Erdoğan'dan Mossad'a suikast uyarısı: Türkiye'ye karşı böyle bir adıma cüret ederlerse bedelini bellerini doğrultamayacak surette öderler

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Netanyahu yaptıklarının cezasını ödemekten kaçamayacaktır. Er ya da geç yargılanacak ve işlediği savaş suçlarının bedelini de ödeyecektir." dedi.

AA
AA
TT

Erdoğan'dan Mossad'a suikast uyarısı: Türkiye'ye karşı böyle bir adıma cüret ederlerse bedelini bellerini doğrultamayacak surette öderler

AA
AA

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Katar programı sonrası yurda dönerken, uçakta gazetecilere açıklamalarda bulundu ve soruları yanıtladı.

"Aziz kardeşim" diye nitelendirdiği Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamad Al Sani'nin daveti kapsamında geldiği Doha'da düzenlenen Türkiye-Katar Yüksek Stratejik Komitesi'nin dokuzuncu toplantısının başarıyla tamamlandığını bildiren Erdoğan, dönem başkanı Katar'ın onur konuğu olarak Körfez İşbirliği Konseyi 44. Zirvesi'ne katıldığını belirtti.

Görüşmeler çerçevesinde Türkiye ve Katar arasındaki ikili ilişkileri tüm boyutlarıyla gözden geçirdiklerini ifade eden Erdoğan, "Katar ile ticaret hacmimiz yüzde 14'ün üzerinde bir artışla 2 milyar doları aştı. Katar ile ticaretimizin ve yatırımlarımızın daha da artırılması konusunda mutabık kaldık." diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, muhtelif alanlarda 12 yeni anlaşma imzalandığını, böylece Yüksek Stratejik Komite mekanizması kapsamında son 9 yılda imzalanan belge sayısının 100'ü geçtiğini anımsatarak, toplantılarda bölgedeki gelişmeleri de ele aldıklarını aktardı.

Görüşmelerin ana noktasını iki aydır İsrail'in zulmüne maruz kalan Filistinlilerin durumunun oluşturduğunu dile getiren Erdoğan, "Ateşkesin acilen ve kalıcı olarak tesisi, Gazze'ye insani yardımların kesintisiz akışının sağlanması, iki devletli çözüm ekseninde barışın temini için atacağımız adımları etraflıca görüştük. Kardeşim Şeyh Temim ile bu konudaki yakın işbirliğimizi ve ortak ilişkilerimizi sürdürme konusunda hemfikiriz." değerlendirmesinde bulundu.

Körfez İşbirliği Konseyi Zirvesi'nde ise hem 6 üye ülkeyle hem de konseyle olan ilişkilerin ileriye taşınmasına yönelik iradeyi teyit ettiklerini vurgulayan Erdoğan, "Konsey üyesi ülkelerle ticaretimiz son 20 yılda 20 milyar dolardan fazla artışla toplam 23 milyar dolara yükseldi. Ticaretimizdeki artış trendi inşallah devam eder. Filistinli kardeşlerimizin yaralarının sarılması ve 1967 sınırları temelinde bağımsız bir Filistin Devleti'nin kurulması amacıyla Körfez ülkeleriyle diyaloğumuzu güçlendireceğiz." ifadesini kullandı.

"Destekleri olmasaydı böylesi bir tabloyla karşı karşıya olmazdık"

Gazze'de yaşanan insanlık trajedisinin ne zaman sona ereceği ve ABD'nin, İsrail-Filistin sorununun çözümüne yönelik kafasındaki planının sorulması üzerine Erdoğan, "İsrail'e yönelik, başta ABD olmak üzere tüm Batılı ülkelerin destekleri olmasaydı, şu anda bölgemizde böylesi bir tabloyla karşı karşıya olmazdık. Bu ülkelerin gerek nakdi, gerek silah, mühimmat, araç gereç gibi ayni ve parasal olarak sınırsız destekleri, ciddi manada Batı'nın şımarık çocuğu İsrail'i bu noktalara taşıdı" yanıtını verdi.

Erdoğan, yaşananların, İsrail ile ilişkileri farklı konumdaki ülkelerin olumsuz bakışını, çok daha tahrik edici nitelikte olduğunu vurgulayarak, şunları kaydetti:

"Failin kimliğine göre hareket eden küresel sistemin ayarı bozulmuştur. Bu bozuk ayarla neyi nasıl düzelteceksiniz? Özellikle İsrail Başbakanı Netanyahu şu anda iflas ile baş başa kalmış bir durumdadır. Her an iflas bayrağını çekebilir. Sadece Netanyahu'nun değil, beraberindeki kadronun da zulümlerine göz yuman bir Batı var. Neyse ki 7 Ekim'den bugüne Batı'nın İsrail'e bakışı ciddi manada değişmiştir. İnanıyorum ki çok fazla da sürmeyecek, kısa bir zaman içerisinde özellikle Gazze'ye yönelik, İsrail'in bu zalimce tavırları, kendisini iflas ile karşı karşıya getirecektir."

Gazze saldırıları öncesi İsrail'de, Başbakan Binyamin Netanyahu hakkında bir yargılama sürecinin olduğuna dikkati çeken Erdoğan, "İşgal kuvvetleri ile işbirliği halindeki İsrail yargısı onunla ilgili menfi bir karar vermekten şu anda imtina ediyor. Öyle ya da böyle bu kararı vermenin arifesinde olduklarına inanıyorum. Diğer yandan bizler de Netanyahu ve suç ortaklarının uluslararası zeminde yargılanması için dünyanın değişik yerlerinden 3 bin civarında avukatla, Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne başvurduk. Gazze'deki savaş suçlarını, mahkemenin gündemine taşıdık ve bunun takipçisi olacağız." görüşünü paylaştı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne İsrail aleyhine başvuru yapan başka ülkelerin de olduğunu belirterek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bu ülkelerin, bu dik duruşunun yanında da Filistinlilerle dayanışma içerisinde olan insanların sayısı her geçen gün artıyor. Londra'nın caddelerinde, New York'ta, Beyaz Saray'ın önünde, Paris'te, Belçika'da, Hollanda'da dünyanın birçok yerinde yükselen bu sesler, Filistin'deki zulüm bitene ve suçlulardan hesap sorulana dek dinmeyecek. Gazze'deki tarifsiz zulüm karşısında tüm vicdan sahipleri gibi bizim de ciğerimiz yanıyor. İnsanlıktan nasibini almamış İsrail yönetimi, Gazze'de 16-17 bin Filistinliyi öldürecek, bunlara yemek, su, ilaç ulaşmasını engelleyecek, yaralıların hastanelere taşınmasının önüne geçecek ve vicdan sahibi insanlar bunun karşısında durmayacak öyle mi? Böylesi bir tavır, vicdansızlık ve insafsızlık olur ki buna asla biz 'eyvallah' edemeyiz."

"Yeni yol haritalarımızı oluşturduk"

Türkiye'nin, Orta Doğu'da kalıcı barış için garantörlükten, Barış Konferansı'na kadar ortaya koyduğu somut önerileri hatırlatılarak Katar'daki görüşmelerde kalıcı barış ve ateşkesin yol haritasına yönelik nelerin ele alındığının sorulması üzerine Erdoğan, Katar'ın tüm bu sürece bakış açısının, Türkiye ile örtüştüğünü vurguladı.

Bundan sonraki süreçte de kendisinin, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın ve ilgili kurumların irtibat halinde olacağını aktaran Erdoğan, "Barışa ulaşmasını hedeflediğimiz bu süreci birlikte işletecek, adımları yine birlikte atacağız. Çünkü bundan sonraki aşama 'Kendi başına bırakalım, yürüsün' diyeceğimiz bir süreç değil. Ortada İsrail'in acımasız saldırılarıyla yerle yeksan olmuş bir Gazze var." sözlerini sarf etti.

Ateşkesin sağlanması ve yaralıların Gazze'den tahliyesini öncelikli konular olarak nitelendiren Erdoğan, şunları dile getirdi:

"Gazze'deki sivil halkın içerisinde kanser hastaları da bulunuyor. Bir kısmını ülkemize tedavilerini yapmak üzere getirdik. Bir de Gazze'nin yeniden inşası ve imarı konusu var. Bu konuda da gerekeni yine hep birlikte, inşallah gücümüz neye yetiyorsa yapacağız. Yeniden inşa ve imara başlayacağız. Katar bu konuda Türkiye ile aynı istikamette yürümeye kararlı. Biz, garantörlüğe de bu konferansa ev sahipliği yapmaya da hazırız. Yeter ki barışı gerçekten istesinler. Biz, sürekli 'barış' diyoruz, 'hukuk, adalet' diyoruz. Bunları öylesine söylemiyor, dünyanın büyük bir felakete sürüklenmemesi için bu kavramların ayakta kalmasına ihtiyaç olduğunu bilerek ifade ediyoruz. Gözleri olup zulmü görmeyenlere, kulakları olup gerçeği işitmeyenlere, dilleri olup hakikati söylemeyenlere 'Görün, duyun, gerçeği artık söyleyin' diyoruz. İnsanlık onurunun kurtuluş reçetesini sunuyoruz aslında. Biz yılmayacağız, usanmayacağız, yorulmadan hakkı ve hakikati anlatacağız. 'Denedik olmadı' deme lüksümüz yok. Barış için çabalamaya devam edeceğiz. Yeni yol haritalarımızı oluşturduk. Hem Gazze'deki zulmü, hem Filistin'in yıllardır yaşadığı dramı, hem de kalıcı barış için çözümlerimizi ifade edeceğiz."

Gazze'ye "tampon bölge" iddiası

"İsrail'in Gazze'de 40 kilometre uzunluk, 12 kilometre genişliğe sahip bir tampon bölge oluşturacağı iddialarının hatırlatılarak değerlendirmesinin sorulması üzerine Erdoğan, "Bu planın tartışılmasını bile tüm Filistinli kardeşlerime saygısızlık olarak görürüm. Bu, bizim açımızdan tartışılacak, düşünülecek ve üzerinde konuşulacak bir plan değil." dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, İsrail'in 1947'de uygulamaya başladığı Filistin topraklarını işgal planının, yıllar içerisinde Filistin'i ve Gazze'yi bu duruma getirdiğine dikkati çekerek, şunları söyledi:

"Şimdi ise İsrail, Filistin'de kalan bir avuç toprağı tamamen alarak, buraları da işgal etme niyetinde. Buna olumlu bakmak, olumlu yaklaşmak asla mümkün değil. Çünkü bu topraklar Filistinlilerindir. Gazze'de ne olacağına, orayı kimin yöneteceğine Filistin halkı karar verir. Onların kararının üzerinde bir karar verici tanımıyoruz. İsrail'in yapacağı en iyi şey, 1967 sınırlarında bağımsız ve coğrafi bütünlüğü olan Filistin Devleti'nin kurulmasını kabul etmek ve işgal altında tuttuğu Filistin topraklarını mülkün sahibine iade etmektir. İsrail, dünyaya 'yerleşimci' diye pazarladıkları teröristleri o evlerden, o arazilerden çıkartmalı ve Filistinlilerle barış içinde bir geleceği nasıl inşa edebileceklerini düşünmelidir. Bu sürecin galibi de ben inanıyorum ki Filistinliler olacaktır. İki de bir bunlar yatıyor, kalkıyor 'Hamas' aşağıya, 'Hamas' yukarı diyor. Hamas her şeyden önce bir direniş örgütüdür. Hamas, Filistin'de yapılan seçimlerden zaferle çıkmış bir siyasi harekettir."

Erdoğan, 21 sene önce ABD'de bir grupla yaptığı toplantıda da bu soruyu sorduklarını anımsatarak, "Ben orada da söyledim, Hamas, 1947'de toprakları ellerinden alınmış bir siyasi harekettir. Bu siyasi hareket neticede Filistin'de seçim kazanmış bir partidir. Hamas bugün de kendi topraklarını korumanın gayreti içerisindedir. İsrail, Gazze'yi yıllarca açık hava hapishanesine çevirmiş, su, yiyecek, giyecek, elektrik kısıtlamalarına tabi tutarak, kendince terbiye etmeye kalkışmıştır. Gazze'deki Filistinliler bu kadar süre içerisinde yılmadı, İsrail amacına ulaşamadı ve inanıyorum şimdi de başaramayacak." ifadesini kullandı.

"Bedelini çok ağır öderler"

ABD'li Wall Street Journal gazetesindeki "İsrail'in, aralarında Türkiye'nin de bulunduğu, Filistin dışında yaşayan Hamas üyelerine yönelik suikast planlarının olduğu" yönündeki haber hatırlatılarak, böyle bir planın gündeme getirilmesindeki amacın sorulması üzerine Erdoğan, "Bu haberi yapanlar demek ki Türkiye'yi, Türkleri, bizi tanımıyorlar. Böyle bir yanlışa tevessül etmeleri halinde şunu bilmeleri gerekir ki bunun bedelini, bunun faturasını çok ama çok ağır öderler." diye konuştu.

Gazze'yi havadan, denizden, karadan kuşatanların, bir hafta içinde netice alacaklarını zannettiğini kaydederek, "Ne oldu, alabildiler mi" diye soran Erdoğan, şöyle devam etti:

"Almadılar. Türkiye'ye, Türklere karşı böyle bir adımı atmaya eğer cüret ederlerse bunun bedelini, bir daha bellerini doğrultamayacak surette, ödemeye mahkum olurlar. Böyle bir işe kalkışanlar, bunun sonuçlarının son derece ciddi olabileceğini unutmamalıdır. Türkiye'nin hem istihbarat hem güvenlik alanında aldığı mesafeyi dünyada bilmeyen yoktur. Ayrıca biz dün kurulmuş bir devlet değiliz. Bunu da kimsenin aklından çıkartmaması gerekir."

"Netanyahu yaptıklarının cezasını ödemekten kaçamayacak"

Cumhurbaşkanı Erdoğan, İsrail Başbakanı Netanyahu'nun, Bosna soykırımından sorumlu Miloseviç gibi yargılanması gerektiği yönündeki ifadesi anımsatılarak, "Netanyahu'nun yargılanması, İsrail'in başka işgal ve soykırım hareketlerini engelleyebilir mi" denilmesi üzerine, "Her şeyden önce Netanyahu öyle veya böyle bugün olmazsa yarın kesinlikle yargılanacaktır. Hatta şu anda kendi içlerinde bunun kavgası gürültüsü başlamış durumda. Dünyanın değişik yerlerinde meydanlar nasıl ayağa kalktıysa, şu anda İsrail'in meydanları da ayaktadır ve bölünmüşlerdir." dedi.

Netanyahu'nun hesaba çekilmesini isteyen İsrailli grubun da olduğunu belirten Erdoğan, "Netanyahu, yaptıklarının cezasını ödemekten kaçamayacaktır. Er ya da geç yargılanacak ve işlediği savaş suçlarının bedelini de ödeyecektir. Şayet uluslararası hukuk, hakkıyla işletilir ve bu savaş suçlarının cezası verilirse, bu karar hem Filistin bölgesinde hem dünyanın diğer coğrafyalarındaki tüm zalimlere ibret olur. Fakat bunun peşini bırakır, oradaki başvuruyu takip etmezsek, bu da yeni soykırımlara kapı aralar. Bu sebeple bu işi sıkı tutacak ve Gazze soykırımının faillerinin yargılanmasını sağlamak için elimizden geleni yapacağız." ifadelerine yer verdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, İsrail'i yöneten mevcut koalisyonun sağlıklı olmadığını, çökmek üzere olduğunu vurgulayarak, şu açıklamalarda bulundu:

"Bunları çok diri zannetmeyin, bunlar gidici. Netanyahu'nun gidici olduğunu bundan 50-60 gün önce söyledik. Gitmelerinin alametleri belirmeye başladı bile. İsrail'e 'Artık sizi beslemekten bıktık' diyenler, ortaya çıkmaya başladı. İlk günlerde destek açıklamaları yapan Fransa'ya bakın. Şimdi aynı Fransa var mı? Fransa Cumhurbaşkanı Macron şimdi çok farklı açıklamalar yapıyor. Aynı şekilde yine Batı'daki diğer birçok ülke, ilk zamanlardaki açıklamalarını artık yapmıyor. Bütün mesele buradaki sabrın neticesidir. Hani bizim çok önemli bir ilkemiz var ya;,'Men sabera zafera. Sabreden kimse, zafere ulaşacaktır'. Şu anda, Hamas, Filistin, işte bu sabır mekanizmasını çalıştırıyor. İnanıyorum ki zafer inşallah onların olacaktır. Bedeli ağır olacak ama zafere ulaşacaklar."

Gazze'deki durumla ilgili diplomasi trafiği

Gazze'deki durumla ilgili diplomasi trafiğinin anımsatılıp, "Temaslarınızda, BM'deki Gazze'de ateşkese ilişkin karar tasarısına çekimser oy kullanan ülkelerin tavırlarında bir değişiklik gözlemlediniz mi?" sorusu üzerine Erdoğan, çekimser oy kullanan ülkelerin tutumlarında değişiklik olacağı kanaatini taşıdığını söyledi.

Erdoğan, İslam İşbirliği Teşkilatı ve Arap Ligi Olağanüstü Ortak Zirvesi sonrası İsrail'in zulmünü ve çözüm yollarını ülkelere anlatan bir yedili grup oluştuğunu, bu grupta Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın da bulunduğunu aktardı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle devam etti:

"Değişik ülkeleri dolaşıyorlar. Riyad Zirvesinde alınan karar sonrası yoğun bir tempoda çalışmaya başladılar. İslam İşbirliği Teşkilatı'nda ilk defa böyle bir eylem grubu oluşturuldu. Değerli olan bu grubun Filistin konusunda tek ses olması. İlk önce Rusya ve Çin'e gidildi. Daha sonra Fransa, İngiltere'de görüşmeler yapıldı. Akdeniz ülkeleriyle bir araya gelindi. Her görüşmede Filistin ile ilgili bizim geliştirdiğimiz söylemler ve politikalar karşı tarafa iletildi. Bu politikalar anlatıldıkça ciddi bir söylem değişikliği olmaya başladığını gördük. İslam dünyası tek ses olup çözümü konuşmaya başladı. Şimdi 'Gazze'ye ne olacak?' sorusundan öteye geçildi ve 'İki devletli çözüm nasıl olacak, yardımlar nasıl organize edilecek?' gibi konular konuşuluyor."

Sürecin başında İsrail'e hak verip yanında konumlanan ancak gerçekleri gördükçe uzaklaşan ülkelerin de olduğunu dile getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti:

"BM'de çekimser kalan ülkelerin de İsrail'in bu hukuksuz saldırılarına aslında karşı olduklarını ama başta çeşitli gerekçelerle seslerinin yükselmediğini görüyoruz. Bazılarının halklarının baskısı sonucu sesleri yeni yeni çıkmaya başladı ki bu umut vericidir. Bir de İspanya gibi cesurca çıkış yapanlar var. Bu ilkeli duruşun Avrupa'da yayılması halinde İsrail'in katliamını sürdüremeyeceğini düşünüyorum. İsrail, Avrupa'yı kaybetmeye başladığının farkında. Toplumların vicdanı bu kaybı hızlandıracak ve neticede Filistin ve insanlık değerleri kazanacaktır."

"Çekimserler üzerinde durmayı hedefliyoruz"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Gazze imtihanından başarısız çıktı. Birleşmiş Milletlerin organizasyonu gözden geçirilebilir mi ya da Birleşmiş Milletlere alternatif bir teşkilat kurulamaz mı?" yönündeki soruya, şu karşılığı verdi:

"Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Sayın Antonio Guterres başından itibaren tüm taraflarla çok yakın temas halinde. Gerek bizim kendisiyle yaptığımız görüşmelerde, gerek kendisinin bölgeyle ilişkilerinde, hiçbir zaman İsrail yanlısı bir görüş ortaya koymadı. Genel Sekreter Guterres, gerçekten samimi bir havada, özellikle bu zulmün karşısında durdu. Zaman zaman arkadaşlarımızın kendisiyle görüşmeleri oldu. Yaptığımız tüm görüşmelerde Guterres'in İsrail zulmü karşısında hem duruşumuzu takdir etmesi hem de bu duruşun devamı istikametinde kanaat ortaya koyması bizler için bir umut ışığıdır. Birleşmiş Milletler Genel Kurulunda Filistin'in yanında, zulmün karşısında duran 121 ülke zaten çok önemliydi. Bunun yanında 40 kadar çekimser oy kullanan ülke var. Biz şimdi bu çekimserler üzerinde durmayı hedefliyoruz. Batı'nın, Amerika'nın yanında yer alan ülke sayısı sadece 14. Bu, Filistin'in haklılığının ne kadar ileri derecede kabul gördüğünün en açık, en güzel ifadesidir. Durum böyle olduğuna göre bizim diplomatik hamlelerimizi devam ettirmemiz önemlidir. Bu 40 ülkenin İsrail zulmüne karşı Filistin'in yanında yer almasını sağlayabilir miyiz? Bunun gayreti içerisinde olmamız lazım."

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinden öte Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun tavrının kendisini daha çok umutlandırdığını dile getirerek, şunları söyledi:

"Öbür tarafta da bizim Rusya ile olan görüşmelerimiz devam ediyor ve bugüne kadar da herhangi bir sıkıntı yaşamadık, yaşamıyoruz. Bundan sonra da yaşayacağımıza ihtimal vermiyorum. Birleşmiş Milletler kurumsal olarak sistemini işletemez halde ve eli kolu bağlı yaşananları seyretmektedir. Maalesef 'Dünya beşten büyüktür' çıkışımıza gerekçe olan bu buhranın acı sonuçlarını bir kez daha yaşıyoruz. Dünya barışını korumak Birleşmiş Milletlerin temel görevidir. Güvenlik Konseyinin çarpık yapısı nedeniyle bu görevi yapamaz haldedir. Allah korusun kapsam olarak daha büyük bir çatışmalı süreçte Birleşmiş Milletlerin sonu Milletler Cemiyeti gibi olur. Bu sebeple, zararın neresinden dönersek kardır anlayışıyla hareket etmeli ve Birleşmiş Milletler sisteminde revizyonu konuşmalıyız. Vakit çok geç olmadan bunu yapmak zorundayız. Yoksa Birleşmiş Milletler sistemi çıkacak büyük bir yangını söndüremeyecek ve dünya yeni bir kaybediş sürecine girecektir."

"Başka alternatiflerimiz de yok değil"

Erdoğan, "F-16 ve Eurofighter Typhoon uçaklarının alımının, Türkiye'nin, İsveç'in NATO üyeliğini onaylamasıyla ilişkilendirildiği yönünde algılar var. Muhatap ülkeler ilave birtakım şartlarla Türkiye'yi belli bir masaya mı çekmeye çalışıyor?" sorusuna da şu yanıtı verdi:

"F-16 meselesinde biz muhataplarımıza dedik ki 'Amerika Birleşik Devletleri'nin kongresi varsa bizim de kongremiz yani Meclisimiz var.' Parlamentomuzdan nihai karar çıkmadıktan sonra söyleyecek herhangi bir şey yok. 'Ben Cumhurbaşkanı olarak bunu parlamentoya sevk ettim ve bana teşekkür ettiniz. Görevimi yaptım ama sizlerden de bir şey bekliyorum. Sizler de eş zamanlı olarak bu konuda kongrenizden bunu geçirin, beraberce eş zamanlı olarak bu adımları atalım.' diyorum. Bir diğer konu da Eurofighter Typhon meselesi… Kaldı ki Eurofighter konusunda da aslında İngiltere'nin bakışı olumlu. Maalesef Almanya'da bir sıkıntı söz konusu. Fakat pürüzleri gidermek için İngiltere'nin olumlu yaklaşımı oldu. Almanlarla konuyu görüşeceklerini söylüyorlar. Bu noktada başka alternatiflerimiz de yok değil."

"İstanbul'un, Ankara'nın çektiği çileler ortada"

İYİ Partinin, CHP'nin yerel seçimlerdeki işbirliği teklifini reddetmesini de bir soru üzerine değerlendiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle konuştu:

"Cumhur İttifakı olarak içimizde böyle bir sıkıntı söz konusu değil. Ekibimiz şu anda muhataplarıyla görüşmelerini yaptı, yapıyor. Sayın Devlet Bahçeli ile bu konuda ana çerçevede görüşmelerimizi yaptık, adımlarımızı zaten attık, atıyoruz. Arkadaşlarımız çalışmaya devam ediyor. Cumhur İttifakı'ndaki sağlıklı çalışma şartları görünen o ki karşı tarafta yok. Bizler de şu an itibarıyla bu sağlıklı gidişi herhangi bir sıkıntıya fırsat vermeden devam ettireceğiz. 'Yeniden İstanbul', 'Yeniden Ankara' diyorsak bu iller başta olmak üzere şehirlerimizin tamamında çok çalışıp Cumhur İttifakı olarak seçimi kazanmalıyız. Zira İstanbul'un, Ankara'nın çektiği çileler ortada. İllerimizde vatandaşımızı, halkımızı inşallah karamsarlığa sürüklemeyecek adaylarla yeni bir sıçramayı yapacağız. Cumhur İttifakı olarak da en güzel şekilde 31 Mart seçimlerinden zaferle çıkacağız."

"Biz milliyiz, yerliyiz. Onlar ne millidir ne de yerli"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "HEDEP yerel seçimlerde bütün şehirlerden aday çıkartacağını, son sözün Parti Meclisinde olacağını söyledi. Bu kararlarının arkasında duracağını düşünüyor musunuz?" sorusuna karşılık da şunları söyledi:

"Yaptıkları, geçtiğimiz seçimde gerçekleşen ve hala gizli tutulan pazarlıkları tazeleme gayreti olabilir. Öpülen ellere, gönderilen selamlara bakılırsa CHP de nikah tazeleme konusunda bir hayli hevesli. Bu hevesi gördüklerinden olsa gerek 'ne koparırsak kardır' taktiğini devreye almışlar anlaşılan. Biz bu oyunu daha önce de gördük. Geçtiğimiz seçimlerde ne dediklerini hatırlayın, kesin dille Cumhurbaşkanı adayı çıkartacaklarını söylemediler mi? Sonra CHP ile kapalı kapılar ardında pazarlığa oturdular. CHP'den aldıkları somut sözlerden çok memnun oldular ve aday çıkartmayacaklarını söyleyip altılı masanın adayına açık destek verdiler. Hatta o süreçte Kandil'den de Millet İttifakı'na açık destekler geldi. Şimdi de aynı süreç işletiliyor. CHP'ye 'bize ne vereceksiniz, biz neler alacağız' diyorlar. Cumhur İttifakı'nın dışındaki diğer siyasi partilerin mantalitesi bizim anlayışımız değildir. Ne HEDEP'in zihniyeti ne CHP'nin zihniyeti bizimle bağdaşmaz. Yakından, uzaktan bizimle alakası olamaz. Biz milliyiz, yerliyiz. Onlar ne millidir ne de yerli. Biz bu millilik, yerlilik ekseninde inşallah bu çalışmaları sürdüreceğiz, 31 Mart'tan da çok çok farklı bir şekilde kazanarak çıkacağız."

"Bizi hayal kırıklığına uğratabilecek kimseyi listelerimizde göremeyeceksiniz"

31 Mart 2024'te yapılacak yerel seçimde belediye başkan adaylarının hangi kriterlere göre seçildiğinin sorulması üzerine Erdoğan, "Halkımızın kabul gördüğü veya kabul gösterdiği kriterler neyse biz o kriterlerle adaylarımızı belirlemenin gayreti içerisinde olacağız." dedi.

Belediyecilikten gelen bir siyasetçi olduğunu hatırlatan Erdoğan, "40 yılımızı buna verdik ve halkımın ilgisi, alakası, muhabbeti kimedir, neyedir, hangi kriterler hangi adayda olursa halkım ona teveccüh eder, bunları az çok biliyoruz." değerlendirmesini yaptı.

Erdoğan, bu konularda partide çalışma yürütenlerle birlikte enine boyuna analiz yaptıklarını, bunun ardından nihai kararı verdiklerini belirterek, "Yerel yönetimler seçiminde de yerel yönetimlerden gelen bir siyasetçi olarak, bu kriterleri masaya yatıracağız ve adımlarımızı da ona göre atacağız. Bizim belediyecilik anlayışımızı temsil etmeyecek, bizi hayal kırıklığına uğratabilecek kimseyi listelerimizde göremeyeceksiniz. Çok nitelikli arkadaşlarımız mevcut ve en iyisine karar verip milletimizin huzuruna çıkıp destek isteyeceğiz." şeklinde konuştu.

"İlkeli siyaset bunların kitabında yer almaz"

Erdoğan, "CHP Genel Başkanlığına seçilen Özgür Özel ilk iş 'Türkiye Doğu'da işgalcidir' diyen bir kişinin elini öptü. Daha sonra 'TSK kimyasal kullandı' diyen Şebnem Korur Fincancı'ya açık ve net bir destek verdi. Muhalefetin tutumu hakkında ne düşünüyorsunuz?" sorusu üzerine, şunları söyledi:

"Bu isimlerin hiçbiri ne milli ne yerli ne vatansever. Böyle bir yanları zaten yok. Bunların yakıştığı ve yakışacağı yerler belli. Nereye yakışır bunlar? CHP'ye yakışır, Nereye yakışır bunlar, HEDEP'e yakışır. Bunlar nasıl genel seçim öncesi terör örgütleri dahil birçok odakla iş tuttularsa yine aynısını yapacaklar. Türkiye'nin karşısında konumlananlarla yan yana gelmek bunlar için sorun değil. Amaca ulaşmak için her yolu mübah sayar bunlar. İlkeli siyaset bunların kitabında yer almaz. Gerektiğinde halka, gerektiğinde kendi teşkilat mensuplarına ve seçmenlerine yalan söylemekten çekinmezler. Son seçimde, seçim sonuçları ortaya çıktıktan sonra bile 'kazandık' demediler mi? Kaldı ki seçim sonucunun böyle olacağını bile bile koro halinde kendi kitlelerine yalan söylediler. Zaten Cumhur İttifakı'na bunların yakışması söz konusu değil. Bizimkiler milli olacak, yerli olacak, vatansever olacak ve bayrağıyla ezanıyla yatıp onlarla kalkacak."

"Haziran sonrası çok hızlı bir şekilde yıllık enflasyon düşecek"

Enflasyonla mücadeleye ilişkin soruları da yanıtlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Enflasyonun yanı sıra piyasadaki fırsatçılıkla mücadele konusunda neler yapılacak?" sorusu üzerine, fırsatçılıkla, fahiş fiyat artışlarıyla mücadeleyle ilgili denetim ve cezai uygulama görevlerini yerine getirdiklerini anlattı.

Bunu yaparken devletin ilgili kurumlarının, enflasyonla mücadele programına uygun biçimde, koordineli şekilde çalıştıklarını aktaran Erdoğan, "Bir yandan da arz, talep, stok, ihracat, ithalat verileri hemen hemen her gün kontrol ediliyor. Piyasada yokluk oluşmaması buna bağlı olarak da fahiş fiyat artışları oluşmaması noktasında ciddi tedbirler aldık ve 6 aydan bu yana piyasada hiçbir mal sıkıntısı yaşanmadı." dedi.

Fahiş fiyat artışı yaptıkları tespit edilen sektörlerin üzerine hızlı ve organize bir şekilde gidildiğini bildiren Erdoğan, şunları kaydetti:

"Gayrimenkulde, otomotivde ciddi fiyat düşüşleri oldu. Cumhuriyetimizin 100. yılı vesilesiyle fiyat indirim kampanyası çağrımız da etkili oldu. 100 bine yakın işletme bu noktada katılım gösterdi. Esasında biz enflasyonu dizginleyerek, beklentileri yöneterek, kalıcı bir şekilde dezenflasyon sürecini başlatmış durumdayız. Bazı ürünler bazında farklı mecralarda farklı fiyatlar olabiliyor. Bunu tamamen kontrol etmek, yönetmek, idari kararlarda pek olası değil. Onun yerine bizim için önemli olan genel anlamda ekonominin tamamına hakim fiyat seviyesindeki artışların yavaşlamasıdır. Şu anda yavaşlama başladı. Bu bir trende dönüştü. Önümüzdeki aylarda bu çok net bir şekilde ortaya çıkacak. Baz etkisiyle haziran ayına kadar yıllık enflasyon yüksek kalacak. Bir de para politikası gecikmeli çalışıyor. Haziran sonrası çok hızlı bir şekilde yıllık enflasyon düşecek."



Suudi Arabistan ve Türkiye savunma sanayisinde iş birliğini geliştirmeyi ve teknolojiyi yerlileştirmeyi hedefliyor

İstanbul'da düzenlenen “Türkiye-Suudi Arabistan Savunma Sanayisi Günleri” etkinliğine katılan Suudi ve Türk heyetleri toplu fotoğraf çektirdi (Türkiye Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı)
İstanbul'da düzenlenen “Türkiye-Suudi Arabistan Savunma Sanayisi Günleri” etkinliğine katılan Suudi ve Türk heyetleri toplu fotoğraf çektirdi (Türkiye Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı)
TT

Suudi Arabistan ve Türkiye savunma sanayisinde iş birliğini geliştirmeyi ve teknolojiyi yerlileştirmeyi hedefliyor

İstanbul'da düzenlenen “Türkiye-Suudi Arabistan Savunma Sanayisi Günleri” etkinliğine katılan Suudi ve Türk heyetleri toplu fotoğraf çektirdi (Türkiye Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı)
İstanbul'da düzenlenen “Türkiye-Suudi Arabistan Savunma Sanayisi Günleri” etkinliğine katılan Suudi ve Türk heyetleri toplu fotoğraf çektirdi (Türkiye Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı)

Suudi Arabistan ve Türkiye, bölgedeki önemli fırsatlar ve karşı karşıya bulunulan zorluklar doğrultusunda savunma sanayisini geliştirmek ve bu alandaki teknolojileri yerlileştirmek için ortak çalışma kararlılığını vurguladı. İki ülke, mevcut fırsatların değerlendirilmesi ve bölgesel sorunların gerektirdiği yakın iş birliğinin güçlendirilmesi konusunda mutabık kaldı.

Suudi Arabistan Devlet Bakanı ve Bakanlar Kurulu Üyesi, aynı zamanda Askeri Sanayiler Genel Otoritesi Vekil Başkanı Bandar el-Hurayf, Suudi Arabistan'ın sanayi ve madencilik stratejilerini açıklamasının ardından Türkiye ile iş birliğinde önemli ilerleme kaydedildiğini belirtti. El-Hurayf, iki ülkenin savunma sanayisi alanında yoğun çaba gösterdiğini ifade etti.

Özel sektör ön planda

Türkiye'nin savunma sanayisindeki deneyimini başarılı olarak nitelendiren El-Hurayf, bölgenin karşı karşıya olduğu zorlukların birçok sanayi sektöründe yerlileşme sağlamak için ülkelerin yakın iş birliği içinde çalışmasını zorunlu kıldığını söyledi.

El-Hurayf, İstanbul'da iki gün boyunca düzenlenen ve perşembe akşamı sona eren “Türkiye-Suudi Arabistan Savunma Sanayisi Günleri” etkinliğine katıldı. İş birliği fırsatlarının ele alındığı etkinlikte 100'den fazla Türk ve 25 Suudi şirketi yer aldı.

Suudi Arabistan'ın savunma sanayisine yatırım çekme konusunda önemli ilerleme kaydettiğini belirten El-Hurayf, Suudi ve Türk şirketleri arasındaki ortaklıklar aracılığıyla bu yatırımların artırılmasının hedeflendiğini kaydetti.

dfrgtyh
Suudi ve Türk heyetlerinin, Bandar el-Hurayf ve Haluk Görgün başkanlığında gerçekleştirdiği toplantıdan bir kare (Haluk Görgün'ün X hesabı)

Türkiye Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK), Suudi Arabistan Savunma Sanayii Şirketi ve SAHA İstanbul'un ortaklaşa düzenlediği etkinlik, iki ülke arasındaki savunma iş birliğinin giderek güçlendiği bir dönemde gerçekleştirildi. Etkinlikte özellikle savunma sanayisi, teknoloji transferi ve üretimin yerlileştirilmesi konuları öne çıktı.

Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan'ın geçen 7 Ağustos'ta “Mekke Ortak Savunma Anlaşması”nı imzalamasının ardından üç ülke arasındaki savunma alanındaki gelişmeler de önem kazandı.

Özel sektörün savunma sanayisine yönelik yatırımlara ve sektörün geliştirilmesine öncülük edeceğini vurgulayan El-Hurayf, Suudi Arabistan ile Türkiye arasındaki iş birliğinin ortak çıkarlara dayandığını söyledi.

İki ülke hükümetlerinin temel görevinin özel sektörün önünü açmak ve şirketleri desteklemek olduğunu belirten El-Hurayf, bu desteğin üç ana başlıkta şekillendiğini ifade etti. Bunların öncelikli iş birliği ve yatırım alanlarının belirlenmesi, özel sektörün ihtiyaç duyduğu altyapı ve finansman olanaklarını kapsayan uygun yatırım ortamının oluşturulması ve şirketlerin yatırım kararlarını alabilmeleri için gerekli sözleşmelerin güvence altına alınarak gelecekteki talebin öngörülebilir hale getirilmesi olduğunu kaydetti.

Suudi Arabistan'ın öncelikleri

El-Hurayf, Suudi Arabistan'ın yatırımlarını mevcut dönemde ve yakın gelecekte öncelik verdiği belirli teknolojilerin geliştirilmesine yoğunlaştırdığını belirtti. Savunma sanayisinin geleceğinde eğitim ve insan kaynaklarının belirleyici olacağını vurgulayan El-Hurayf, modern teknolojilerin askeri ve savunma sanayisinde kullanılmasının sektörün geleceğini önemli ölçüde değiştireceğini söyledi.

Bu dönüşümde eğitimli insan kaynağının, gençlerin yeteneklerinin ve eğitim olanaklarının kritik rol oynayacağını ifade eden El-Hurayf, Suudi Arabistan ve Türkiye'nin bu alanlarda önemli fırsatlara sahip olduğunu dile getirdi.

dcfvghyju
Türkiye Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün ve Bandar el-Hurayf, Suudi Arabistan savunma sanayisindeki gelişmelere ilişkin sunumu dinlerken (Haluk Görgün'ün X hesabı)

Suudi Arabistan'ın savunma sanayisinde deneyim ve teknolojik kapasiteye sahip şirketleri ülkeye çekmeye odaklandığını belirten El-Hurayf, Suudi Arabistan Savunma Sanayii Şirketi ile Rukn Programı’nın yatırım ve iş birliği fırsatlarının geliştirilmesinde önemli rol üstlendiğini kaydetti.

Etkinlik kapsamında Suudi Arabistan Savunma Sanayii Şirketi tarafından düzenlenen Rukn Tedarikçiler Buluşması’nda da konuşan El-Hurayf, ülkesinin yönetimin desteğiyle ileri teknolojiye dayalı ulusal sanayi kapasitesini geliştirmeyi ve savunma sanayisinin nitelikli yatırımlar açısından cazibesini artırmayı sürdürdüğünü söyledi.

El-Hurayf, bu çalışmaların Suudi Arabistan Vizyon 2030 kapsamında savunma sanayisinde yerlilik oranını yüzde 50'nin üzerine çıkarma hedefini gerçekleştirmeye yönelik olduğunu belirtti.

Suudi Arabistan ile Türkiye arasındaki askeri sanayi ortaklığının yakın iş birliği, teknoloji ve bilgi transferi ile nitelikli insan kaynağının geliştirilmesine dayandığını ifade eden El-Hurayf, bu yaklaşımın üretimin yerlileştirilmesine katkı sağlayacağını ve şirketlerin uluslararası rekabet gücünü artıracağını söyledi. El-Hurayf, iki ülke arasındaki ilişkilerin uzun vadeli yatırımlara ve ortaklıklara dönüştürülmesini beklediklerini de sözlerine ekledi.

Türkiye ile ortaklığın geliştirilmesi

Türkiye Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Türkiye'nin Suudi Arabistan ile savunma sanayisi alanında sürdürülebilir ortaklıklar geliştirmek için çalıştığını belirtti.

Görgün, Türkiye'nin son 20 yılda savunma sanayisinde kaydettiği önemli ilerlemeden yararlanarak deneyim paylaşımını artırmayı, teknoloji alanındaki iş birliğini güçlendirmeyi ve araştırma-geliştirme faaliyetlerini ortaklaşa yürütmeyi hedeflediklerini söyledi.

d
Bandar el-Hurayf, etkinlik kapsamında düzenlenen “Rukn Tedarikçiler Buluşması”nda konuşma yaparken (SPA)

Suudi Arabistan ile savunma sanayisindeki iş birliği faaliyetlerinin genişletilmesinin ve farklı alanlarda iletişimin güçlendirilmesinin önemine dikkat çeken Görgün, ortak çalışmaların yalnızca tedarik ve satın alma süreçleriyle sınırlı kalmaması gerektiğini belirtti. Görgün, araştırma-geliştirme, nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi ve program yönetimi alanlarında da iş birliğinin geliştirilmesini istediklerini ifade etti.

İstanbul'da düzenlenen Türkiye-Suudi Arabistan Savunma Sanayisi Günleri etkinliğinin özellikle iki ülkedeki küçük ve orta ölçekli işletmeler arasındaki etkileşimi artırmayı, tedarik zincirlerini geliştirmeyi ve ortak çalışma fırsatlarının önünü açmayı amaçladığını kaydeden Görgün, iş birliğinin kapsamının genişletilmesinin önemini vurguladı.

dcgthy
Türkiye Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, “Türkiye-Suudi Arabistan Savunma Sanayisi Günleri” etkinliğinde konuşurken (Haluk Görgün'ün X hesabı)

Görgün, Türkiye ile Suudi Arabistan arasında gündemde bulunan iş birliği alanlarının araştırma-geliştirme faaliyetleri, insan kaynağı ve yeteneklerin geliştirilmesi, altyapı ve araştırma programlarının yönetimi, program ve tedarik süreçlerinin iyileştirilmesi ile ortak yatırım fırsatlarının belirlenmesini kapsadığını söyledi.

Türkiye Savunma Sanayii Başkanlığının Türk şirketleri ile Suudi Arabistan'daki yerel ortakları bir araya getirecek programlar hazırladığını belirten Görgün, bu kapsamda başarılı iş birliği örneklerinin bulunduğunu ifade etti.

Türkiye'nin son üç yılda Suudi Arabistan ile İstanbul'daki etkinliğe benzer çok sayıda organizasyon düzenlediğini ve bu çalışmaları sürdürdüğünü kaydeden Görgün, söz konusu dönemde iki taraf arasında savunma sanayisi alanında 75'ten fazla toplantı gerçekleştirildiğini bildirdi.


Doğu Libya ile Türkiye arasında askerî yakınlaşma hızlanıyor

Türkiye Genelkurmay Başkanı, Ankara’da Halid Hafter’i kabul ederken (Libya Ulusal Ordusu Genelkurmay Başkanlığı)
Türkiye Genelkurmay Başkanı, Ankara’da Halid Hafter’i kabul ederken (Libya Ulusal Ordusu Genelkurmay Başkanlığı)
TT

Doğu Libya ile Türkiye arasında askerî yakınlaşma hızlanıyor

Türkiye Genelkurmay Başkanı, Ankara’da Halid Hafter’i kabul ederken (Libya Ulusal Ordusu Genelkurmay Başkanlığı)
Türkiye Genelkurmay Başkanı, Ankara’da Halid Hafter’i kabul ederken (Libya Ulusal Ordusu Genelkurmay Başkanlığı)

Ankara ile Libya’nın doğusundaki “Ulusal Ordu” arasında askerî yakınlaşma süreci belirgin biçimde hız kazanıyor. Resmî ziyaretler ve telefon görüşmeleriyle kendini gösteren bu temaslar, Libya Temsilciler Meclisi’nin Türkiye ile deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin anlaşmayı onaylamasının ardından oluşan ivmeden de yararlanıyor.

Ulusal Ordu Genelkurmay Başkanı Orgeneral Halid Hafter, ofisinden yapılan açıklamaya göre perşembe sabahı Türkiye’ye ulaştı. Birkaç gün sürmesi planlanan resmî ziyaret kapsamında Hafter’i Esenboğa Havalimanı’nda Genelkurmay Başkanlığı temsilcisi, Askerî Akademiler Komutanı Korgeneral Hasan Kaya ve Türk Silahlı Kuvvetleri’nden bazı üst düzey komutanlar karşıladı.

u7l
Libya Ulusal Ordusu Genelkurmay Başkanı Halid Hafter, perşembe günü Ankara’ya geldi (Libya Ulusal Ordusu Genelkurmay Başkanlığı)

Halid Hafter’in Ankara ziyareti, Ulusal Ordu Genel Komutan Yardımcısı Orgeneral Saddam Hafter ile Türk Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu arasında gerçekleşen telefon görüşmesinin hemen ardından geldi. Genel Komutanlık Ofisi’nin açıklamasına göre görüşmede Libya ile Türkiye arasındaki ikili ilişkilerin yanı sıra bölgesel gelişmeler ve ortak ilgi alanına giren bazı konular ele alındı.

Saddam Hafter ile Bayraktaroğlu’nun, kısa açıklamaya göre, ortak çıkarlara hizmet etmek, ulusal ve bölgesel düzeyde güvenlik ve istikrarın desteklenmesine katkıda bulunmak amacıyla iş birliğinin genişletilmesi, iki ülke arasındaki eş güdümün güçlendirilmesi ve mevcut ortaklığın geliştirilmesi konularını da görüştüğü belirtildi.

Bu temaslar, Ankara ile Libya’nın doğusundaki askerî yönetim arasında son dönemde yoğunlaşan askerî ilişkiler ve karşılıklı girişimler zincirinin yeni bir halkası olarak değerlendiriliyor.

cdgb
Halid Hafter, Ankara Esenboğa Havalimanı’na inişinin ardından (Libya Ulusal Ordusu Genelkurmay Başkanlığı)

Halid Hafter, perşembe öğleden sonra Ankara’da Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu ile bir araya geldi. Görüşmeye Libya ve Türk silahlı kuvvetlerinden üst düzey yetkililer de katıldı. Ulusal Ordu Genelkurmay Başkanlığı’ndan yapılan açıklamada, toplantıda ortak ilgi alanına giren çeşitli konuların, iki ülke arasındaki askerî iş birliğini güçlendirme yollarının, eş güdüm mekanizmalarının geliştirilmesinin ve askerî alanlarda deneyim paylaşımının ele alındığı bildirildi.

Açıklamada, Halid Hafter’in terörle ve yasa dışı göçle mücadelede Libya ve Türk silahlı kuvvetleri arasındaki güvenlik ve askerî eş güdümün güçlendirilmesinin önemini vurguladığı kaydedildi. Hafter’in ayrıca Türkiye’nin bölgesel ve uluslararası düzeyde güvenlik ve istikrarın korunmasına yönelik çabalarını takdir ettiği belirtildi.

Ulusal Ordu Genelkurmay Başkanlığı, Türk Genelkurmay Başkanı Bayraktaroğlu’nun da Halid Hafter ve beraberindeki heyeti kabulü sırasında, terör ve aşırıcılıkla mücadelede, Libya’da güvenlik ve istikrarın korunmasında ordunun üstlendiği rolün ve bunun bölgenin güvenlik ve istikrarına yansımalarının önemine dikkat çektiğini aktardı. Bayraktaroğlu’nun ayrıca Libya’nın yeniden imarı ve kalkınma sürecine verilen desteği ve ülkede yaşanan kentsel gelişime katkı sağlayan çabaları takdir ettiği ifade edildi.

dfy
Fotoğraf: Libya Ulusal Ordusu Genelkurmay Başkanlığı

Türkiye’nin Libya’daki farklı taraflarla ilişkilerini genişletme politikasını değerlendiren Misrata Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Öğretim Üyesi Müfid Halife el-Bekbak, Ankara’nın Libya’daki çeşitli taraflara açılımının, hareket alanını genişletme, tek bir ortağa bağımlılığı azaltma ve gelecekteki siyasi ve güvenlik düzenlemelerinde güçlü bir konum elde etme girişimi olarak anlaşılabileceğini belirtti.

Ulusal Stratejik ve Güvenlik Araştırmaları Merkezi’nin Türkiye’nin Libya’daki nüfuzundaki dönüşüme ilişkin yayımladığı değerlendirmede görüşlerine yer verilen Bekbak, uluslararası siyasette devletlerin yalnızca dostluk ilişkileri temelinde hareket etmediğini ve ittifaklarını çıkar hesaplarından bağımsız biçimde sürdürmediğini vurguladı. Bekbak, güç dengeleri değiştiğinde devletlerin ilişkilerini yeniden düzenlediğini, kullandıkları araçları gözden geçirdiğini ve varlıklarını ve etkilerini sürdürebilecekleri yeni alanlar aradığını kaydetti.

Saddam Hafter, daha önce Türkiye’yi üç kez ziyaret etmişti. Bu ziyaretler o dönemde gözlemciler tarafından Türkiye ile Ulusal Ordu yönetimi arasındaki ilişkilerin daha da güçleneceğinin önemli bir göstergesi olarak değerlendirilmişti.

Saddam Hafter, 23 Haziran’da da Türk Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanı İbrahim Kalın’ı, Genel Komutanlık karargâhındaki makamında kabul etmişti. Görüşmede son gelişmeler ve Libya’daki kurumların birleştirilmesine yönelik siyasi çabalar ele alınmış, ülkede kalıcı istikrarın sağlanması için bu süreçte ilerleme kaydedilmesinin önemi vurgulanmıştı.

Türkiye ile Libya’nın doğusundaki yönetim arasındaki ilişkiler, Doğu Libya Temsilciler Meclisi’nin 20 Ekim’de Türkiye ile deniz yetki alanlarının sınırlandırılması ve güvenlik iş birliğine ilişkin iki anlaşmayı onaylamasıyla yeni bir döneme girdi. Böylece meclis, Türkiye’ye yönelik resmî boykotu sona erdirmiş oldu.

Libya’nın eski Ulusal Mutabakat Hükümeti Başkanlık Konseyi Başkanı Fayiz es-Serrac, Kasım 2019’da Trablus adına Türkiye ile deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin bir anlaşma imzalamıştı. Söz konusu anlaşma Mısır, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ve Yunanistan’ın tepkisini çekmişti.

xcdvf
Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu, Kasım 2025’te Saddam Hafter’i kabul ederken (Genel Komutanlık)

Libya Temsilciler Meclisi’nin anlaşmayı onaylamasının ardından, bu kararı reddetmeyi sürdüren Mısır ile Libya’nın doğusundaki yönetim arasındaki ilişkilerde gerilim yaşandı. Buna karşılık Libya, anlaşmayı imzalama hakkına sahip olduğunu savunuyor.

Tutumların giderek karmaşıklaşması üzerine geçici Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe, Libya-Mısır ortak komitesinin Türkiye ile imzalanan deniz yetki alanlarının sınırlandırılması anlaşmasını ve bu anlaşmaya ilişkin Mısır’ın kaygılarını ele alacağını açıkladı. Dibeybe, komitenin görüş alışverişinde bulunarak ortak anlayışa ulaşmayı hedeflediğini belirtti.

Türkiye’nin askerî ve diplomatik ilişkileri uzun süre Libya’nın batısıyla sınırlı kalmış, Ankara daha sonraki dönemde ülkenin doğusunu da kapsayacak şekilde açılımını genişletmeye yönelmişti.

Siyasetçiler ve gözlemciler, Ankara’nın Libya’daki farklı taraflarla eş güdümü artırma, askerî iş birliği ve eğitim anlaşmaları yapma yönündeki yoğun çabalarının, açıklanan hedeflerin ötesine geçen stratejik amaçlar taşıdığı görüşünde. Bu çabaların, siyasi ve hükûmet düzeyinde bölünmüşlük yaşayan Libya’da Türkiye’nin giderek artan nüfuzunu kalıcı hâle getirme hedefiyle bağlantılı olduğu değerlendiriliyor.


Libya Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Dibeybe, Erdoğan ile ortak mutabakat zaptlarını görüştü

Libya Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe, perşembe günü Antalya Zirvesi kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşürken (Dibeybe'nin Basın Ofisi)
Libya Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe, perşembe günü Antalya Zirvesi kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşürken (Dibeybe'nin Basın Ofisi)
TT

Libya Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Dibeybe, Erdoğan ile ortak mutabakat zaptlarını görüştü

Libya Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe, perşembe günü Antalya Zirvesi kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşürken (Dibeybe'nin Basın Ofisi)
Libya Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe, perşembe günü Antalya Zirvesi kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşürken (Dibeybe'nin Basın Ofisi)

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Libya geçici Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe, perşembe günü Antalya'da düzenlenen COP31 Dünya İklim Liderleri Zirvesi kapsamında bir araya gelerek ikili iş birliğinin güçlendirilmesini ve Libya'daki siyasi ve güvenlik alanındaki son gelişmeleri ele aldı.

Libya Başbakanlık Basın Ofisi'nden yapılan açıklamaya göre görüşmede, iki ülke arasındaki ilişkiler ve bunların ekonomik, yatırım, güvenlik ve askeri alanlar başta olmak üzere çeşitli alanlarda geliştirilmesi olanakları değerlendirildi. Ayrıca iki ülke arasında imzalanan anlaşma ve mutabakat zabıtlarının uygulanması, Libya'da istikrarın desteklenmesi ve kurumların birleştirilmesine yönelik çabalar ile bölgesel ve uluslararası meselelerde koordinasyonun sürdürülmesi konuları ele alındı.

Görüşmede Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Dibeybe'ye Türkiye'nin Libya'nın istikrarına desteğini sürdüreceğini belirterek, Libyalıların sahiplenmediği hiçbir girişimin sahada karşılık bulamayacağını vurguladı.

Dibeybe, İklim Liderleri Zirvesi'ne katılımı kapsamında Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres ile de görüştü. Görüşmede Libya'daki siyasi sürecin seyri ve BM Libya Destek Misyonu'nun istikrarı sağlamaya yönelik çalışmaları değerlendirildi.

Dibeybe, hükümetinin BM misyonuyla koordinasyonu sürdürmeye ve misyonun görevlerini başarıyla yerine getirmesine katkıda bulunmaya hazır olduğunu ifade etti. BM Libya Özel Temsilcisi Hanna Tetteh'in diyalog sürecini kolaylaştırma ve Libyalı taraflar arasındaki görüş ayrılıklarını giderme çabalarını takdir eden Dibeybe, 4+4 Anlaşması’nı da memnuniyetle karşıladı.

Dibeybe, geçiş dönemlerini sona erdirmek ve seçimlere ulaşmak amacıyla anlaşmanın sonuçlarının temel alınması çağrısında bulundu.

sfvgbh
Libya Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe ile Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, perşembe günü Antalya Zirvesi kapsamında bir araya geldi (Dibeybe'nin Basın Ofisi)

Dibeybe hükümeti ile Libya Ulusal Ordusu'na bağlı Genel Komutanlık temsilcileri, siyasi tıkanıklığı aşmak ve seçimlerin önünü açmak amacıyla 30 Ağustos'ta 4+4 Anlaşması’nı imzalamıştı. Anlaşma, birleşik kurumlar ve tek bir yürütme otoritesi aracılığıyla 24 ay içinde cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerinin yapılabilmesi için gerekli koşulların oluşturulmasını öngörüyor.

Dibeybe'den Sudan'ın birliğine destek

Dibeybe'nin perşembe günü Antalya'daki temasları kapsamında Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Orgeneral Abdulfettah el-Burhan ile yaptığı görüşmede de Sudan'daki gelişmeler, ekonomik ve ticari iş birliğinin güçlendirilmesi, vatandaşların iki ülke arasındaki hareketliliğinin kolaylaştırılması ile güvenlik ve sınır meselelerinde koordinasyon konuları ele alındı.

Dibeybe, ülkesinin Sudan'ın birliğine, egemenliğine ve toprak bütünlüğüne verdiği desteği yineleyerek, ülkenin bölünmesine veya ulusal kurumlarının hedef alınmasına yönelik her türlü girişime karşı olduklarını vurguladı.

Sudan'da ateşkesin sağlanması ve çatışmalardan etkilenen sivillere insani yardımların ulaştırılması için bölgesel ve uluslararası çabaların yoğunlaştırılması gerektiğini belirten Dibeybe, bu yöndeki girişimlerin artırılması çağrısında bulundu.

dcvfth
Abdülhamid Dibeybe ile Antonio Guterres, perşembe günü Antalya Zirvesi marjında gerçekleştirdikleri görüşmede (Dibeybe'nin Basın Ofisi

Dibeybe, çarşamba günü Erdoğan'ın ev sahipliğinde Antalya'da 11-12 Kasım tarihlerinde düzenlenen zirvenin açılışına katılmıştı. BM Genel Sekreteri Guterres'in de hazır bulunduğu zirveye, 95 ülkeden yaklaşık 102 devlet ve hükümet başkanı ile üst düzey temsilci ve 7 uluslararası kuruluş katıldı.

Zirvede iklim eylemlerinin finansmanı, enerji sektöründeki dönüşüm ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşılması için uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi konuları ele alınıyor.

Türkiye-Libya ilişkilerinde yeni hareketlilik

Bu temaslar, Libya Temsilciler Meclisi'nin, önceki Ulusal Mutabakat Hükümeti ile Ankara arasında 2019 yılında imzalanan deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin mutabakat zaptını onaylamasının ardından Türkiye-Libya ilişkilerinde yeniden ivme kazanıldığı bir dönemde gerçekleşiyor.

Libya'daki rakip taraflar ile Türk yetkililer arasındaki temas ve istişareler de son dönemde yoğunlaştı. Türkiye'nin Trablus Büyükelçisi Güven Begeç, çarşamba günü geçici Ulusal Birlik Hükümeti'ne bağlı Genelkurmay Başkanı Orgeneral Salahaddin en-Nemruş ile bir araya geldi. Görüşmede, iki ülkenin ortak çıkarlarına hizmet edecek şekilde askeri ilişkilerin geliştirilmesi konusu ele alındı.

Öte yandan, Libya'nın doğusundaki Libya Ulusal Ordusu'na bağlı Genel Komutanlık Genelkurmay Başkanı Orgeneral Halid Hafter, perşembe günü birkaç gün sürecek resmi ziyaret kapsamında Ankara'ya geldi.