عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
DÜNYA Asya

Çin'in "Büyük Köy Seddi" projesi

"Gücünü dışarıya yansıtırken, içeride egemenliği pekiştiriyor"

Uzmanlar, Çin'in sınır köylerinin hem güvenlik hem de propaganda amacı taşıdığını savunuyor (Reuters)
Uzmanlar, Çin'in sınır köylerinin hem güvenlik hem de propaganda amacı taşıdığını savunuyor (Reuters)
TT
TT

Çin'in "Büyük Köy Seddi" projesi

Uzmanlar, Çin'in sınır köylerinin hem güvenlik hem de propaganda amacı taşıdığını savunuyor (Reuters)
Uzmanlar, Çin'in sınır köylerinin hem güvenlik hem de propaganda amacı taşıdığını savunuyor (Reuters)

Amerikan gazetesi New York Times (NYT), Çin'in ihtilaflı sınır noktalarına "köy seddi" inşa ettiğini yazıyor.

NYT'nin yapay zeka destekli uydu görüntü analizlerine göre Çin, ülkenin batı sınırına 50'den fazla yeni köy inşa etti ve bunlardan 12 tanesi ihtilaflı bölgelerde yer alıyor.

Bunlar dışında ülke sınırlarının farklı noktalarında yer alan 100 köye yeni evler eklendi ve yerleşmeleri için buralara yurttaşlar gönderildi.

Haberde, "sivil karakol" diye nitelenen bu yerleşim alanlarının "Pekin'in gücünü dışarıya yansıtmasına ve içeride egemenliğini pekiştirmesine yönelik bir strateji olduğu" değerlendirmesi yapıldı. 

NYT, Batı sınırındaki yerleşim bölgelerinin Hindistan, Butan ve Nepal'in de hak iddia ettiği sınırlara inşa edildiğine dikkat çekiyor. Kuzeydeki yerleşimlerin güvenliği güçlendirip Orta Asya'yla ticareti teşvik ettiği, güneydeki sınır köylerininse Güneydoğu Asya'dan gelen uyuşturucu kaçakçılarına karşı koruma sağladığı aktarılıyor. 

Köyler, sınıra hızlı şekilde asker sevk etmek istemesi halinde Çin ordusuna yol, internet erişimi ve elektrik gibi altyapıları sağlayabilir. NYT, uzak bölgelerdeki köylülerin "göz ve kulak görevi görerek davetsiz misafirleri ya da kaçakları caydırdığını" yazıyor. 

Kionglin Yeni Köy adlı yerleşim merkezi, Hindistan'ın kuzeydoğusundaki Arunaçhal Pradeş eyaleti sınırına yaklaşık 5 kilometre mesafede yer alıyor. Pekin yönetimi, bölgede hak iddia ederek burayı Güney Tibet'in bir parçası olarak kabul ediyor. Her iki ülkenin de sınırda askeri yığınağı var.

Londra SOAS Üniversitesi'nden Robert Barnett, şu değerlendirmeleri paylaşıyor: 

Çin, yabancıların güvenlik personeli veya yurttaşlar tarafından sorgulanmadan sınırı geçmesini istemiyor.

NYT'nin paylaştığı verilere göre 2016'dan beri Çin, Tibet Özerk Bölgesi'nde en az 90 köy kurdu. Sincan Uygur Özerk Bölgesi'yle Yünnan eyaletinde 6 yeni köy inşa edilirken, 59 sınır köyünün alanları da genişletildi. 

Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'de çalışan analist Brahma Chellaney, Çin'in sınır köyü inşaatlarıyla Güney Çin Denizi'nde kullandığı yayılmacı stratejiyi kara coğrafyasına uyguladığını savunarak şu yorumları yapıyor: 

Çin'in jeopolitik sonuçları çok dikkate almadan sahadaki gerçekleri yeniden şekillendirme hızı ve bunu gizli tutma becerisi dikkat çekici. Çin, Hindistan'la Himalaya sınırında yeni bölgelere yerleşimciler gönderiyor ve onları ilk savunma hattı haline getiriyor.

Hindistan Dışişleri Bakanlığı'ndan 2021'de yapılan açıklamada, Çin'in son birkaç yıldır bölgede çeşitli altyapı faaliyetleri yürüttüğü" belirtilmişti. 

NYT, Çin Komünist Partisi'nin (ÇKP) bölgeye yurttaşları yerleştirmek için köylere spor salonları, dans pistleri, hastaneler ve okullar inşa ettiğine dikkat çekiyor.

Gazetenin köy inşaatlarıyla ilgili ele geçirdiği bir belgeden aktardığına göre ÇKP, bazı yurttaşlara sınır köylerine yerleşmeleri için yıllık 20 bin Çin Yuanı (yaklaşık 93 bin 500 TL) ödüyor.

Çin'in Washington Büyükelçiliği Sözcüsü Liu Pengyu, NYT'ye gönderdiği yazılı açıklamada, Pekin'in sınırdaki anlaşmazlıklara dair yürüttüğü politikayı şu ifadelerle aktarıyor: 

Çin her zaman barışçıl ve dostane istişareler yoluyla adil ve makul çözümler bulmaya çalışmaktadır.

Independent Türkçe,  New York Times, Times of India

Daha fazlasını oku

 
 
DÜNYA Asya

Pakistan ve Afganistan arasında karşılıklı ateş açıldı... Gerilimin azaltılması çağrısı yapıldı

Pakistanlılar, dün Peşaver'de Afganistan ile yaşanan çatışmalara dair haberleri gazetelerden takip etti (AP)
Pakistanlılar, dün Peşaver'de Afganistan ile yaşanan çatışmalara dair haberleri gazetelerden takip etti (AP)
TT
TT

Pakistan ve Afganistan arasında karşılıklı ateş açıldı... Gerilimin azaltılması çağrısı yapıldı

Pakistanlılar, dün Peşaver'de Afganistan ile yaşanan çatışmalara dair haberleri gazetelerden takip etti (AP)
Pakistanlılar, dün Peşaver'de Afganistan ile yaşanan çatışmalara dair haberleri gazetelerden takip etti (AP)

Aylardır kötüleşen Pakistan ve Afganistan ilişkilerinin ardından dün iki ülke arasında ateş açıldı ve bu durum uluslararası alanda gerilimin azaltılması çağrılarına yol açtı.

İslamabad, Afganistan'dan gelen sınır ötesi bir saldırıya karşılık olarak Kabil ve diğer büyük Afgan şehirlerini bombaladı ve Taliban yetkililerine "açık savaş" ilan etti. İslamabad, Kabil'i Afganistan'dan Pakistan'a saldırılar düzenleyen militan grupları barındırmakla suçluyor; Taliban hükümeti ise bu suçlamayı reddediyor. Bu saldırıların çoğunun sorumluluğunu Pakistan Talibanı (TTP) üstlendi.

Pakistan Savunma Bakanı Khavaja Asıf, X hesabından şu açıklamayı yaptı: “Sabrımız tükendi. Artık sizinle aramızda açık savaş var.” Bu arada, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, resmi X hesabından yaptığı açıklamada, “Güçlerimiz, her türlü saldırgan emeli ezmek için gerekli tüm yeteneklere sahip” ifadelerini kullandı.

Taliban sözcüsü Zebihullah Mücahid ise hükümetinin çatışmayı "diyalog" yoluyla çözmek istediğini söyledi.

Dün birçok ülke Kabil ve İslamabad'ı gerilimi azaltmaya çağırdı. Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan, Pakistanlı mevkidaşı İshak Dar'dan bölgedeki gerilimi azaltmanın ve güvenliğini ve istikrarını korumanın yollarını görüşmek üzere bir telefon aldı.

DÜNYA Asya

Pakistan Savunma Bakanı Afgan hükümetine "açık savaş" ilan etti

Afganistan-Pakistan sınırına yakın bir bölgede Taliban savaşçılarından oluşan devriye (Reuters)
Afganistan-Pakistan sınırına yakın bir bölgede Taliban savaşçılarından oluşan devriye (Reuters)
TT
TT

Pakistan Savunma Bakanı Afgan hükümetine "açık savaş" ilan etti

Afganistan-Pakistan sınırına yakın bir bölgede Taliban savaşçılarından oluşan devriye (Reuters)
Afganistan-Pakistan sınırına yakın bir bölgede Taliban savaşçılarından oluşan devriye (Reuters)

Pakistan Savunma Bakanı Khavaja Asıf, iki taraf arasında yaşanan ölümcül çatışmanın ardından Afgan hükümetine "açık savaş" ilan etti.

Asıf, X'te yaptığı paylaşımda, “Sabrımız tükendi. Artık aramızda açık bir savaş var” ifadelerini kullandı.

Pakistan hükümeti, Afganistan'ın Pakistan sınırındaki askeri tesislere yönelik saldırısının ardından bugün Kabil ve Kandahar şehirlerine hava saldırıları düzenlediğini doğruladı.

Pakistan Enformasyon Bakanı Attaullah Tarar, X'e yaptığı açıklamada, "Kabil, Paktia ve Kandahar'daki Afgan Talibanı'na ait savunma hedefleri vuruldu" dedi.

Afganistan ise, Pakistan'ın Kabil ve Kandahar şehirlerine düzenlediği saldırıların ardından bugün ortak sınır boyunca Pakistan güçlerine karşı saldırılar başlattığını vurguladı.

Taliban sözcüsü Zabihullah Mucahid, X'te, "Kabil, Kandahar ve diğer illere yapılan hava saldırılarının ardından, Kandahar ve Helmand yönlerinde de Pakistan askerlerinin mevzilerine karşı geniş çaplı misilleme operasyonları yeniden başlatıldı" ifadelerini kullandı.

DÜNYA Asya

Araştırma: Çin Devlet Başkanı’nın orduyu tasfiye etme kampanyası, ordunun savaşa hazır olup olmadığı konusunda şüphe uyandırıyor

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ordu birliklerini teftiş ederken (Reuters)
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ordu birliklerini teftiş ederken (Reuters)
TT
TT

Araştırma: Çin Devlet Başkanı’nın orduyu tasfiye etme kampanyası, ordunun savaşa hazır olup olmadığı konusunda şüphe uyandırıyor

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ordu birliklerini teftiş ederken (Reuters)
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ordu birliklerini teftiş ederken (Reuters)

Washington merkezli bir düşünce kuruluşu olan Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS), Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in orduyu yeniden yapılandırmak amacıyla yürüttüğü tasfiye kampanyasının, ‘en deneyimli liderlerin görevden alınmasına’ yol açtığını belirtti. Şarku’l Avsat’ın New York Times’tan aktardığına göre bu durum, Pekin’in kendi topraklarının parçası olarak gördüğü Tayvan ile savaş da dahil olmak üzere, Çin’in savaşa hazır olup olmadığı konusunda şüphe uyandırdı.

CSIS, söz konusu kampanyanın ‘son dört yıl içinde herhangi bir açıklama yapılmaksızın tutuklanan, görevden alınan veya tamamen ortadan kaybolan onlarca subayı etkilediğini’ kaydetti.

Dün yayımlanan çalışmada, bu kayıpların, Şi Cinping’in orduyu yeniden yapılandırma kampanyasının ne denli geniş çaplı olduğunu ortaya koyduğu ve geçtiğimiz ay ordudaki en yüksek rütbeli subay olan Merkez Askeri Komisyonu Başkan Yardımcısı Zhang Youxia’nın görevden alınmasıyla doruğa ulaştığı vurgulandı.

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Çinli askeri liderlerle yaptığı toplantı sırasında (Çin ordusu)Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Çinli askeri liderlerle yaptığı toplantı sırasında (Çin ordusu)

Araştırmada, 2022’den bu yana yaklaşık 100 üst düzey subayın etkisiz hale getirildiği veya ortadan kaybolduğu, bunun da ordunun üst kademelerini zayıflattığı ve Çin’in savaş kapasitesine dair soru işaretleri yarattığı ifade edildi. Aralarında, ordunun eğitim bölümünü yöneten ve muharebe eğitimlerini modernize etme çabalarıyla takdir toplayan bir subay ile uzun süre Çin Devlet Başkanı’nın baş askeri danışmanı olarak görev yapmış bir isim de bulunuyordu.

CSIS Çin Gücü Projesi Direktörü Bonny Lin, bulguları değerlendirirken şunları kaydetti: “Kısa vadede, mevcut büyük boşluklar nedeniyle Çin’in Tayvan’a karşı geniş çaplı askerî harekât düzenlemesi son derece zor olacak.”

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde Çin askerî meseleleri uzmanı olarak verileri analiz eden Taylor Fravel, tasfiye edilen subayların ordunun üst yönetiminin yaklaşık yarısını oluşturduğunu belirtti. Bunların arasında üst düzey komutanlar, merkezi yönetim birimlerinin liderleri ve yardımcıları ile Çin’in beş askeri bölgesinin yöneticileri yer alıyor.

Fravel, bu subayların yerine yenilerini atamanın kolay olmayacağını, çünkü tasfiyelerin, Devlet Başkanı ve Çin Komünist Partisi’ne mutlak sadakat, yeterli beceri ve deneyimin en uygun bileşimini taşıyan aday sayısını önemli ölçüde azalttığını vurguladı.

Ayrıca bir subayın terfi edilebilmesi için mevcut rütbesinde genellikle üç ila beş yıl hizmet etmiş olması gerektiğini ifade etti.

Fravel sözlerini şöyle sürdürdü: “Şi Cinping bu kişilerin tamamını tasfiye etti ve bu durum açıkça, onların kendisine ve partiye sadakat göstermedikleri izlenimini veriyor. Ancak istediği orduyu oluşturabilmek için deneyime de ihtiyaç var. Bu kişileri şimdi nereden bulacak? Bu artık çok daha zor.”

Araştırmaya göre, tasfiyeler kademeli olarak başladı. 2022’de bir üst düzey subay ortadan kayboldu. 2023’te bu sayı 14’e yükseldi; bu subaylar ya görevden alındı ya da kayboldu. 2024’te ise 11 subay daha aynı akıbeti yaşadı. Geçen yıl sürecin boyutu bir ‘fırtınaya’ dönüştü: Yaklaşık 62 subay görevden alındı.

Bazı tasfiye edilen subayların yükselişinde Şi Cinping’in kendisinin rolü olduğu belirtiliyor; bu kişiler, üst düzey liderlikte geleceğin komutanları olarak değerlendiriliyordu.

Bunlar arasında, birlik eğitimini modernize etme çalışmalarıyla tanınan Wang Peng, ordunun yönetiminde başkan yardımcısı olarak görev yapan Zhong Shaojun ve Çin’in Tayvan’a yönelik olası saldırısında liderlik edecek Lin Xiangyang yer alıyor. Her ne kadar bu boş pozisyonları doldurabilecek başka nitelikli subaylar bulunsa da tasfiye dalgasının askerî kademeler üzerinde zincirleme etkiler yaratabileceği ifade ediliyor. Soruşturmaların kapsamı genişledikçe, terfilerin de daha titiz bir incelemeye tabi tutulması bekleniyor.

Şi Cinping geçen yılın sonlarında üst düzey askerî liderlikte bazı boşlukları doldurdu; Doğu Tiyatro Komutanlığı (Tayvan sorumluluğu) ve Merkezi Tiyatro Komutanlığı’na (Pekin’in korunması sorumluluğu) yeni isimler atadı. Ancak, orduyu denetleyen en yüksek organ olan Merkez Askeri Komisyonu’na yeni liderlerin atanacağı tarih hakkında henüz bir gösterge bulunmuyor.