Panama ve Süveyş'teki aksaklıklar küresel LNG ticaretinin yüzde 10'unundan fazlasını etkiliyor

Panama ve Süveyş kanallarında gemi geçişlerindeki kısıtlama ve aksaklıklar, küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yüzde 10'unundan fazlasını etkiliyor

(Arşiv-AA)
(Arşiv-AA)
TT

Panama ve Süveyş'teki aksaklıklar küresel LNG ticaretinin yüzde 10'unundan fazlasını etkiliyor

(Arşiv-AA)
(Arşiv-AA)

Oxford Enerji Çalışmaları Enstitüsü'nün son yayımladığı rapora göre, Panama Kanalı'nda gemi geçişlerine getirilen kısıtlamalar ve kuraklık nedeniyle, kanal üzerinden sevk edilen LNG hacmi Ağustos 2023-Ocak 2024 döneminde üçte iki düşüş gösterdi. Söz konusu ticaret hacminin şubatta sıfıra düşebileceği öngörülüyor.

Kızıldeniz'de Husilerin gemilere yönelik saldırıları sonucunda 12 Ocak'tan bu yana Kızıldeniz'den LNG kargosu geçmediğine işaret edilen raporda, "2023'te küresel LNG ihracatının yüzde 8'i Süveyş Kanalı, yüzde 2,5'i ise Panama Kanalı üzerinden gerçekleştirilmiştir. Bu noktalardaki kesinti, küresel LNG ticaretinin yüzde 10'undan biraz fazlasını etkilemektedir." ifadeleri kullanıldı.

Kanallarda yaşanan aksaklılar Atlantik ve Pasifik Havzaları arasındaki nakliyeyi engellemiyor, ancak LNG kargolarının daha uzun rotalar üzerinden yeniden yönlendirilmesi sevkiyat kapasitesini azaltıyor.

Raporda bunun sonucu olarak geçen yıl 400 milyon ton olan küresel LNG arzının 5,4 milyon ton azalabileceği kaydedilerek, "Küresel arzdaki bu küçük azalma, küresel LNG talebindeki dalgalanmalara kıyasla nispeten sınırlıdır ve Avrupa ile Asya gösterge LNG fiyatlarındaki sınırlı tepkiyi açıklayabilir." öngörüsü paylaşıldı.

Kesintinin öncelikle Katar'dan Avrupa'ya ve ABD, Rusya, Cezayir ve Mısır'dan Asya'ya yapılan teslimatları etkilediğine dikkat çekilen raporda, şunlar kaydedildi:

Sonuç olarak kargolar Ümit Burnu (Güney Afrika) üzerinden yeniden yönlendiriliyor ya da başka pazarlara yönlendiriliyor. Daha uzun rotalar, daha yüksek nakliye maliyetleri ve belirli bir süre içinde her bir gemi tarafından teslim edilebilecek daha küçük bir LNG hacmi anlamına gelir. Bu ek maliyetler ancak kesintinin Avrupa ve Asya'daki LNG ithalat fiyatlarının yükselmesine neden olması halinde daha yüksek satış fiyatları yoluyla telafi edilecektir.



Tesla'nın elektrikli kamyonu 7 yıl gecikmeyle nihayet seri üretime giriyor

Tesla Semi ilk olarak 2017'de tanıtıldı ve üretimin 2019'da başlaması bekleniyordu (Tesla)
Tesla Semi ilk olarak 2017'de tanıtıldı ve üretimin 2019'da başlaması bekleniyordu (Tesla)
TT

Tesla'nın elektrikli kamyonu 7 yıl gecikmeyle nihayet seri üretime giriyor

Tesla Semi ilk olarak 2017'de tanıtıldı ve üretimin 2019'da başlaması bekleniyordu (Tesla)
Tesla Semi ilk olarak 2017'de tanıtıldı ve üretimin 2019'da başlaması bekleniyordu (Tesla)

Tesla'nın Semi kamyonu, planlanandan 7 yıl sonra nihayet seri üretime girdi.

Tesla CEO'su Elon Musk, ilk olarak 2017'de tanıtılan elektrikli kamyonun üretimine 2019'da başlanacağına söz vermişti.

Bu hedef önce 2020'ye, ardından 2021'e, sonra da 2022'ye ertelendikten sonra sınırlı sayıda üretilen "pilot" serisinden ilk birkaç ünite PepsiCo'ya teslim edilmişti.

Tesla'nın Nevada'daki Gigafactory'sinde 3,6 milyar dolarlık bir genişletme projesi kapsamında 2023'te Semi kamyonlarına özel bir yüksek hacimli üretim fabrikası da inşa edilmiş ancak 2024'e gelindiğinde seri üretim hedefi bir kez daha 2026'ya ertelenmişti.

Oysa Volvo'nun elektrikli kamyonu, Tesla Semi'nin tanıtılmasından bir yıl sonra duyurulmuş ve sadece bir yıl sonra seri üretime girmişti.

İsveçli otomobil üreticisi, halihazırda elektrikli kamyon üretiminde dünya lideri.

Tesla'nın teslim tarihlerini kaçırması, Musk'ın çeşitli şirketlerinde belirlediği aşırı iyimser zaman çizelgelerinin devamı niteliğinde.

2017'de Semi'yle birlikte tanıtılan ikinci nesil Tesla Roadster'ın 2020'de üretime geçmesi planlanıyordu ancak halihazırda üretim tarihi 2027 olarak belirlendi.

Şirketin Tam Otonom Sürüş (Full Self-Driving / FSD) teknolojisinde de benzer gecikmelerle karşılaşıldı ve Model 3'ün piyasaya sürülmesini geciktiren üretim darboğazları yaşandı.

Musk, SpaceX'te ise roketleri Mars'a gönderme programını ertelemek zorunda kaldı. İlk başta şirketin devasa Starship roketiyle bu fırlatmanın 2022'de gerçekleşeceğini iddia etmişti.

2026 itibarıyla Starship roketi hâlâ testlerden geçerken Mars görevlerine daha yıllar var.

Semi modelinde üretim hedeflerine ulaşılamamasına rağmen Tesla, Teksas'taki yaklaşık 158 bin metrekarelik tesisinde yılda 50 bin adede kadar kamyon üretmeyi hedeflediğini belirtiyor.

Tesla Semi kamyonu yaklaşık 10 yıl önce ilk kez tanıtıldığında Musk, aracın 1000 beygir gücünün üzerinde bir performans sergileyeceğini ve "şimdiye kadarki en güvenli, en konforlu kamyon" olacağını iddia etmişti.

Kamyonun 0'dan 100 km/s'ye yalnızca 20 saniyede çıkabildiği belirtilmişti; bu da fosil yakıtlı ortalama bir çekiciden üç kat daha hızlı olduğu anlamına geliyor.

Musk ayrıca Long Range versiyonunun yaklaşık 800 km, Standard Range versiyonunun ise yaklaşık 523 km menzili olacağını söylemişti.

Kamyonu bizzat test ettikten sonra "sürüşünün spor arabaya benzediğini" ifade etmişti.

Independent Türkçe


Havayollarında bir ilk: Emirates'ten kişiye özel banyo hizmeti

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters
TT

Havayollarında bir ilk: Emirates'ten kişiye özel banyo hizmeti

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters

Emirates, premium yolcularına uçakta özel banyo sunan ilk havayolu şirketi olmayı planlıyor.

Havayolu şirketinin başkanı Tim Clark, perşembe günü yaptığı açıklamada birinci sınıf süitlere özel banyo eklenmesi için çalışmaların sürdüğünü doğruladı.

The National'ın bildirdiğine göre Clark, videoyla bağlandığı Berlin'deki 2026 Capa Havayolu Liderleri Zirvesi'nde şunları söyledi:

Birinci sınıf süitlerde özel banyolar üzerinde çalışıyorum. Bunu herkesin duymasını istiyorum ki herkes birinci sınıf süitlerde nasıl banyo olabileceğini öğrenmek için acele etsin.

Birleşik Arap Emirlikleri'nin ulusal havayolu, Airbus A380 ve Boeing 777 uçaklarında birinci sınıf kabinlere sahip.

Birinci sınıf uçuş için ödeme yapan yolcular, üst düzey yemek deneyimi, uçak içi duşlu spa ve lounge bara erişebiliyor.

Emirates, "gökyüzündeki özel otel odası"nın ayrıca sıcaklık kontrolü, ambiyans aydınlatması ve "Mercedes-Benz S-Class'ı anımsatan yumuşak deri koltuklar" içerdiğini söylüyor.

Clark, her birinci sınıf yolcu için özel banyo kurmayı başarırsa, Emirates bunu her koltuk için sunan ilk ticari havayolu şirketi olacak.

The Independent, yorum almak için Emirates'le iletişime geçti.

 Öte yandan Yeni Zelanda Havayolları, ekonomi sınıfı yolcularının uzun mesafeli uçuşlarda uçaktaki ranza yataklarda uyuyabilmesini sağlayacak yenilikçi bir uygulamayı başlatıyor.

Havayolu şirketi, ekonomi sınıfı yolcuların uçuşlarda tamamen uzanabileceği "Skynest" koltukları için rezervasyonları gelecek ay açacak.

Ranzalar 18 Mayıs'ta satışa sunulacak ve kasımdan itibaren seyahat edilebilecek şekilde, New York'la Auckland arasındaki seçkin ultra uzun mesafeli uçuşlarda ilk kez kullanılacak.

Uçaklarda yatak olması yeni bir şey değil; uzun mesafeli uçuşlar gerçekleştiren hemen her havayolu şirketi, üst sınıf yolcularına yatağa dönüştürülebilen bir koltuk sunuyor.

Hava yolculuğunun ilk dönemlerinde uçaklarda çeşitli şekillerde ranza yataklar mevcut olsa da Yeni Zelanda Havayolları, üst sınıf yolcularla sınırlı olmayan daha modern bir yaklaşım sunacak.

Independent Türkçe


Dünyanın en pahalı yiyeceklerinin besin değerleri gerçekten maddi değerlerine eşdeğer mi?

Havyar, trüf mantarı ve safran, 2026 yılında dünyanın en pahalı yiyecekleri oldu (Pexels)
Havyar, trüf mantarı ve safran, 2026 yılında dünyanın en pahalı yiyecekleri oldu (Pexels)
TT

Dünyanın en pahalı yiyeceklerinin besin değerleri gerçekten maddi değerlerine eşdeğer mi?

Havyar, trüf mantarı ve safran, 2026 yılında dünyanın en pahalı yiyecekleri oldu (Pexels)
Havyar, trüf mantarı ve safran, 2026 yılında dünyanın en pahalı yiyecekleri oldu (Pexels)

İran kökenli havyar ve safran, dünyanın en pahalı gıdaları listesinin başında yer alıyor. Bu durum, insanı neredeyse “Donald Trump, İran'la savaşa onun gıda zenginliklerine el koymak için mi girdi?” şeklindeki alaycı soruyu sormaya itiyor.

‘Zenginlik’ kelimesinin kullanımında hiçbir abartı yok. Safran ‘kızıl altın’ lakabıyla anılırken İran havyarı ‘elmas’ adıyla biliniyor ve bir kilosunun fiyatı 25 bin dolara kadar alıcı buluyor.

sdvbrth
Dünyanın en pahalı yiyeceklerinin kilogram başına fiyatları (Kaynak: Worldostats)

Birkaç hafta önce istatistik platformu Worldostats, 2026 yılının en pahalı yiyecekler listesini yayınladı.

Şarku’l Avsat’ın Worldostats’tan aktardığı listenin zirvesinde adını hakkıyla taşıyan Elmas Havyarı yer aldı. İran kökenli Elmas Havyarı’nın kilosu 25 bin ile 35 bin dolar arasında değişiyor. Yalnızca İran'ın karasuları içindeki Hazar Denizi'nin güneyindeki derinliklerde bulunan bu havyar, daha önce dünyanın en pahalı yiyeceği olarak Guinness Rekorlar Kitabı'na da girdi.

Bu astronomik rakamı belirleyen birkaç etken söz konusu. Bunların başında nadir bu havyarın bulunması ve sınırlı üretilmesi geliyor. Elmas Havyarı yalnızca son derece nadir bir tür olan beyaz mersin balığının yumurtalarından elde ediliyor. Bunun yanı sıra yalnızca 60 ila 100 yaşındaki balıklardan elde edilmesi, özgün niteliklerini daha da artırıyor. Üretim süreci de kalite ve özgünlüğü güvence altına alan sıkı koşullara tabi.

gbrhy
Elmas Havyarı'nın kilosunun fiyatı 25 bin ile 35 bin dolar arasında değişiyor (Facebook)

Elmas Havyarı’nın görüntüsü, açık altın sarısından beyaza doğru açılan bir renk skalasıyla inci tanelerine benziyor. Tek bir tanenin boyutu 4 milimetreyi geçmiyor. Tadı, ince ve zarif olup genellikle hafif bir tuzlulukla birlikte ceviz ve fındığa yakın bir lezzet olarak tanımlanıyor.

Elmas Havyarı'nın besin değeri maddi değeriyle boy ölçüşebilir. Sağlıklı yağlar, omega-3, B12 vitamini ve protein bakımından zengin olan bu havyar, kalp ve beyin sağlığına faydalıyken iltihabı azaltma, bağışıklığı güçlendirme ve cilt yaşlanmasıyla mücadele eden özellikleriyle biliniyor.

thjyum
Elmas Havyarı’nın elde edildiği beyaz mersin balığı (Reuters)

Beluga havyarı

İkinci sırada bir başka havyar türü yer alıyor. O da Hazar Denizi'nin derinliklerinden elde ediliyor. Beluga balinasindan aldığı adla anılan Beluga Havyarı'nın kilosu 7 bin ile 20 bin dolar arasında değişiyor.

Bu havyarın yüksek fiyatı, dişi mersin balığının son derece uzun olgunlaşma sürecinden kaynaklanıyor. Çünkü dişi mersin balığının yumurtlamaya hazır hale gelmesi 25 yıl alıyor. Bu durum, havyar yetiştiricisinin yatırımını geri almadan önce balıklarını beslemek için hem büyük miktarda para hem de uzun zaman harcamak zorunda olduğu anlamına geliyor. İklim değişikliği, yaşam alanlarının yok olması ve ithalat yasakları da bu havyarı daha da nadir hale getiriyor. Havyarın genel olarak fiyatının yüksek olmasının bir diğer nedeni ise lüks bir ürün olarak zenginliğin simgesi sayılması. Tarihte bu havyarı ilk popüler hale getirenlerin 12. yüzyılda Rus çarları olduğu biliniyor.

sdsd
Beluga Havyarı'nın fiyatı 7 bin ile 20 bin dolar arasında değişiyor (Pixabay)

Beluga Havyarı'nın rengi açık griden siyaha doğru bir skalada değişirken genellikle hiçbir ek malzeme kullanılmadan doğrudan kaşıkla yeniyor. Zaman zaman ‘Blini’ olarak bilinen küçük Rus gözlemesi üzerine de konuluyor.

Bu havyar türünün de kalp, beyin, bağışıklık sistemi ve cilt gençliği gibi sağlık üzerinde yararları bulunuyor.

dfvgth
Rus blini gözlemesiyle servis edilen Beluga Havyarı (Pexelsl)

Beyaz trüf mantarı

Mevsimlik yabani bir mantar türü olan trüfün pahalı olduğu herkes tarafından bilinir. Ancak belirli bir çeşidi fiyat açısından diğerlerinin çok üzerinde kalıyor. İtalyan beyaz trüfü mantarının kilosu 5 bin dolara ulaşıyor.

Beyaz trüf yalnızca erişilmesi güç, ıslak ve yabani ortamlarda, özellikle de İtalya'nın Alba bölgesinde yetişiyor. Karanlık oyuklar ve nadir ağaç kökleri arasında gizlendiğinden bulunması son derece güç olduğundan toprağın altında arama için özel olarak eğitilmiş köpeklerden yararlanılıyor.

Bu ürünü değerli kılan bir diğer etken da sezonunun (Eylül sonundan Aralık'a kadar) sınırlı olması. Hasat edilir edilmez kokusu ve ağırlığının yaklaşık yüzde beşini kaybetmeye başlayan beyaz trüfün yüksek maliyetlerle pazarlara hızla ulaştırılması gerekiyor.

cddsc
Beyaz trüfün kilosu 5 bin dolara ulaşıyor (Reuters)

Beyaz trüfün eşsiz kokusu ve aroması, onu dünya genelindeki restoranların sınırlı doğal üretimi aşan miktarlarda talep ettiği son derece aranan bir ürün haline getiriyor.

Genellikle çiğ olarak ince dilimler halinde sıcak ve sade yemeklerin üzerine servis edilen beyaz trüfün böylece güçlü aromasının açığa çıkması sağlanıyor. Bu yemeklerin başında makarna, risotto ve çırpılmış ya da kızartılmış yumurta geliyor.

Beyaz trüfün sağlık için de faydaları bulunuyor. İçerdiği antioksidan maddeler sayesinde hücreleri hasardan ve yaşlanmaya karşı korurken iltihaplanmayı önlüyor ve C vitamini ile selenyum bakımından zengin olması nedeniyle bağışıklık sistemini destekliyor.

sdcdvd
Makarna tabağının üzerine servis edilmiş beyaz trüf dilimleri (Pexels)

Safran

İran safranı ‘kızıl altın’ lakabıyla anılıyor ve kilosu 5 bin dolara satılıyor. Bilimsel adı ‘crocus sativus’ olan nadir mor çiçeklerden elde edilen bir baharat türüdür. Bu çiçeklerin her birinde yalnızca 3 kırmızı dişicik bulunur. Safran bu ince saplardan elde edilir. Yarım kilogram safran elde edebilmek için 83 bin çiçeğe ihtiyaç duyulur. Hasat süreci son derece titiz bir çalışma gerektirir, dişicikler elle tek tek koparılır ve bir kilogram kuru safran üretmek 400 saatlik emek ister.

cdsvds
Safranın elde edildiği kırmızı dişicikli çiçek (Pexels)

Bu çiçek yalnızca dondurucu kışları ve sıcak yazları olan belirli bir iklimde yetişebiliyor ve hasat dönemi yalnızca 6 hafta sürüyor. Dünya safran arzının yüzde doksanından fazlasını İran karşılıyor ve gıda, kozmetik ve tıbbi kullanım amaçlı yüksek talep fiyatları yukarı çekiyor.

Gıda alanında safran, pilavlarda, deniz ürünlerinde ve tatlılarda altın rengi ve kendine özgü aroma katması için kullanılmiyor. Tıbbi açıdan ise depresyon ve anksiyete vakalarında yardımcı olan bir besin takviyesi olan safranın Alzheimer hastalığı belirtilerini hafiflettiği biliniyor.

sdfv
Bir kilogram safran üretmek için 400 saatlik emek harcanıyor (Pexels)

Geyik peyniri

Dünyada bu peyniri üreten yalnızca tek bir çiftlik bulunuyor. İsveç'teki bu çiftlikte süt veren yalnızca 3 geyik yaşıyor. Bu durum peyniri son derece nadir kılıyor.

Geyik peynirinin kilosu 2 bin 200 doları buluyor. Üretim koşulları da bu peyniri daha da özel hale getiriyor. Her bir geyiğin sağılması iki saat sürüyor ve hayvanları strese sokup sütlerinin kesilmesini önlemek amacıyla bu süreç tam bir sessizlik içinde gerçekleştiriliyor. Her geyik günlük yalnızca 5 litre süt üretiyor ve bu üretim yalnızca mayıs ile eylül ayları arasında gerçekleşiyor.

grth
Dünyanın en pahalı peynirinin (pecorino) elde edildiği Moza geyiği (Pexels)

Geyik peyniri genellikle İsveç'in lüks restoranlarına satılır. Ekmek ve kraker eşliğinde ya da kremsi ve hafif ekşi aromasını ön plana çıkaran salatalarda servis edilir.

Bu peynir türünün yüksek omega-3, çinko, demir ve selenyum içeriği sayesinde sağlık için önemli faydaları bulunuyor. İltihaplanmayı azaltma ve kalp hastalıkları ile obezite riskini düşürme konusundaki rolü de biliniyor.

sdvfgt
Gazelle peyniri (İsveç Çiftliği Üretimi)

En pahalı yiyecekler listesi, kilogram fiyatı 2 bin dolara ulaşan Japon ‘Matsutake’ mantarıyla devam ediyor. Onu İspanya’nın ‘İberya’ eti, Endonezya’nın ‘Kopi Luwak’ kahvesi, Japonya’nın ‘Kobe’ eti ve ‘Otoro’ adlı mavi yüzgeçli ton balığı izliyor.