açtı.
Wagner unsurları, Bahmut’ta Rus bayrağı açtı.

Hüsam İtani

Yevgeniy Prigojin’in açıkladığı gibi Bahmut şehri Rus Wagner şirketinin eline geçse de veya Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’nin belirttiği üzere içerisinde halen Ukrayna kuvvetleri varlığını sürdürse de şehirdeki savaş, her iki tarafa da kanlı dersler verdi. Durum çelişkili ve farklı okumalara açık.

Savaşı gerçekçi bağlamına oturtmak lazım. Savaştan önce az bir nüfusu olan şehrin stratejik önemi çok azdı. 2014 yılında Rusça konuşan ayrılıkçılar ile Ukrayna ordusu arasında şiddetli bir savaş alanı olması ve Ukraynalıların burayı geri almayı başarması dışında, bazı raporlarda iddia edildiği üzere burası bir ulaşım düğümü oluşturmuyor. Zorunlu bir koridor oluşturmuyor ve yolları Ukrayna’nın iç kesimlerine ulaşmıyor.

Önemi, hem Rusların hem de Ukraynalıların toprağa bağlılıklarının ve bu topraklardaki kararlılıklarının bir testi olarak sembolizminden kaynaklanıyor. Siyasi pozisyonunun sağlamlığını ve orduyu seferber etme, manevra yapma ve insani kayıplara katlanma becerisini yansıtıyor.

Bahmut, Rus ve yabancı gazetecilerin dediği gibi; bir ‘kıyma makinesi’ ve kemik öğütücü haline geldi. İnsan kayıpları, her iki tarafta da yirmi bin ölüyü aşıyor. Yüzlerce araç, zırhlı araç ve çeşitli silahlara ek olarak, enerji ağlarından yakındaki köprülere kadar şehrin ve altyapısının neredeyse tamamen yok edildiğinden bahsetmeye dahi gerek yok.

Rjev ve Stalin inatçılığı

Bununla birlikte ‘kıyma makinesi’ unvanının kendisi, seksen bir yıl önce meydana gelen ve İkinci Dünya Savaşı (veya Sovyet ülkelerinde kullanılan adıyla Büyük Yurtseverlik Savaşı) bağlamında Sovyet ve Alman orduları arasında bir buçuk yıl süren bir savaşı hatırlatıyor. Bu savaş, aynı zamanda Rjev’in korkunç ve unutulmuş savaşıdır.

Savaş, Aralık 1941’de Sovyet Kızıl Ordusu’nun Alman kuvvetlerini başkent Moskova’dan çıkarmak için başlattığı karşı saldırının başarısından sonra Rjev’de başladı. Almanlar, şehir sınırlarından 25 ila 40 kilometre uzağa ulaştı. Sovyet karşı saldırısının başarısı, lider Josef Stalin’i Nazileri daha fazla işgal altındaki Rus topraklarından kovma umuduyla askeri komutanlarını saldırıyı geliştirmeye zorlama ve belki de onları Sovyetler Birliği’nin sınırlarının ötesine itip savaşı bitirme konusunda cesaretlendirdi.

Rjev’de İkinci Dünya Savaşı’nda ölen Rus askerlerinin anıtı.
Rjev’de İkinci Dünya Savaşı’nda ölen Rus askerlerinin anıtı.

Sovyetlerin üst düzey subayları, kuvvetlerinin gerekli ivmeyi kaybetmesi, ikmal hatlarının uzunluğu ve savaş için gerekli askerlerin bulunmaması nedeniyle Stalin’in önerisine itiraz ettiler. Generaller, Almanların Moskova’nın eteklerinden yaklaşık 250 km çekildikten sonra modern silahlar ve yeni askerlerle donatılmış birkaç tahkimat ve savunma hattı inşa ettiklerini belirttiler. Generaller ayrıca en iyi şeyin beklemek ve kuvvetlerin hazır olmasını sağlayıp daha sonra onları bir kez daha çetin bir savaşa dahil etmek olduğunu dile getirdiler.

Stalin, üst düzey subayların görüşlerine destek vermezken, profesyonel ordunun korkularıyla sonuçlanan bir saldırıda ısrar etti. Sovyet ordusunun farklı saldırıları yüz binlerce kişinin ölmesine neden oldu ve ölen Sovyet askerlerinin sayısının bir milyondan fazla olduğu söyleniyor. Almanlar, Rjev’i Mart 1943’e kadar ellerinde tuttu. Ancak Alman liderliğinin savunma hatlarını yeniden çizmeye karar verdiği stratejik geri çekilme çerçevesinde Almanlar, yüzlerce kilometre güneydeki Stalingrad’daki savunmalarının çökmesinden sonra geri çekildi.

Stalin’in kaybettiği tek cephe hattının, Rjev olduğunu belirtmekte fayda var.

Wagner grubunun lideri Prigojin, Bahmut’ta askerlerle bir araya geldi.
Wagner grubunun lideri Prigojin, Bahmut’ta askerlerle bir araya geldi.

Bahmut savaşını gerekli kılan faktörler

Rjev gibi Bahmut savaşına da sembolik ve kişisel faktörler hakim. Birinci faktör, Rusya’nın uluslararası toplumun büyük bir kısmının tanımayı reddettiği bir referandum sonrasında Moskova’nın ‘ilhakını’ ilan ettiği Donbass bölgesinin ‘kurtuluşunu tamamlama’ konusundaki ısrarı. Onlara göre orası bir Rus toprağı ve Rus Silahlı Kuvvetleri, onu geri almalı. Öte yandan Kiev, Donbass’ın ve Bahmut’un Ukrayna egemenliğinin bir parçası olduğuna inanıyor.

İkinci faktör, Rusya ve Ukrayna taraflarının, uzun ve maliyetli bir savaşta rakibini tüketebileceklerine ve insan gücünü, teçhizat ve cephane stoklarını yok edebileceklerine olan inancı, onları orta vadede siyasi bir çözüm konusundaki konumlarını yumuşatmaya sevk etti.

Rusya’ya göre seçmenlerin değişen ruh halleri ve önceliklerine bağlı olarak dönemsel seçimlere tabi olan Batı, Ukrayna’ya verdiği desteği azaltmak zorunda kalacak ve zaman faktörü, Moskova’nın tarafında olacak. Savaş konusunda ısrar ve bunun Bahmut’ta uzaması, Ukraynalıların geçtiğimiz aylarda Kiev, Harkiv ve Herson yakınlarında şanslı olmuş olsalar bile bir sonuca ulaşamayacaklarını, Batı’ya kanıtlamaktan başka bir şey değil.

Bu bağlamda gaz ve petrol fiyatlarındaki artış, ardından gelen enflasyon ve yaşam maliyetindeki sorunlardan Ukrayna’daki savaşın özellikle Devlet Başkanı Zelenskiy’nin en büyük destekçisi ABD’de olmak üzere iç siyasi tartışmaların arenasına girmesine kadar Batı’nın taşıdığı tüm yükler, boşuna olacak ve yalnızca Avrupalılara ve Amerikalılara kayıplar getirecek.

Diğer yandan Bahmut’un son mahallelerinin de Ruslar tarafından ele geçirildiği doğrulandıktan sonra, Rus kuvvetlerinin iki kolda kasaba çevresinde gerçekleştirdiği bir dizi operasyona dikkat edilmelidir. Oradan gelen haberler, Ruslar için pek iç açıcı değil. Birkaç kaynak, Rusların kuzey ve güney kanatlarına yapılan saldırıların Ukraynalılara şehre tam ölçekli bir saldırı başlatmaları için dayanak noktaları verdiğini belirtiyor.

Bu beklentilere ilişkin tehlikeler, Prigojin’in devam eden polemikleriyle ve Rus askeri liderliğine yönelik ihanet suçlamasıyla artıyor. Prigojin, silahlı kuvvetlerin cephane sağlamayı reddetmesi dolayısıyla Wagner unsurlarını yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bıraktığını savunuyor. Vagner liderinin histerik tonunu bir kenara bırakırsak, Prigojin’in 25 Mayıs’ta şehirden çekilme tehdidi, Ukrayna ordusunun baskısının yetersiz eğitimli ve silahlı Rus kuvvetlerine odaklanacağı anlamına gelecektir. Bu da savaşta ve katliamda yeni bir sayfa açacaktır.

*Bu makale Şarku’l Avsat tarafından Majalla’dan çevrildi.



Güney Kore, üniversitelerde kopya çekmek için yapay zekâ kullanan öğrencilere yaptırım uygulayacak

Bazı öğrencilerin derslerde kopya çekmek için başvurduğu yöntem (Reuters)
Bazı öğrencilerin derslerde kopya çekmek için başvurduğu yöntem (Reuters)
TT

Güney Kore, üniversitelerde kopya çekmek için yapay zekâ kullanan öğrencilere yaptırım uygulayacak

Bazı öğrencilerin derslerde kopya çekmek için başvurduğu yöntem (Reuters)
Bazı öğrencilerin derslerde kopya çekmek için başvurduğu yöntem (Reuters)

Güney Kore hükümeti, üniversiteye giriş sınavında kopya çekerken yakalanan kişilerin 10 yıl boyunca sınava girmesinin yasaklanacağını duyurdu. Alman Haber  Ajansı'na (DPA) göre hükümet bu tür usulsüzlükleri ihbar edenlere100 milyon wona (75 bin ABD doları) kadar ödül vermeyi planladığını açıkladı.

Eğitim Bakanlığı, kopya çekmek amacıyla yapay zekâ kullananlara cezai yaptırımlar uygulanması için kararlı adımlar atılacağını ve cezanın her olayın ayrı ayrı incelenmesiyle belirleneceğini bildirdi.

Şarku’l Avsatın Yonhap'tan aktardığına göre yetkililer, halka açık kablosuz internet ağlarının (Wi-Fi) izlenmesi gibi yöntemlerle 52 kopya vakasını tespit ederken, sınav sırasında akıllı cihaz kullanan 5 kişiyi de suçüstü yakaladı.

Hükümet, bu yıl kopyayı önlemeye yönelik tedbirlerini artırdı. Bu adımda, bu yılki yeminli vergi müşavirliği sınavında en yüksek puanı alan adayın yapay zekâ ve dijital cihazlar kullanarak kopya çektiğini itiraf etmesi üzerine kamuoyunda oluşan büyük tepki etkili oldu.

Kopyayla mücadele kapsamında, Güney Chungcheong eyaletinde bir aday akıllı gözlük kullanırken, Gyeonggi eyaletinde başka bir öğrenci ise küçük bir kamera ve kablosuz kulaklık aracılığıyla kopya çekerken yakalandı.

Güney Kore'de üniversiteye giriş için düzenlenen Akademik Yeterlilik Sınavı, çok sayıda öğrenci açısından yıllar süren yoğun hazırlığın doruk noktası olarak kabul ediliyor. Öğrencilerin hayatında önemli bir yere sahip olan sınavda, yerleştirildikleri üniversitenin ilerideki meslek hayatlarını etkileyebileceği değerlendiriliyor.


Kuzey Kore lideri, Trump’ı açıkça görmezden gelerek okul malzemeleri fabrikasını ziyaret etti

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, 29 Mayıs 2024’te Kuzey Kore’nin başkenti Pyongyang’daki Savunma Bilimleri Akademisi’ni ziyaret ederken. (KCNA – Reuters)
Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, 29 Mayıs 2024’te Kuzey Kore’nin başkenti Pyongyang’daki Savunma Bilimleri Akademisi’ni ziyaret ederken. (KCNA – Reuters)
TT

Kuzey Kore lideri, Trump’ı açıkça görmezden gelerek okul malzemeleri fabrikasını ziyaret etti

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, 29 Mayıs 2024’te Kuzey Kore’nin başkenti Pyongyang’daki Savunma Bilimleri Akademisi’ni ziyaret ederken. (KCNA – Reuters)
Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, 29 Mayıs 2024’te Kuzey Kore’nin başkenti Pyongyang’daki Savunma Bilimleri Akademisi’ni ziyaret ederken. (KCNA – Reuters)

Kuzey Kore devlet medyası bugün, lider Kim Jong-un’un okul malzemeleri üreten bir fabrikayı ve eğitim kurumlarını ziyaret ettiğini duyurdu. Ziyaretin, ABD Başkanı Donald Trump’ın Asya turu sırasında kendisine yönelik açık bir görmezden gelme mesajı taşıdığı değerlendirildi.

Trump, ilk başkanlık döneminde Kim ile üç kez bir araya gelmişti. Beyaz Saray’a dönmesinden bu yana da Kuzey Kore lideriyle yeniden görüşmek istediğini dile getiriyor. Ancak Pyongyang, bu davetlere karşı sessizliğini koruyor.

Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in de katıldığı üçlü zirvenin ardından perşembe günü geç saatlerde Asya’dan ayrıldı. Kim ile görüşme gerçekleşmedi. Şarku’l Avsat'ın AFP’den aktardığına göre Trump, programına bu görüşmeyi ekleyemeyecek kadar yoğun olduğunu belirterek, Kim ile “bir noktada mutlaka bir araya geleceklerini” söyledi.

Bunun yerine Kuzey Kore devlet medyası, Kim’in bir fabrikada okul malzemelerini ve fen derslerinde kullanılan ekipmanları incelediği fotoğrafları yayımladı.

Kuzey Kore Merkezi Haber Ajansı’nın (KCNA) bugün yayımladığı habere göre Kim, cuma günü fabrikada üretilmesi planlanan çeşitli okul ekipmanlarının örneklerini inceledi.

KCNA’nın aktardığına göre Kim, bilim ve eğitimin “devrimcilerimizin gelecek nesillere ve devrime yönelik vizyonunun en açık ifadesi” olduğunu söyledi.

Trump daha önce Çin’de Kim ile bir görüşme gerçekleştirme ihtimalini gündeme getirmiş ve Kuzey Kore liderinin kendisiyle görüşmek “istediğini” öne sürmüştü. Ancak Pyongyang bu konuda herhangi bir açıklama yapmadı.

Kuzey Kore devlet medyası, Kim’in bu haftanın başlarında bir kayak merkezini ve Paektu Dağı’nı ziyaret ettiğini, çarşamba günü ise denizcilik üniversitesine giderek deniz savunmasının önemini vurguladığını bildirdi.

Kim ile Trump arasında daha önce gerçekleştirilen zirvelerde Pyongyang’ın nükleer programının sınırlandırılması hedeflenmiş, ancak herhangi bir anlaşmaya varılamamıştı.

Birleşmiş Milletler’in yıllardır uyguladığı yaptırımlara rağmen Kuzey Kore, anayasal güvence altına aldığı nükleer silah cephaneliğini geliştirmeyi sürdürdü. Pyongyang, nükleer silahlı devlet statüsünün geri döndürülemez olduğunu ilan etti.

Analistler, Pyongyang’ın Pekin ve Moskova ile ilişkilerini güçlendirmesinin Washington ile diyaloğa girme isteğini azalttığını değerlendiriyor. Bu durum, özellikle Trump’ın partisinin ara seçimlerde ağır bir yenilgi almasının ardından ABD Başkanı’nın diplomatik girişimlerini daha da zorlaştırıyor.


Hesapların silinmesinin ardından Hindistan’da muhalefetten Meta’nın ofisleri önünde protesto gösterileri

Hindistan Ulusal Kongre Partisi aktivistleri, Meta’nın Mumbai’deki genel merkezi önünde protesto gösterisi düzenlerken (Reuters)
Hindistan Ulusal Kongre Partisi aktivistleri, Meta’nın Mumbai’deki genel merkezi önünde protesto gösterisi düzenlerken (Reuters)
TT

Hesapların silinmesinin ardından Hindistan’da muhalefetten Meta’nın ofisleri önünde protesto gösterileri

Hindistan Ulusal Kongre Partisi aktivistleri, Meta’nın Mumbai’deki genel merkezi önünde protesto gösterisi düzenlerken (Reuters)
Hindistan Ulusal Kongre Partisi aktivistleri, Meta’nın Mumbai’deki genel merkezi önünde protesto gösterisi düzenlerken (Reuters)

Hindistan’ın ana muhalefet partisi Kongre Partisi’nin gençlik kolu tarafından bugün yayımlanan video görüntülerinde, üyelerinin Instagram hesaplarının silinmesini protesto etmek amacıyla Meta’nın ofisleri önünde polisle çatıştığı görüldü.

Şirket, kullanıcı sayısı bakımından en büyük pazarı olan Hindistan’da etkili bir siyasi grubun protestolarında yaşanan artışa ilişkin yorum yapmaktan kaçındı.

Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Hindistan’da Başbakan Narendra Modi hükümetinin sosyal medya platformlarında sakıncalı bulduğu içeriklerin kaldırılmasına yönelik giderek sıkılaşan uygulamaları nedeniyle ifade özgürlüğü tartışmaları büyüyor.

Modi hükümeti, içeriklerin yalnızca yerel yasaları ihlal etmesi ya da kamu güvenliğine veya ulusal güvenliğe zarar verme ihtimali bulunması halinde kaldırılması talimatı verdiğini savunuyor.

Kongre Partisi ise uzun süredir Meta’yı ve diğer sosyal medya platformlarını, partiye ait hesapları kapatarak çevrim içi muhalefeti baskı altına almak ve böylece Modi hükümetine avantaj sağlamakla suçluyor.

Meta ise buna karşılık, Hindistan'daki içeriklere yönelik kısıtlamaları yerel yasalara uymak amacıyla uyguladığını belirtiyor.

İktidardaki partinin sözcüsü Pradeep Bhandari, Kongre Partisi’nin girişimlerini eleştirerek, “Haydarabad’daki Meta merkezini tahrip etmekle yetinmediler; şimdi bir de bunu sosyal medyada gururla sergiliyorlar” ifadelerini kullandı.